Verslaggeverscolumn Nadia Ezzeroili

Waarom Groningen relatief het hoogste aantal zedenmisdrijven telt

Opvallend: het aantal geregistreerde zedenmisdrijven in Nederland is in 2018 wéér toegenomen. In 2018 registreerde de politie 8.890 zedenmisdrijven – in 2015 ging het nog om 7.730 meldingen. Dat is een stijging van 15 procent in drie jaar.

Aantal geregistreerde zedenmisdrijven in Groningen, in vergelijking met de grote steden.

Ook opvallend: de gemeente Groningen telt relatief gezien het hoogste aantal geregistreerde zedenzaken in Nederland. Wat is hier aan de hand?

Eerst een nuance: dat het aantal geregistreerde zedenmisdrijven stijgt, betekent niet per se dat het aantal zedenmisdrijven ook daadwerkelijk is toegenomen. Sinds enkele jaren worden zedenzaken scherper geregistreerd door de Nationale Politie. Dat is mede te danken aan de ‘kruisgrijper’-rel in – daar heb je die gemeente weer – Groningen, waar een dagbladjournalist in 2015 na een aanranding in de kroeg naar huis werd gestuurd door de politie. Direct aangifte doen was namelijk niet mogelijk: de zedenrechercheur verplichtte haar eerst twee weken bedenktijd in acht te nemen.

Ook #MeToo kan een verklaring zijn. De beweging die seksueel grensoverschrijdend gedrag massaal onder de aandacht bracht, heeft slachtoffers misschien meer vertrouwen gegeven om melding te doen van een zedenmisdrijf.

Blijft de vraag waarom Groningen boven alle andere gemeenten uitsteekt.

Ik vraag het Marjet Woldhuis (28), voorzitter van raadspartij 100% Groningen, en Thereza Langeler (25), redacteur van de Groningse universiteitskrant. De cijfers verbazen hen niet. Marjet wordt vaker wel dan níét seksueel lastig gevallen wanneer ze uitgaat in de binnenstad, zegt ze. En Thereza enquêteerde 580 Groningse studenten over hun ervaringen met seksueel grensoverschrijdend gedrag. De resultaten van haar onderzoek noteerde Thereza vorige maand in een uitgebreid artikel: bijna 40 procent van de respondenten heeft weleens te maken gehad met seksueel grensoverschrijdend gedrag. In ruim vier van de tien gevallen ging het om ernstige feiten als bedreiging, stalking of verkrachting.

Marjet Woldhuis

Zowel Marjet als Thereza wil niet beweren dat studenten de grootste slachtoffergroep vormen in Groningen. Daarvoor ontbreken specifiekere cijfers over de achtergronden van slachtoffers. ‘Maar’, zegt Marjet, die in het dagelijks leven verpleegkundige is, ‘het is wel opvallend dat alleen al in mijn omgeving enkele vrouwen tijdens het uitgaan zijn gedrogeerd. En de twee beruchtste straten in het verder prachtige uitgaansleven van Groningen worden wel gedomineerd door studentenkroegen.’

Van de studenten die de enquête van de universiteitskrant invulden gaf het merendeel aan dat de dader een bekende was, vult Thereza aan. Meestal ging het om een studie- of verenigingsgenoot.

De rector van de Rijksuniversiteit Groningen heeft inmiddels aangegeven meer te willen doen om het bewustzijn over deze problematiek te vergroten. Maar Thereza twijfelt of dat wel zin heeft: ‘Als je pas op de universiteit leert dat seksueel grensoverschrijdend gedrag ontoelaatbaar is, dan is het eigenlijk al te laat. Dat moet je in een eerder stadium van je leven leren.’ De universiteit kan volgens Thereza beter tijd en energie investeren in slachtoffers. ‘Je moet slachtoffers ervan bewust maken dat aangifte of melding doen van een zedenmisdrijf in ieder geval nooit zinloos is.’

Want ondanks het relatief hoge aantal geregistreerde zedenmisdrijven in Groningen, is de meldingsbereidheid nog steeds laag, zegt Thereza. Voor haar artikel sprak ze Groningse zedenrechercheurs die haar vertelden dat studenten niet snel hun verhaal doen bij de politie, terwijl camerabeelden volgens hen laten zien dat het geregeld voorkomt.

Thereza Langeler

Hoe nu verder?

‘Na een uur of drie ’s nachts wordt het uitgaansleven op sommige plekken grimmiger’, zegt Marjet. ‘Als iemand aan mijn billen zit, zie ik door de drukte vaak niet eens waar het vandaan komt.’ Volgens Marjet heeft de nieuwe nachtburgemeester van Groningen daar goede ideeën over: het instellen van een zogenaamde safe-zone bijvoorbeeld, een plek in de binnenstad waar je je door een GGZ-medewerker kunt laten testen op drogering en waar je buiten het zicht van het uitgaanspubliek direct je verhaal kunt doen bij een agent, als je net bent aangerand.

‘En we moeten een strenger beleid voeren tegen kroegen waar te vaak seksueel grensoverschrijdend gedrag is voorgekomen’, zegt Marjet. ‘Geen verandering na waarschuwingen? Dan wijs je die kroegen openlijk aan als onveilige hot­spots voor jonge vrouwen.’

Kijk maar naar studentenvereniging Vindicat, lacht Marjet smalend. ‘Met hun bangalijsten. Sinds ze onder de loep liggen én geen verbetering laten zien, lopen de aanmeldingen terug.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden