Verslaggeverscolumn Margriet Oostveen in Alphen

Waarom de natuurbegraafplaats nog heel groot kan worden

Nu zelfs begraafplaatsen worden verkocht als beleving is de evenementisering van het leven wel voltooid. Het afgelopen ‘weekend van de begraafplaats’ bracht van Friesland tot Limburg festivalletjes tussen graven en urnen: dichters, bloemenworkshops, harpmuziek, kijken naar tragische graven van BN’ers, zoals Joost Zwagerman. Nog meer harpmuziek, jazz, levensboekenpresentaties, begrafenismarkten. Verhalenwedstrijden. Appeltaart eten rond graven, en wijn drinken (‘biologische’), ‘kaarsenzakken’ decoreren (een trend). En ‘je verdriet delen’ met andere bezoekers, want ook je verdriet delen met vreemden is een trend.

Bij natuurbegraafplaats De Hoevens in het Brabantse Alphen hadden ze in dit licht prettig weinig op het programma staan. Wel was me door een medewerker op het hart gedrukt er zondag om elf uur te zijn. ‘Dan begint de harpmuziek’.

Caroline en Floris van der Lande-Vogels.

De eigenaren, het echtpaar Floris en Caroline van der Lande-Vogels, wilden me graag van alles uitleggen. Caspar Janssen heeft in de Volkskrant namelijk al eens uitgebreid beschreven waarom tegenstanders natuurbegraafplaatsen slecht voor de natuur vinden. En ja: in bossen kun je boomwortels vernielen met het graven van al die kuilen, je verstoort al snel de bodem. En er kan met de overledene heel wat plastic mee de grond in gaan, van favoriet synthetisch bloesje tot een beenprothese. Omwonenden vinden het ook niet altijd leuk om naast een knekelveld te wonen, ook al groeien er nog zoveel klaprozen op. En waarom zou je al die natuur voor jezelf opeisen?

Eigenaar Caroline van der Lande-Vogels is een nazaat van de Tilburgse textielfamilie Blomjous, die landgoed De Hoevens in 1919 kocht. Als enig kind werd ze verantwoordelijk voor 193 hectare grond en een steeds intensievere melkveehouderij met bedrijfsleider. Caroline en Floris besloten hun melkquota te verkopen, waarmee de grondwaarde fors daalde, ‘maar de intensieve melkveehouderij leverde iedereen echt teveel stress op’. Zij hadden elkaar leren kennen op de hogere hotelschool, woonden en werkten in München en Brussel en zochten ‘duurzame verdienmodellen’.

Stukje natuurbegraafplaats.

In 2014 opende natuurbegraafplaats De Hoevens: één van de eerste natuurbegraafplaatsen van Nederland. Waar eerder koeienmest in de grond zakte liggen nu de doden in een landschapspark met velden vol wilde bloemen. ‘Wij hebben hier natuur gemáákt’, zegt Caroline zelfverzekerd. Dit valt nauwelijks te ontkennen.

Breek hen de bek niet open over de natuurbegraafplaatsen die Natuurbegraven Nederland aanlegt op terreinen van Natuurmonumenten: ‘oneerlijke concurrentie’ in oude natuurgebieden die Natuurmonumenten ‘juist zou moeten beschermen’. Vooral Floris kan hier fel over worden (‘Voelt u mijn emotie, het is zó oneerlijk’).

Er zijn nu een kleine twintig natuurbegraafplaatsen in Nederland. Floris en Caroline willen niet zeggen hoeveel natuurbegrafenissen ze zelf per jaar verzorgen, omdat ze zo vaak worden bezocht door mensen die zij ‘de rekenmachientjes’ noemen: goudzoekers in dure auto’s ‘met dollartekens in hun ogen’, door de telefoon hebben ze al gevraagd ‘wat het verdienmodel is, en niets over natuurbehoud’. Terwijl zij hier zeven jaar tot in Engeland onderzoek naar hebben gedaan, zegt Caroline. ‘De Brabantse Milieu Federatie staat vollédig achter ons plan.’

‘Hele gemeentebesturen staan hier soms ook op de stoep’, moppert Floris, iedereen hoopt nu inkomsten te kunnen binnen harken met natuurbegraafplaatsen. ‘Ik drink met iedereen koffie, maar de eerste vraag is altijd hoeveel graven we hebben en wat de tarieven zijn, ze hebben geen benul wat erbij komt kijken.’

Een natuurgraf voor vijftig jaar kost 3.500 euro, zegt medewerker Charlotte Michielsen even later, tijdens haar introductie voor bezoekers. Prothesen, synthetische kleding en zelfs trouwringen mogen de grond niet in. Dat de natuur zijn gang kan gaan noemt Charlotte ‘een stukje ontzorging’ rond het ‘grafgebeuren’. Men kan kiezen uit ‘landschapssferen’, van boom tot open veld. Wie alvast een mooi plaatsje wil kopen belandt heel Nederlands in het ‘gravenplan’, vastgelegd met computers en ‘een ingenieus gps-systeem’. En overal blijft wat ruimte voor ‘geluksmomentjes’, zoals een overstekende ree.

Dia van een ree.

‘Oooooh’, zucht de zaal: niet de biodynamische stadsmensen uit de begintijd, maar Brabanders, zoals Kees en Yvonne Kimenai uit Molenschot. Kees werkt in de industriële reiniging, Yvonne is verkoopster in een supermarkt en zij willen hier graag liggen later: ‘Met vakantie gaan we óók de natuur in’. Ja, ook natuurbegraven werd beleving. Jammer dat je er niets meer van merkt.

Kees en Yvonne Kimenai.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden