Verslaggeverscolumn in heelsum

Waarom de Britse veteraan Robbie Williams het land uit moet

Robbie Williams moet het land uit. Klare taal van het ministerie: ‘Ik stel vast dat uw verblijfsrecht als gemeenschapsonderdaan is geëindigd’, graag wegwezen binnen vier weken, ‘als u dat niet doet, kunt u worden uitgezet’.

Ze staan in hun recht, zegt Inge, ‘regels zijn regels’ – soldaten, ook als ze allang zijn afgezwaaid onder minder prettige omstandigheden, begrijpen dat. Maar wreed is het wel.

Robbie Williams is een Britse veteraan. Hij verblijft in veteranengebied: de Airborne-wandelmars is net afgelopen en Eethuys Airborne aan de rand van het dorp is er vol van. Britse veteranen bestellen er koffie en ijs. De grond hier is hun grond geworden, in de oorlog. Maar Robbies oorlog is een andere. En alles doet hem pijn.

‘Bullocks!’

Robbie Williams. Foto Toine Heijmans

Nee, Robbie is geen gemakkelijke man en dat zegt verder ook niemand, dat ziet iedereen die Robbie ziet. Wel heeft hij Britse humor. Leefde een jaar of zes in een tent in een park in Arnhem, vierhonderd meter van de bewoonde wereld, afgewisseld met daklozenopvang – ook in Nederland is het mogelijk te verdwijnen. De struiken waren hoog genoeg. Totdat zijn jicht, zijn kapotte heup, zijn longen, zijn hartproblemen en de trombose het overnamen. Plus een paar duizend euro onbetaalde ziekenhuisrekeningen. Plus oorlogsherinneringen aan de Falklands en Noord-Ierland, herinneringen overigens waarvan niemand weet hoe echt ze zijn.

Vast staat dat Robbie ‘serving soldier’ was in het Royal Hampshire Regiment, zegt Ray, en dat is genoeg om hem te helpen.

Ray Waller is van de Royal British Legion, de Britse veteranenclub met een flinke afdeling in Nederland. De Legion betaalde een scootmobiel voor Robbie ‘the man in the woods’, ook al is hij sinds 1978 niet meer in Engeland geweest. Een veteraan is een veteraan.

‘You don’t know about the war unless you know it’, zegt Robbie vanaf het zadel van zijn scootmobiel.

‘Bloody hell.’

Inge van Honk en Ray Waller. Foto Toine Heijmans

Robbie woont nu in een opvanghuis voor veteranen. Dat houdt zich schuil in een afgeschreven bejaardenflat en wordt gerund door vrijwilligers als Inge en Patrick, die zelf ook veteranen zijn. Ze vragen geen subsidie, want met subsidie komen protocollen. Ze doen het omdat het nodig is, en betalen dat met donaties en hard werken.

Patrick Waijer begon het inloopcentrum vier jaar terug in zijn kelder. Nu wonen hier elf veteranen samen, en gemakkelijke mensen zijn het niet. Patrick weet wat PTSS doet met een soldaat, hoe moeilijk het is om je dan nog volgens de regels te gedragen. Er is een groot gebrek aan opvang, zegt Inge van Honk: waren ze dubbel zo groot, zaten ze evengoed vol.

Inge was een jonge vrachtwagenchauffeur in een transportbataljon, Bosnië ’95. Kieperde in een ravijn en raakte gewond – voor haar was geen plek meer in het leger. Toch praat ze er met liefde over, en over Robbie en over alle anderen die ze onbezoldigd bijstaat. Woonruimte zoekt. Schuldsanering regelt. Zoveel gebroken levens.

Ze is dus wat gewend, maar van alle plagen die over Robbie Williams kwamen had ze deze niet verwacht.

Een jaar geleden haalden ze hem uit het park, zijn lijf viel bijna uit elkaar. Ze hielpen hem aan een kamertje en eten, aan een uitkering en een ziektekostenverzekering en Robbie kreeg zowaar weer praatjes. Maar vanwege die uitkering raakte Robbie bekend bij de autoriteiten, waarop de immigratiedienst hem naast de regels legde en concludeerde: ‘U mag niet in Nederland zijn’.

Robbie in zijn tent. Foto Gerard Burgers

Zijn gedocumenteerde arbeidsverleden is niet lang genoeg, zijn gedocumenteerde ziekenhuisverleden doet er niet toe, net als de ongedocumenteerde rest van zijn leven.

De persvoorlichter van het ministerie, Maarten Molenbeek, heeft 30 seconden en negen woorden nodig voor een schriftelijk antwoord op mijn vraag naar het lot van Robbie Williams: ‘Zoals altijd, doen we geen uitspraken over individuele casuïstiek’. Je kunt maar beter afstand houden van de mens achter het V-nummer, weten ze op het ministerie, als het over uitzettingen gaat.

Met wat zijn laatste krachten lijken, hijst Robbie zich uit zijn scootmobiel, en komt drie meter verder krakend en zuchtend neer in de stoel in zijn kamertje.

‘Bunch of motherfuckers.’

Maar het ministerie heeft gelijk hoor, zegt Inge nog maar een keer. Toch hoopt ze op clementie, want Robbie heeft niets in Engeland en zal er ook niets krijgen. De advocaat heeft haar gewaarschuwd dat het lastig wordt. De huidige staatssecretaris is hard voor mensen zonder verblijfsrecht: als hij twee smetteloze schoolkinderen uitzet naar Armenië, wat moet hij dan met een brommende, witty Britse oorlogsveteraan in nood?

Regels zijn regels.

‘Hey boss, listen’, zegt Robbie dan. ‘Alle mensen hier zijn helden.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.