Column

Waarom een onschuldige man achttien jaar vastzat

Op 30 juni 1985 werd Steven Avery gearresteerd. Een vrouw die op het strand van Lake Michigan was aangerand, had hem op een politiefoto aangewezen als dader. Het alibi van Avery was best goed en fysiek bewijsmateriaal ontbrak, maar toch kreeg hij 32 jaar cel. Alle vormen van hoger beroep mislukten, totdat zijn onschuld in 2003 dankzij dna-onderzoek alsnog kwam vast te staan. Hij werd vrijgelaten, achttien jaar na zijn onterechte veroordeling.

Steven Avery in de documentaire Making a Murderer.Beeld Netflix

Over deze Avery is een documentaire gemaakt die Making a Murderer heet en die u moet kijken als u politieagent, jurist of journalist bent, of als u iets anders bent. En nu denkt u misschien: ja hallo waarom zou ik, je hebt de hele plot al weggegeven, maar dat is niet zo. Het echte verhaal begint namelijk pas ná de vrijlating van Avery, als in de buurt van zijn huis opeens een fotografe verdwijnt... Oké, dat laatste was misschien een piepkleine spoiler, maar geloof mij: u weet nog niets.

De documentaire bestaat namelijk uit tien afleveringen van een uur. Vrij lang dus, maar het zijn tien van de interessantste uurtjes die je op Netflix kunt beleven. Of waar dan ook, eigenlijk. Het begint al met de wonderlijke omgeving waar het zich afspeelt: de familie Avery heeft een gigantische autosloperij in Wisconsin, waar duizenden autowrakken als een spookstad in de sneeuw staan. De Avery's zijn niet geliefd in de buurt en sommige stamleden zijn zo zwakbegaafd dat ze nauwelijks kunnen praten.

De politie maakt daar dankbaar gebruik van, want ze verleiden zo'n type tot een bekentenis. Sinds de Schiedammer Parkmoord weten wij al dat valse bekentenissen bestaan, maar in dit geval is het allemaal gefilmd. Je ziet de agenten werkelijk alles doen wat in Nederland verboden is, net zolang totdat ze iets bruikbaars hebben. Vervolgens leer je als kijker het verschil tussen een goede advocaat, een slechte advocaat en een advocaat die zo'n ongelooflijke idioot is dat hij het OM helpt om de zaak rond te krijgen.

Maar het interessantste aspect van het hele verhaal is het perspectief. De makers kiezen zo nadrukkelijk partij, dat je als kijker geen keus hebt dan met ze mee te gaan. Je gelooft heilig dat de politie stom is en na een paar uur vind je zelfs de broer van het slachtoffer een klootzak. Sterker nog: ik begon het slachtoffer zélf een irritant nest te vinden, alleen maar omdat mijn held gearresteerd was voor iets wat haar was aangedaan, terwijl ik zeker wist dat hij onschuldig was.

Toen deze week in de krant stond dat de aangifte van zedenmisdrijven in Nederland makkelijker wordt, was een advocaat op de radio daar fel op tegen: het doen van válse aangiften wordt zo namelijk ook eenvoudiger, zei hij. Geen populair standpunt, maar na het zien van deze documentaire snap ik zijn perspectief: elk slachtoffer, echt of niet, is een potentieel gevaar voor een verdachte - schuldig of niet.

Tot slot een tip: de afloop van de documentaire staat in de eerste regel van het Wikipedia-artikel van Steven Avery, dus kijk in godsnaam uit.

Nieuw! Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden