OpinieMannenpil

Waarom is er nog steeds geen mannenpil?

De pil wordt steeds minder populair bij vrouwen, die kritischer zijn over bijwerkingen. Waar blijft de man in deze kwestie, luidt de vraag bij een debat in De Balie.

Demonstratie ‘Pil in het ziekenfonds’ in 1972. Beeld ANP

Het Amsterdamse debatcentrum is voor zo’n 90 procent gevuld met vrouwen. Slechts een enkele man − ‘verontruste vader’, ‘betrokken partner’, ‘kritisch lab-onderzoeker’ − zit op de tribune afgelopen zaterdag. Klaar voor het vrouwengeschut.

Voor de vrouwen op de bühne beginnen te vuren, wordt de emancipatoire kracht van de pil benadrukt. De pil is voor vrouwen ‘absoluut geweldig’, stelt Sarah Hill, hoogleraar psychologie aan de Christelijke Universiteit Texas in Fort Worth en auteur van het recent verschenen boek Je brein aan de pil. ‘Niets is belangrijker geweest voor ons vermogen om economische onafhankelijkheid van mannen te bereiken.’

Maar dit had duidelijk een prijs. Een prijs die vrouwen niet langer alleen willen betalen, maar die mannen niet bereid zijn te betalen. In een videofragment van Rutgers (Kenniscentrum voor seksualiteit), waarin mannen wordt gevraagd naar hun bereidheid tot het slikken van de mannenpil, antwoordt jongen na jongen, man na man dat dit afhangt van de bijwerkingen. Bijwerkingen die vrouwen al jaren voor lief nemen.

Bijwerkingen en invloed op − heeft u even? − eetpatronen, stressniveaus, emoties, seksuele voorkeuren, humeur en zelfs de partnerkeuze. ‘De pil beïnvloedt alles’, volgens Hill. Want die zit vol hormonen. Het slikken van de pil maakt je ‘een andere versie van jezelf’. De maatschappij springt op een ‘nonchalante manier’ om met vrouwenhormonen.

Politicus Lilianne Ploumen (PvdA) betreedt het podium in een zwart pak met daaronder een t-shirt met de tekst #wearthechange. ‘Als vrouw moet ik zelf beslissingen kunnen nemen over mijn lichaam.’ Maar toegang tot informatie − over bijwerkingen: ‘wat je voelt, is altijd relevant’ − is voor haar onderdeel van vrouwenempowerment. Ze pleit voor alle anticonceptie in het basispakket: ‘Zo betalen we allemaal voor de pil.’

Abortussen

‘We mogen trots zijn op het lage aantal ongewenste zwangerschappen en abortussen (zo’n 30 duizend per jaar) in Nederland’, zegt Ineke van der Vlugt van Rutgers. Maar vrouwen worden primair verantwoordelijk gehouden voor het voorkomen van een zwangerschap.

Dat is terug te zien in de wetenschap. ‘Vrouwelijke proefpersonen blijven ondervertegenwoordigd in biomedisch onderzoek’, schrijft Hill. Onderzoek wordt bemoeilijkt door het placebo-effect, zegt Estrella Montoya, bio- en neuropsycholoog aan de Universiteit Utrecht. ‘Plaats je vrouwen in een controlegroep, dan kan dit serieuze gevolgen hebben’ − juist, een zwangerschap.

Ook al is de beschikbaarheid van anticonceptie voor mannen beperkt, (condoom of sterilisatie), het wordt tijd dat mannen hun verantwoordelijkheid nemen. De vrouwen zijn unaniem: er moet meer onderzoek komen naar mannelijke varianten van anticonceptie.

Mannenproef

Sarah Hill wijst op een proef met een mannenpil, zo’n tien jaar geleden, gestaakt op basis van ethische bezwaren. De mannen klaagden over de bijwerkingen die vrouwen hebben. In de zaal klinkt een lachsalvo.

Nog los van de vraag of vrouwen genoeg vertrouwen hebben in mannen die zeggen dat ze de pil slikken, zegt Van der Vlugt: ‘Ook mannen willen niet worden geconfronteerd met een ongewenste zwangerschap. Maar naast de vertrouwenskwestie moeten ze zich bewuster worden van hun rol, meedelen in de lasten en vaker een condoom gebruiken, ook als dat minder genot oplevert.’

In de VS wordt er getest met een anticonceptiegel voor mannen, zegt Hill. Maar het verlaagt het testosteronniveau en stopt de spermaproductie. Lachend: ‘Who’s signing up? Mannen willen dat niet.’

Ploumen is een voorstander van meer onderzoek. ‘We weten alles van iedereen hier in dit land, of iemand liever magere of volle melk drinkt. Maar over pilgebruik en anticonceptie weten we bar weinig.’ Ploumen en Hill: farmaceutische bedrijven worden gedreven door winstbejag. Er is niet genoeg te verdienen met onderzoek naar mannelijke anticonceptie: ‘Het is niet aantrekkelijk genoeg.’

Aantrekkelijk of niet: anticonceptie is een verantwoordelijkheid van beide seksen. Zoals Van der Vlugt besluit: ‘It takes two om zwanger te worden en it should take two om een zwangerschap te voorkomen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden