Tv-recensie Julien Althuisius

Waargebeurde whodunit waarbij je van de ene verbazing in de andere valt

Op 28 augustus 2003 liep Brian Wells, een 46-jarige pizzakoerier, een bank binnen in het plaatsje Erie in de Amerikaanse staat Pennsylvania. Om Wells’ nek zat een bom bevestigd, die hij er met geen mogelijkheid zelf af kon krijgen. Hij eiste 250.000 dollar, maar omdat de bankmedewerker de kluis niet open kreeg, verliet Wells de bank met een zak met 8.702 dollar.

Toen hij kort na de overval door de politie werd aangehouden, begon het apparaat om Wells’ nek te piepen. Even later ontplofte de bom, Brian Wells stierf aan zijn verwondingen.

Deze mislukte bankoverval en de dood van Wells zijn het uitgangspunt van de nieuwe vierdelige documentaire Evil Genius, sinds vorige week te zien op Netflix. Die kwade genius is niet de arme Wells, maar een mevrouw genaamd Marjorie Diehl-Armstrong, razend intelligent, bipolair en een angstaanjagende verschijning. Denk: Kathy Bates in de verfilming van Stephen King’s Misery, alleen dan met afgeschoren wenkbrauwen. Diehl, die een spoor aan dode ex-geliefden achter zich weet, raakt betrokken bij een andere moord, die ook weer gelinkt wordt aan de bankoverval. Het is het begin van een bijna vier uur durende dollemansrit, waarbij je als kijker alle kanten op op wordt geslingerd.

Net als Making A Murderer, de immens populaire Netflixdocumentaire uit 2015 die het true crime-genre in één klap op de kaart zette, is Evil Genius een waargebeurde whodunit waarbij je van de ene verbazing in de andere valt. En net als in Making A Murderer is het decor van Evil Genius een godverlaten Amerikaans landschap, sinister en troosteloos, en zijn de hoofdrolspelers onverzorgde, verknipte mannen en vrouwen, te dik, te dun, ongezond, met lege blikken in holle ogen en huizen bomvol rotzooi.

De hoofdrolspelers van Diehl zelf tot de FBI-agenten die haar op de hielen zitten komen uitgebreid aan het woord, via opgenomen telefoongesprekken, Skype-video’s, beelden van politieverhoren en interviews door Trey Borzillieri, een van de makers van de documentaire. Geen minuut verveelt; het verhaal loopt over van leugens, complottheoriën, plotwendingen, manipulerende personages en naargeestige moorden: soms is het alsof je naar een film van David Fincher zit te kijken. Maar dat is het niet.

Het noodlot van een hulpeloze pizzakoerier wiens verschrikkelijke dood op een camera is vastgelegd, is het entertainment van een op de bank onderuitgezakte Netflixkijker. Achter de spanning en adrenaline van het krankzinnige verhaal schuilt het falen van de Amerikaanse maatschappij, waar geesteszieke mensen aan hun lot worden overgelaten en een gevaar voor zichzelf en voor anderen vormen; waar lokale en federale politie elkaar niet kunnen luchten en belangrijk bewijs voor elkaar achterhouden met alle gevolgen van dien. Het geeft een fantastische documentaire toch een wrange bijsmaak.