VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Sittard

Waarom de moskee vasthoudt aan de avondklok van negen uur

. Beeld .
.Beeld .

Komt er weer een journalist vragen naar avondklok en ramadan, en Bouchaib Saadane zet de poort wijd open en ontvangt met een lach – uitleggen, uitleggen, dat is wat hij een leven lang doet. Er zijn genoeg moskeeën die hun poorten dichtgooien, het is echt moeilijk geworden om daar als journalist met vragen aan te komen, maar Bouchaib is gehouwen uit optimisme en grijpt zich vast aan de toekomst, waar het beter is.

Eerst dit: die avondklok is geen onderwerp. ‘Het is een democratisch tot stand gekomen regel. De avondklok is van iedereen, ons geloof is van onszelf – een uur verlengen voor de ramadan, voor één groep, welk belang dien je daarmee?’

Tijdens de lockdown vorig jaar kon er niets met ramadan, dit jaar kunnen ze vier keer per dag bidden in de moskee, ‘dat is een privilege, restaurants hebben dat niet’. Het vijfde gebed kan thuis. Samen eten na zonsondergang, het zit er niet in, ‘mensen maken eten voor elkaar en geven dat mee, het wordt een afhaalramadan. Haha!’

Dat burgemeesters Aboutaleb en Marcouch over de ramadan en de avondklok begonnen, dat het een onderwerp werd in de Tweede Kamer, jammer – nu lijkt het net alsof zij een vrijbrief willen. ‘De mensen hier kennen de ziekte, er zijn mensen gestorven, er is angst. Dus volgen ze de regels.’

Dus houdt zijn moskee vast aan de avondklok van negen uur, ook al is-ie verruimd naar tien.

Bouchaib Saadane Beeld Toine Heijmans
Bouchaib SaadaneBeeld Toine Heijmans

El Mohsinine is sinds 1987 ingebed in een woonwijk van Sittard. Geen minaret, geen oproep tot gebed, ‘wat is het nut daarvan’. Ze permitteren zich drie bakstenen boogjes boven de ingang van de oude kleuterschool, en vier dunne, aquamarijnen zuiltjes. ‘Je wilt geen provocaties, we houden rekening met de wijk.’

De geur van boenwas. Meteen links naast de ingang is de bovenste gebedszaal, de onderste wordt via een andere weg bereikt, twee keer dertig gelovigen mogen naar binnen, mondkappen op en vol is vol, ‘loop maar hierlangs dan hoef je je schoenen niet uit te doen’. Bouchaib is een van de oprichters. Later zal hij de islam omschrijven als water, ‘dat neemt uiteindelijk de kleur aan van de grond waar het vloeit’.

Hij kwam op z’n achttiende vanuit de omgeving van Casablanca naar Nederland en ‘groeide op’ bij Nedcar, dat toen nog Dafs en Volvo’s maakte. Werd projectmanager en vaste kracht in ‘de medezeggenschap’ – als je hem hoort praten weet je waarom. Nu is hij met pensioen en bestuurslid van talloze organisaties die ten doel hebben wederzijds begrip, ‘de maatschappij heeft in mij geïnvesteerd, ik doe wat terug’, het is praten praten praten en het houdt niet op, ‘maar ergens las ik: succes komt na de wanhoop’.

Zondag vielen orthodoxe christenen bij hun kerk journalisten aan, en drie seconden later ging het op de sociale media alweer over ‘de moslims’, alsof zij daar iets mee te maken hebben.

Is dat niet almaar moeilijker geworden, Bouchaib, wederzijds respect in een polariserend land? ‘Dat is wel waar, dat merken we zeker. Je hebt twee keuzes: of je vecht ertegen met acceptabele middelen, of je doet niets. Bij Nedcar leerde ik van mijn baas: problemen bestaan niet, als je een probleem als een probleem ziet, verzuip je erin.’

Ook in zijn stad is de PVV groot, de partij die een minister voor ‘de-islamisering’ wil (‘marketing’, verklaarde Geert Wilders nader, ‘prikkelend’). Bouchaib: ’75 procent hier stemt niet op Wilders.’

Later: ‘Je moet niet de deur dichtslaan. Jezelf terugtrekken is geen oplossing. Na de aanslag in Nieuw-Zeeland stonden hier twee politieauto’s om ons te beschermen, ik zei: beschermen tegen wat? Mensen die problemen met mij hebben, daar praat ik mee.’

Geeft hij gastles op school, groep zeven en acht, komen de vragen: meneer, bent u een moslim? Spreken moslims ook Nederlands? Meneer, bent u een terrorist? ‘Haha! Dat vragen ze dan. Ja dat is pijnlijk, maar het is ook een moment om uit te leggen. Het is de last die wij dragen. Als het regent in Parijs, worden wij nat – als moslim moet je altijd opletten, hè. Wat ik echt pijnlijk vind, is de taal die in de Tweede Kamer wordt gebruikt, als het over moslims gaat. Dat normaliseert.’

De keer dat hij op straat wandelde en een oude vrouw te hulp schoot, haar vasthield, de blikken van de omstanders die dachten dat het een beroving was. ‘Haha! Ja, je kunt er boos over worden. Maar uiteindelijk zeiden ze wel sorry.’

t.heijmans@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden