column Elma Drayer

Waar we die onversneden mensenhaat aan verdiend hebben, krijg ik graag nog eens uitgelegd

Ha, daar was ie weer, de filosoof Bas Haring, tevens hoogleraar publiek begrip van wetenschap aan de Universiteit Leiden. In een amusant interview met Maarten Keulemans in de zaterdagkrant gaf hij toelichting op zijn recente essay in Het Financieele Dagblad over biodiversiteit. Dat soorten verdwijnen, meent Haring, hoeft niet per se rampzalig te zijn, zoals biologen en ecologen (bijna) eensgezind roepen.

Leve dwarse denkers, zou ik zeggen – zeker als ze hun standpunten netjes onderbouwen. Maar daar kijken de betreffende disciplines anders tegenaan. Op een of andere wijze lukt het hun niet zich te verheugen in tegendraadsheid, al was het maar omdat die je scherp houdt. Onmiddellijk zetten ze Harings opvattingen weg als ‘veel te simplistisch’ of ontstaken in grote woede.

Hetzelfde gebeurde na verschijning van zijn boek Plastic panda’s in 2011, dat in grote lijnen al deze boodschap bracht. Ook toen joeg hij ecopessimisten in de gordijnen. Een redacteur van het liberale avondblad blogde dat Haring een ‘natuurbarbaar’ is – vanwege zijn ‘vrije geredeneer’ gevaarlijker dan ‘de beul die op gezette tijden zijn poedel een rotschop geeft’.

Het is vrees ik niet anders. Sinds een jaartje of tien dienen wij het leerstuk te onderschrijven dat Moeder Aarde rechtstreeks op de ondergang afstevent, uiteraard dankzij homo sapiens. Apocriefe geluiden zijn in zo’n opinieklimaat even welkom als een godloochenaar op een SGP-congres.

En de onverdraagzaamheid neemt alleen maar toe. Dit weekend berichtte de site Foodlog.nl over de groeiende invloed van het zogeheten ‘antispeciesisme’. Volgens dit radicale gedachtengoed heeft de mens op geen enkele manier het recht om te beschikken over andere levensvormen. Alle soorten gelden als gelijkwaardig. Dus is discriminatie van dieren even verwerpelijk als die van vrouwen, lhbt’ers en/of mensen van kleur. Ter illustratie: antispeciesistisch geïnspireerde activisten houden zich niet bezig met suffe thema’s als een beter leven voor kippen of varkens. ‘Iedere vorm van exploitatie van dieren moet verboden worden.’

Vandaar het groeiende aantal veganistisch bekeerden in uw en mijn omgeving.

Vandaar, ik had het even gemist, de tirade vorige week van de Franse dierenrechtenactivist en journalist Aymeric Caron tegen het doodslaan van muggen. Dat zijn immers ‘moeders’ die je slechts steken omdat ze je bloed nodig hebben teneinde hun eitjes ‘en dus hun baby’s’ groot te brengen. Ze kunnen niet anders. Als antispeciesist, legde hij uit, zit je dan in een lastig parket.

Vandaar trouwens ook die brief, maandag in de rubriek ‘Geachte redactie’, als reactie op het interview met Haring. Een lezeres uit Zierikzee ging tekeer tegen de ‘buitengewoon intelligente, ultradominante en zeer agressieve diersoort: de mens’. Diens tekortkomingen, begrijp ik, zijn talrijk. Hij vreet ‘alles’ op wat op z’n pad komt, zet flora en fauna naar zijn hand, houdt ‘andere dieren’ in slavernij en doodt in zijn zoektocht naar macht of voedsel ‘net zo makkelijk’ grote aantallen soortgenoten. En dan noemt hij zichzelf ook nog ‘beschaafd’.

Nu weet iedere krantenlezer dat er sinds de zondeval onnoemelijk veel op ons aan te merken valt. Maar waar we die onversneden mensenhaat aan verdiend hebben, krijg ik graag nog eens uitgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden