Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen

Waarom er vaker burenruzies zijn

Begin over burenruzies op Walcheren, en er zijn in de Randstad verder best verstandige mensen die dat bij voorbaat leuk vinden. Hahaha, burenruzies op Walcheren – wat gebéurt daar nou.

Dianne Hoogstrate is op Walcheren nu vijf jaar professioneel bemiddelaar in dienst van Welzijn Middelburg. Met nog een tweede betaalde coördinator begeleidt ze vijftien vrijwilligers die burenruzies proberen op te lossen. De lastigste zaken doen de coördinatoren zelf en wat zij zien is sinds drie jaar allesbehalve om te lachen.

Hoogstrate ziet in de sociale woonwijken ‘een samenleving ontstaan van overbelaste mensen’ die ‘voortdurend worden overvraagd waar het niet meer kan’. Vorig jaar verwerkten ze op Walcheren 250 meldingen van overlast. Dit jaar steeg dat aantal tot 330 en daarvan waren er 300 terecht.

Beeld uit het boek ‘Zachter!’. Beeld Katherine Forrest

Dit mede dankzij Participatiewet, sinds 1 januari 2015, waarna we het ‘samen’ moesten doen. Gemeentes moesten dankzij de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) steeds meer mensen met problemen, uit instellingen vertrokken om te ‘participeren’, in woonwijken onderbrengen.

Dat wil in de praktijk dus zeggen: in goedkope woonwijken. Niks ‘samen’.

Dit zie je natuurlijk overal in Nederland, de woningcorporaties luidden er onlangs nog de noodklok over. Dianne Hoogstrate schreef er onder pseudoniem Machteld Bruijel een boekje over, met de titel Zachter! Daarin staat welgeteld één voorbeeld uit een wijk met koopwoningen. ‘Daar kom ik anders nooit!’, schrijft Hoogstrate, bijna opgetogen. Het gaat over een parkeerplaats. Eindelijk even geen stankoverlast, geen onhoudbare borderliners, geen felle klachten over statushouders .

Over statushouders schrijft Hoogstrate bijvoorbeeld naar aanleiding van een klacht van meneer en mevrouw B., over de nieuwe buren, een gezin van Syriërs met vijf kinderen. Droogjes: ‘Bijzonder aan deze melding is dat deze buren er nog niet wonen. Het is een anticipatiemelding, als het ware.’

Als het gezin er eenmaal wél woont regent het meldingen van overlast. Maar die blijken toch niet helemaal uit de lucht gegrepen. De kinderen zíjn erg lawaaiig, ook ’s nachts, en hun ouders doen niets, ook niet aan hun Nederlands. ‘Ik dacht eerst dat de buren een beetje racistisch waren, maar ze gaven echt problemen. De Nederlandse buren laten de tolk van Dianne Hoogstrate op hun beurt vragen het volgende te vertalen: Zou de Syrische mevrouw zich willen laten steriliseren?

Verschrikkelijk, zegt Hoogstrate. Maar óók wat je ziet als je mensen blijft belasten als het bijna niet meer kan. Als zij komt bemiddelen vragen mensen vaak waar zíj woont. In een no-nonsense rijtjeswoning, zegt ze dan naar waarheid, ‘maar wel een stuk rustiger dan u’.

Dianne Hoogstrate schreef onder pseudoniem Machteld Bruijel onlangs een boekje over burenruzies, met de titel ‘Zachter!’

Mensen in koopwoningen realiseren zich niet meer hoe flinterdun de muren van goedkope huurwoningen kunnen zijn. Hoeveel geluid en etensluchtjes ze doorlaten, en de soms verschrikkelijke stank van mensen die niet goed voor zichzelf kunnen zorgen. ‘Wat ik met mijn boekje ook graag wil aankaarten is dat je pas van mensen kunt vragen een beetje op elkaar te letten, zoals de Participatiewet dat wil, als ze ook een woning hebben waar ze zelf even tot rust kunnen komen’.

Laatst moest ze naar klachten over een mevrouw met een bipolaire stoornis. Als zij manisch was, joeg mevrouw met veel gegil de buurt de stuipen op het lijf. Dianne Hoogstrate organiseerde een bijeenkomt. De bipolaire vrouw gaf na enig aandringen het telefoonnummer van haar vaste hulpverlener aan de buren, zodat ze die konden bellen als het weer zover was. Nu komt er dan wat extra medicatie, en de buurt is opgelucht.

Illustraties Katherine Forrest

Als iemand al drie keer wegens overlast is verhuisd, lijkt het Hoogstrate goed eens te begínnen met zo’n bijeenkomst voor de buurt. Maar de meeste hulpverleners uit de ggz zien zich, ‘terecht ook wel’, in de eerste plaats als advocaat van hun patiënt, die ze cliënt noemen. En die geven uit overwegingen van privacy vaak niets prijs. Niet waarom meneer van nummer zeven zo schreeuwt, niet waarom mevrouw op twaalf zich niet wast.

Ze zou willen dat mensen uit de psychiatrie verplicht zouden worden wat van die privacy op te geven als ze zelfstandig willen wonen. ‘Ik zou zeggen: Dan is de prijs dat de buren kunnen begrijpen wat er gebeurt. Dat ze weten wat ze kunnen doen.’

Dianne Hoogstrate wil dat we vluchtelingen blijven toelaten, ze stemt links, maar vindt ook dat we moeten erkennen wat zich nu in de sociale woningbouw afspeelt. ‘Als deze mensen woedend zijn om wat wij niet begrijpen, dan hebben ze gewoon gelijk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden