VerslaggeverscolumnToine Heijmans in IJmuiden

Waarom de strandjeugd vecht met boa’s

‘Hun sloegen eerst’, zeggen de jongens op het strandje, ‘en als je in IJmuiden een meisje slaat, worden ze lijp.’

Op Hemelvaartsdag joeg de jeugd vier handhavers van het strand die probeerden de anderhalvemeterregel te bewaken: een woedende horde, één boa verloor een paar tanden en belandde in het ziekenhuis. Het was een afschuwelijk en misdadig tafereel, voor iedereen te zien op de filmpjes die onmiddellijk de sociale media bereikten.

Jongens op hun strand.Beeld Toine Heijmans

De handhavers willen wapenstokken en pepperspray – zelfs de bedachtzame Pieter van Vollenhoven riep om vuurwapens - een oude wens en een slecht idee. Bewapening is niet het probleem; het probleem is dat de buitengewoon opsporingsambtenaren te pas en te pas worden ingezet om de kaalslag bij de politie te compenseren die zich op last van de politiek terugtrok uit de wijken.

Maar daar gaat het nu niet over, het gaat over de jeugd.

Als ik het strandje bereik springt de eerste alweer van de betonnen pier die uit de buitenhaven steekt. Springen is verboden, er staat een bord, maar de jeugd weet niet anders of het is ‘traditie’ en ‘van de ene politie mag het wel en van de andere niet’, kortom: ‘geef eens duidelijkheid’.

Het begon met sarren. De boa’s kwamen vertellen dat ze niet mochten springen, een jongen sprong, boa’s erachteraan, ze haalden hem uit het water en de meute groeide met jonge meelopers uit tot een grommend monster. De vriend van het meisje dat een klap kreeg trapte en sloeg, het meisje trapte en sloeg, het liep ‘afschuwelijk uit de hand’, en de jongens hier op het strand vertellen hoe de verdachte met drie honden verderop uit de keien is getrokken. ‘Het zijn vrienden van ons, echt geen verkeerde types of zo.’

Ze zitten op het mbo – timmerman, constructiewerk, manager retail - en hebben nu dus niets te doen. Er is niets anders dan dit strandje: zwembad dicht, jongerencentrum dicht, cafés dicht, en elke poging buiten bij elkaar te komen is verboden.

Maar dat is geen reden handhavers te mishandelen. Wat is er hier in de jeugd gevaren?

Andres Kiekens.Beeld Toine Heijmans

Andres Kiekens was zelf jong in IJmuiden ‘en ik ben het nog steeds’, met als uithangbord zijn BMW R 1200 GS waarmee hij al negentien jaar de straat op gaat als overtuigd ambulant jongerenwerker – een prima motorfiets, zeker omdat de jeugd nog ‘in de brommerfase’ zit.

Er is niets bijzonders aan de jongeren in IJmuiden, zegt hij meteen, ‘wat hier gebeurde heb ik nog nooit meegemaakt’, en Nora Azarkan, bestuurder van de Stichting Welzijn Velsen, knikt. Ze zitten in het gesloten buurtcentrum met de mooie naam De Dwarsligger. ‘Het is een landelijk probleem’, zegt Nora, ‘jongeren hebben de behoefte elkaar te ontmoeten’, zegt Andres, ‘en zij zijn degenen die constant in elk vizier van elke handhaver terechtkomen, zo voelen ze dat zelf.’

Dat ligt niet aan de boa’s, ‘die doen ongelooflijk hun best; degene die nu een rij tanden moet missen is een hele aardige jongen’ – het is de situatie.

Lars Steeneken, elf jaar jongerenwerker in Velsen: ‘Hier ging zoveel tegelijk mis. We vragen van iedereen verantwoordelijkheid in coronatijd, de jeugd kan dat nauwelijks volhouden. Op Instagram zien ze profvoetballers alweer barbecueën. En waar zijn de ouders, denk ik dan ook.’

Niet voor niets richtte premier Rutte zich tot de jeugd tijdens een van zijn persconferenties, ‘het probleem moet toch omhoog zijn gewaaid’, concludeert Andres. Maar verder is er weinig aandacht voor het lot van de jongeren want ja: groepjes tieners, altijd lastig, daar blijf je beter uit de buurt.

Velsens burgemeester, Frank Dales, spreekt zijn gemeente regelmatig toe op Facebook en waarschuwde de jeugd een tijd geleden al: hij zag een ‘kat- en muisspel’ ontstaan, resulterend in zestig officiële waarschuwingen. Zei: ‘Wij gaan nog meer bekeuren. (…) Jongeren die willens en wetens dit tegenwerken en acties uitlokken die zijn echt aan de beurt.’

Nora Azarkan.Beeld Toine Heijmans

Logisch, zegt Nora, want de burgemeester is verantwoordelijk voor de veiligheid. ‘Maar kinderen hoeven zich niet aan de anderhalvemeterregel te houden en jongeren wel’, zegt Andres, ‘en die zitten maar thuis en krijgen daar ook de stress van hun ouders mee’.

Wat nu?

Andres: ‘We gaan met ze in gesprek natuurlijk, maar goed, je mag dus niet in een groep bij elkaar zijn’.

Nora: ‘Ik ben blij als de jongerencentra weer open gaan’.

De vraag is ook, zegt Andres, welke taak je de boa’s geeft: ‘laat je ze de politie ondersteunen, of stuur je ze bewapend naar overlastgevende groepen?’

Springen verboden.Beeld Toine Heijmans

Wapenstokken en pepperspray, ‘ja hoor’, zeggen de jongens op het strandje, ‘dan loopt het helemáál uit de hand’.

Beginnen ze weer over wie het eerst sloeg en waarom.

Maar jongens – wat dan? ‘Nou, help ons een handje. Het is al een dooie boel hier. Wijs een plek aan waar we mogen springen. Wij gaan graag in overleg.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden