Waarom ik, overtuigd conservatief, nog steeds een NeverTrumper ben

Column Bret Stephens

Donald Trump in het Oval Office in het Witte Huis. Foto epa

Belastingverlaging. Deregulering. Meer geld voor defensie, minder voor de Verenigde Naties. De Islamitische Staat verslagen op eigen terrein. Assad getroffen door kruisraketten. Troepen naar Afghanistan. Wapens voor Oekraïne. Een hardere aanpak van Noord-Korea. Jeruzalem erkend als de hoofdstad van Israël. De overeenkomst met Iran op losse schroeven. Nee tegen de akkoorden van Parijs. Wall Street uitbundig en een hoog consumentenvertrouwen.

En, uiteraard, Neil Gorsuch benoemd in het Hooggerechtshof. Wat is er te klagen voor een conservatief over deze politieke resultaten na een jaar Trump? Dat is de vraag die ik steeds hoor van oude vrienden op rechts die met tegenzin op Trump hebben gestemd en nu redenen hebben om hem aan het hart te drukken. Ik geef toe dat zij me aan het denken zetten. Ik stem in met elke bovenvermelde beleidsmaatregel. Maar toch had ik liever Hillary Clinton als president gehad.

Hoe valt dit te rijmen? Kan ik mezelf nog wel conservatief noemen?

Het antwoord hangt af van de definitie. Deze is mij altijd bevallen: 'De kernwaarheid van het conservatisme is dat cultuur, en niet politiek, het succes van een samenleving bepaalt.' Dit is een uitspraak van wijlen Daniel Patrick Moynihan. Hij voegde eraan toe: 'De kernwaarheid van links is dat de politiek een cultuur kan veranderen.'

Conservatieven geloofden in hun waarheid. Wilt u het armoedeprobleem oplossen? Alle welzijnsdollars van de wereld zullen niet helpen als gezinnen niet met twee ouders compleet zijn. Wilt u democratie naar het buitenland exporteren? Dat wordt een zware opgave wanneer teveel kiezers de rechten van minderheden weigeren te respecteren.

En wilt u uw eigen staatsinstellingen in stand houden? Besteed dan aandacht aan het karakter van uw leiders, de bestuurscultuur en de politieke gezondheid van het publiek. Die doen er veel meer toe dan het met een paar procent verlagen van het hoogste tarief van de inkomstenbelasting.

Het is een fatale vergissing van conservatieven dat ze hebben besloten dat de beste manier om met de persoonlijkheid van Trump - de leugens, het narcisme, intimidatie, bekrompenheid, lompheid, scheldpartijen, onwetendheid, achtervolgingswaanzin en onkunde - om te gaan is te veinzen dat die er niet toe doet. 'Karakter telt niet', is het motto van de Republikeinse Partij geworden. 'Deugdzaamheid doet er niet toe', zou een ander motto kunnen zijn.

Maar karakter telt wel en deugdzaamheid doet er wel toe. De tekortkomingen van Trump bewijzen het elke dag. Misschien denkt u dat het onderzoek naar banden met Rusland veel rumoer is om niets. Maar Trump heeft het stap voor stap over zichzelf afgeroepen. Van het ontslag van James Comey, nadat deze directeur van de FBI weigerde een eed van trouw te zweren, tot (mogelijk) het toegeven van obstructie van de rechtsgang met die tweet over het ontslag van Michael Flynn.

Bret Stephens is columnist van The New York Times. Foto Hollandse Hoogte/Gabriel Eisenmeier

Of misschien betreurt u het mislukken van de afschaffing van Obamacare. Maar dat had wel iets te maken met de groteske beledigingen van Trump aan het adres van John McCain, de man wiens tegenstem de afschaffing blokkeerde.

Laten we eens kijken naar de bestuurscultuur. Trump eist eerbetoon van zijn kabinet, onderdanigheid van Republikeinse politici en aanbidding van de conservatieve media. Om in dit Witte Huis te dienen is niet geroepen worden tot het bijdragen aan de publieke zaak. Het is gedegradeerd tot door het stof kruipen, wat waarschijnlijk verklaart dat een recordaantal van 34 procent van de ambtenaren is vertrokken.

In plaats van presidentiële toespraken en publieke debatten hebben we Trumps demagogische massabijeenkomsten. In plaats van het gebruikelijke steekspel tussen de pers en de regering hebben we een president die op Twitter fantaseert over het fysiek aanvallen van CNN.

In plaats van een president die de eer en de integriteit van zijn eigen ambtenaren en instellingen verdedigt, hebben we er een die zijn eigen minister van Justitie vernedert, de FBI door het slijk haalt en onze inlichtingendiensten vergelijkt met de Gestapo.

Trump normaliseert dit allemaal. En de aanhangers van Trump zullen ontdekken dat beide elementen van de bewering van Moynihan bewaarheid worden: niet alleen dat cultuur is wat er het meest toe doet, maar dat de politiek haar ook kan veranderen - in dit geval zeer ten kwade.

Bret Stephens is columnist van The New York Times.