Column New York Times

Waarom ABC terecht is gestopt met Roseanne

Op de beslissing van tv-station ABC om Roseanne Barr van het scherm te halen na een racistische tweet, is allerlei kritiek gekomen. Bret Stephens verdedigt het besluit.

Roseanne Barr Beeld ABC via Getty Images

Natuurlijk hadden tv-station ABC en moederbedrijf Disney gelijk dat ze stopten met de sitcom Roseanne nadat de ster van de show, Roseanne Barr, een racistische tweet had geschreven. Er zijn noodzakelijke taboes en essentiële fatsoensnormen in elke moreel gezonde maatschappij. Te schrijven dat Valerie Jarrett, adviseur van de regering-Obama, het kind was van de ‘Moslim Broederschap & planet of the apes’ schendt die op de gemeenste manier.

Dit is geen Eerste Amendement-kwestie. Op grondwettelijke rechten kun je je beroepen in het publieke debat, niet als werknemer van een particulier bedrijf. Barr blijft vrij te zeggen (en tweeten) wat ze op haar hart heeft. Het staat haar alleen niet vrij dat te doen terwijl ze ook 250 duizend dollar per show krijgt van een werkgever wiens reputatie en wiens waarden ze heeft besmeurd.

Dit is ook geen kwestie van vrijheid van meningsuiting in de bredere, minder juridische zin. De voorzitter van de universiteit van Chicago, Robert Zimmer, heeft bepleit dat instellingen als de zijne – hoewel strikt gezien niet onderworpen aan het Eerste Amende­ment – niettemin de vrije en krachtige uitwisseling van ideeën moeten aanmoedigen om intellectuele voortreffelijkheid te ­stimuleren. Dat klopt. Maar wat Barr tweette was geen idee. Het was een belediging.

Dit is geen kwestie van meten met twee maten. Met zijn patent op de combinatie van kinderachtig zelfmedelijden en valsheid, veroordeelde Donald Trump woensdag op Twitter Disney-­directeur Roger Iger omdat die niet zijn verontschuldigingen had aangeboden voor zijn ‘AFSCHUWELIJKE opmerkingen over mij op ABC’. Maar Trump is de meest publieke figuur, terwijl Jarrett een privépersoon is die het mikpunt is geworden van een niet uitgelokte raciale aanval door een werknemer van ABC. Dat de president het onderscheid daartussen niet kan of wil zien is de duizendste herinnering dat hij ongeschikt is voor het ambt dat hij bekleedt.

Dit is geen kwestie van één slechte tweet. In maart betoogde ik dat de conservatieve auteur Kevin Williamson zou moeten worden beoordeeld op zijn gehele werk en niet op één afgrijselijke tweet waarin hij leek te suggereren dat vrouwen die abortus plegen moeten worden opgehangen.

Wat is Roseanne Barrs ‘gehele werk’ inzake politieke en raciale kwesties? John Podhoretz, hoofdredacteur van Commentary, vatte het perfect samen toen hij Barr omschreef als ‘vlegel’, ‘bekend aanhanger en verspreider van samenzweringstheorieën over 9/11’ en, ‘niet zomaar een ongeleid projectiel maar een, van vele kernkoppen voorziene, ballistische raket.’ Barrs tweet over Jarrett was geen uitzondering, maar de druppel die de emmer deed overlopen.

En hoe zit het met het argument dat linkse mensen – en ik, in dit geval – met twee maten meten als we Barrs ontslag toejuichen terwijl we het recht van American Football-spelers verdedigen om tijdens het spelen van het volkslied op hun knieën te gaan uit protest tegen politiegeweld? De spelers hebben immers ook geen onbeperkte rechten onder het Eerste Amendement als ze hun football-shirt dragen en spelen in de stadions van teams die hun salaris betalen?

Het klopt dat die spelers dat juridische recht niet hebben. Maar ze hebben het morele recht, vooral wanneer hun geste waardig en weloverwogen is en in stilte wordt gedaan (en ook al ben ik het er niet mee eens); en vooral als de National Football League op agressieve wijze de grenzen tussen zijn commerciële belangen en de symbolen van Amerikaans patriottisme heeft vervaagd. Van vrijheid houden, ­betekent haar uitoefenen.

Barr heeft eveneens gebruikgemaakt van haar vrijheid ons te vertellen wat ze denkt – maar zonder inachtneming van de deugden van waardigheid en nadenkendheid, om maar te zwijgen van stilte. En Iger en ABC-baas Channing Dungey maakten gebruik van hún vrijheid om haar tweet te veroordelen en te stoppen met haar show.

Het spreekt in hun voordeel dat Dungey en Iger leken op te treden op grond van een moreel principe en niet – zoals te vaak het geval was de laatste tijd – simpelweg zwichtten voor een meute op sociale media. Dat is een belangrijk onderscheid.

Een intelligente verdediging van de vrijheid van meningsuiting houdt niet in dat we elke uiting moeten tolereren, hoe beledigend ook. Het betekent wel dat we grotere tolerantie moeten opbrengen voor meningen die ons onwelgevallig zijn, en de zwaarste straf moeten bewaren voor de ergste overtreders. Dat vergt een weloverwogen, volwassen beoordelingsvermogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden