VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Deurne

Waarom de boze burgers van Deurne zo boos zijn

null Beeld
Beeld

Zoveel boze burgers, de krant telde zeven actiegroepen, en dat voor een Peeldorp van dertigduizend mensen. Boos op de gemeente en allemaal over iets anders, bozer dan hier zijn de burgers niet.

‘Wij zien ze niet als actiegroepen’, zegt communicatieadviseur Toon van Otterdijk als ik de wethouder bel voor een verklaring, ‘wij zien ze als burgers die bezwaar maken’.

Ze zijn tegen een Aldi aan de Veldstraat. Tegen een spoortunnel aan de Binderendreef. Tegen arbeidsmigranten op ’t Zand. Tegen de verbreding van de N270. Tegen megakippenstallen aan de Bosweg. Tegen nieuwbouw voor jonge starters in een villawijk op de Walsberg. Tegen sociale huurwoningen aan de Haspelweg, want dat gaat ten koste van ‘de privacy’.

Maar als je met ze praat zijn ze vooral tegen een gemeente die zich terugtrekt achter formele muren.

Toerit tot de Aldi, door het doorzonraam. Beeld Toine Heijmans
Toerit tot de Aldi, door het doorzonraam.Beeld Toine Heijmans

Theo wijst door zijn doorzonraam naar wat de toerit van de Aldi wordt: vijf meter breed, ook voor de vrachtwagens die zich straks in bochten wringen pal voor zijn huis, ‘een blinde ziet nog dat het niet kan’. Geopend zeven dagen in de week van acht tot tien. En of ik de boerderij daarachter zie: die gaat plat en verandert in een parkeerplaats, ‘met een wóónbestemming’.

Van de gemeente geen sjoege. Dus heeft Theo met vijf buren een advocaat ingehuurd (betaald door alle rechtsbijstandsverzekeringen bij elkaar) en een retaildeskundige, ‘geen kleine jongen in supermarktland’, die in een ‘globaal marktonderzoek’ sowieso al teveel supermarkten in Deurne ontwaart. Die Aldi zal hooguit de andere kannibaliseren.

Ze kwamen terug van vakantie, Theo stond de auto uit te pakken toen de bloemist van de overkant het kwam vertellen. De bouwvergunning was al aangevraagd. Niemand wist iets in de straat, geen ambtenaar was langs geweest, ‘dus we zijn meteen het procedurele traject gaan bewandelen’. Het eerste bezwaarschrift is gegrond verklaard, maar de wethouder zet door, en nu staan ze met de koppen tegen mekaar. En Theo weet al waar het heen gaat: naar de Raad van State. ‘Deze gemeente praat niet met z’n burgers. Dan maar zo.’

Theo Veltmans kent het gemeentehuis: hij werkte er 35 jaar als hoofd algemene zaken en raadsgriffier. In zijn tijd waren ambtenaren verplicht in Deurne te wonen, nu niet. Dat is één. Twee: ‘Als je vroeger solliciteerde moest je vakinhoudelijke kennis hebben, en dat is niet meer nodig. Iedereen is manager geworden. Ze weten nog geeneens waar de Veldstraat is.’

Theo Veltmans. Beeld Toine Heijmans
Theo Veltmans.Beeld Toine Heijmans

De bewoners grijpen elke juridische strohalm die ze vinden, ‘dus voor één probleem krijgt de gemeente er vijf terug’, en wat dat allemaal kost.

Op ’t Zand, een buurtschap buiten het dorp, wonen 26 gezinnen in verspreide huizen en die krijgen er 50 arbeidsmigranten bij. Dus staat er nu een spandoek. We hebben hier nog geen ambtenaar gezien, zegt Ton van Veghel: ze moesten het nieuws lezen in een zinnetje in de krant. Hij toog naar de gemeente om de vergunningaanvraag in te zien maar dat werd hem eerst geweigerd en daarna kreeg hij een half doorgehaald document; ook het adres was weggelakt.

‘Een dag later kregen we ineens stencils in de bus van de man die de boerderij wil kopen’, zegt Tons vrouw. Ton: ‘Maar toen waren we als buurt dus al overal tegen’.

De boerderij is van zijn jeugdvriend en nu hebben ze ruzie, ook dat.

Met alle rechtsbijstandsverzekeringen bij elkaar kunnen ze een goede advocaat betalen, tot aan de Raad van State. Staan ze meteen te boek als anti-arbeidsmigrant, terwijl ze het belang kennen van goede huisvesting. Vijftig is teveel, zegt Ton, over minder valt te praten, ‘maar praten doet de gemeente niet’.

De kloof tussen de overheid en z’n burgers begint, net als in een aflopend huwelijk, meestal met zwijgen.

Hier komen arbeidsmigranten. Beeld Toine Heijmans
Hier komen arbeidsmigranten.Beeld Toine Heijmans

Als de wethouder terugbelt, Helm Verhees, samen met de communicatieadviseur, draaien ze het om: het is niet aan de gemeente om met burgers te praten, ‘vaak zijn wij daarvoor niet aan zet’. Dat moeten ‘de initiatiefnemers’ doen, ‘en wij zitten daar heel stevig in: neem de dialoog met de omgeving op’.

Alsof de Aldi belang heeft bij een gesprek, of het uitzendbureau voor arbeidsmigranten. ‘Ja dat is gewoon een heel lastig fenomeen. Wij proberen toch die ondernemers desnoods te dwingen. We moeten wet en regelgeving volgen, en dat is dan niet wat omwonenden verwachten, en dat is verrekte lastig. We proberen dat in die processen te verbeteren.’

De wethouder is van DeurneNu, opgericht in 1973 als ‘echte Deurnese politieke vereniging met wortels in alle dorpen en groepen mensen’. Hij zegt: ‘Ik ben blij dat onze burger kritisch is, dat die ons scherp houdt.’

Heel scherp.

Ton ziet graag de belastingaanslag komen, ‘voortaan ga ik óveral tegenin’.

En Theo was van de zomer vijftig jaar getrouwd, ‘de gemeente stuurde een bos bloemen, nou, die heb ik dus geweigerd’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden