Opinie Mensenrechten in Spanje

Waarom de Spaanse repressie ook ons raakt

EU-lid Spanje schendt de mensenrechten in Catalonië. Daarmee is dit onrecht ook een Europese kwestie, schrijft Laura Prat Bertrams.

Mensen houden tijdens een demonstratie borden omhoog van Catalaanse leiders die zijn verbannen of in de gevangenis zitten. Van links naar rechts: Carme Forcadel, Anna Gabriel, Carles Puigdemont, Marta Rovira, Oriol Junqueras, Jordi Turull and Clara Ponsati. Beeld AFP

Omdat ik dochter ben van een Nederlandse moeder en een Catalaanse vader staat mijn barometer voor de Europese democratie ook in Spanje.

En die barometer wijst noodweer aan. Door de scheuren in het democratische laagje vernis van Spanje wordt haar repressieve karakter zichtbaar. Journalisten, cabaretiers en politici worden aan de lopende band vervolgd wanneer ze enige vorm van kritiek hebben op de Spaanse autoriteiten.

De rapper Valtònyc is veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf, omdat hij de Spaanse koning in een songtekst een dief noemt. Toni Galmés illustreerde een boek over het Catalaanse referendum op 1 oktober 2017. Hij moest voor de rechter verschijnen voor belediging van de politie. En Nederland denkt dat het wel meevalt.

Spanje is immers een land als het onze sinds we in de jaren zeventig massaal de Costa del Sol ontdekten. Maar wat wij niet beseffen is dat in die tijd Spanje nog gebukt ging onder de dictatuur van Franco. Dat betekent dat hooguit twee generaties boven ons hebben ervaren hoe het is om niet je eigen taal te mogen spreken en je land te moeten ontvluchten om strafkamp of standrechtelijke executie te ontlopen. Nog altijd liggen duizenden Franco-slachtoffers in massagraven.

Weinigen van ons beseffen dat aan de wieg van de huidige democratie de elite van het Franco-regime stond, aangevuld met nieuwe democraten. De Franco-elite behield haar hoge posities in de Spaanse samenleving. Ter illustratie, de Spaanse counterpart van Goebbels, Manuel Fraga, was tot 2011 op het hoogste niveau actief in de Spaanse politiek. Alle rechtse partijen, te weten Ciudadanos, Partido Popular en Vox, komen rechtstreeks voort uit de Falangistische partij van Franco.

Als tijdens het referendum van 2017 de Spaanse staat met geweld optreedt tegen vreedzame burgers, zie ik hoe mannen en vrouwen van in de negentig, de generatie van mijn vader, bruut worden geweerd bij stemlokalen. Zij, die volwassen geworden zijn tijdens de dictatuur van Franco, voelen opnieuw de repressie aan den lijve. En toen begreep ik waarom de Catalanen jaarlijks met honderdduizenden de straat op gaan voor meer democratie.

De barometer gaat richting storm als kort na het referendum Jordi Cuixart en Jordi Sànchez, leiders van burgerorganisaties gevangen worden genomen op grond van gekunstelde aanklachten.

Petitie

De barometer slaat door als blijkt dat de Nederlandse noch de Europese politiek de schending van mensenrechten door een lid van de Europese Unie aankaart, laat staan ingrijpt. Toen ben ik een petitie gestart om de Tweede Kamer te vragen alles te doen voor de vrijlating van de politieke gevangen in Spanje.

Na ruim 1,5 jaar voorarrest in een Spaanse cel is het proces tegen de in totaal negen vreedzame Catalaanse leiders gestart. Er zijn ernstige twijfels over de onpartijdigheid van hun proces. Het Tribunal Supremo, het hoogste orgaan binnen de Spaanse rechtspraak, is immers nauw verbonden met de Spaanse politiek.

De Spaanse repressie is inmiddels ook doorgedrongen tot de Europese Unie. Drie rechtmatig gekozen europarlementariërs mogen hun zetel niet innemen. Daar is de Spaanse staat voor gaan liggen. Daarmee zijn miljoenen Europeanen van hun politieke rechten beroofd.

Dit maakt van de Catalaanse kwestie een Europese kwestie, omdat onze democratische waarden in het geding zijn. De fundamenten van de Europese rechtsstaat wordt door een van de lidstaten geschonden. Dat raakt ons Nederlanders direct.

Dinsdag bieden we namens ruim 60 duizend bezorgde Europeanen de petitie aan het Nederlandse parlement aan.

Tijdens een aansluitend symposium vertellen VN-experts en Catalaanse betrokkenen, zoals Ferran Pegueroles Forcadell en Jordi Pesarrodona over de repressie in het Spanje van de 21ste eeuw. Zodat u zelf een beeld van de politieke ontwikkelingen in Spanje kunt vormen en uw persoonlijke democratische barometer van Europa kunt ijken.

Laura Prat Bertrams is oprichter van Spanje.cat 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden