COLUMNSheila Sitalsing

Waar kunnen we heen, wat gaat dat kosten, waarom komt de regering ons niet meer halen als het misgaat?

Toen donderdagavond in de grote vergaderzaal van de Tweede Kamer het begrip ‘Zwarte Piet’ viel, en toen dat tot wijdverspreide berichtgeving leidde (‘Rutte: ‘Ik begrijp de pijn’), wist je: we zijn weer thuis.

Toen corona net over het land was neergedaald, kon je veel horen en lezen dat alles anders zou worden. Er zat wensdenken bij de serieus bedoelde toekomstvoorspellingen, over meer saamhorigheid, en over het einde van het ik-tijdperk, en over anders leven, en over solidariteit, en over het einde van het kapitalisme (‘neoliberaal’ zeggen mensen die heel erg tegen het kapitalisme zijn behalve wanneer het smartphones produceert, er graag bij). De lockdown was een buitenkans!

Wat je onder al die beschouwingen ook zag: exceptionalisme.

Overal ter wereld worden mensen door rampen getroffen, aan de lopende band, op alle continenten worden levens overhoop gegooid door ziekten, natuurrampen, oorlogen en andere wreedheden van mens of natuur. Wie daar niet dood aan gaat, probeert zichzelf en zijn dierbaren in veiligheid te brengen en door te modderen, op hoop van zegen.

Wanneer hier evenwel iets ongrijpbaars gebeurt dat tot paniek en tot wekenlange zelfopsluiting leidt (‘de grootste crisis sinds de Tweede Wereldoorlog’) kan dat niet zomaar gebeuren. Dat moet Iets betekenen. Leiden tot een nieuwe wereld en tot een volk dat gelouterd en met betere inzichten uit de lockdown komt gekropen. Want wij zijn anders. Uitzonderlijk.

Nu de samenleving weer opengaat, valt omtrent die uitzonderlijkheid de volgende voorzichtige conclusie te trekken: dat thuiswerken blijkt handiger dan gedacht, dus blijf alert want voor je het weet hebben ze je kantoorplek wegbezuinigd en zit je voorgoed op zolder te videobellen via wrakke wifi. En verder mwah.

Verder is er gewoon veel belangstelling voor de kwestie vakantie – net als vroeger. Waar kunnen we heen, wat gaat dat kosten, waarom komt de regering ons niet meer halen als het misgaat? En als op elkaar gepropt zitten in een vliegtuig volgens de regering geen probleem is – een opvatting die volgens de regering níet is ingegeven door de luchtvaartlobby – dan gaan we toch lekker?

Verder zijn er huilend van vreugde terrasstoelen bezet – net als vroeger.

Verder is De Telegraaf naadloos overgestapt op zijn oude hobby Femke Halsema – alsof het weer 2019 is, of 2018 of 2010.

En verder hangt het halve land aan de telefoon om een coronatest te eisen die in 99 procent van de gevallen negatief blijkt te zijn. Want het dringende verzoek mag dan wel zijn om uitsluitend te bellen bij klachten, maar ook in de nieuwe wereld geldt: gratis is gratis en recht is recht, en dan staat er weinig in de weg om het begrip ‘klachten’ ruim te interpreteren.

En toen moesten de reacties op de indrukwekkende massaprotesten tegen racisme nog komen: ‘Het is hier geen Amerika’, ‘Ik kan niets met het begrip institutioneel’, ‘Ik heb niets tegen anti-racisme maar het is altijd zo emotioneel en agressief’. In M verzuchtte Sylvana Simons nog maar een keer dat het tijdperk van vragen naar persoonlijke ervaringen (‘Jeetje, ben je écht 35 keer zomaar aangehouden, weet je zéker dat je niks deed?’) nu toch echt voorbij zou moeten zijn.

Vrijdag lichtte de premier toe dat hij Zwarte Piet ‘absolúút niet racistisch’ vindt, en dat ‘iemand die Zwarte Piet mooi vindt en graag wil houden, géén racist is’ (zie ook onder exceptionalisme deel 2: gezichten zwart verven mag in verre landen misschien racisme zijn, hier niet), maar dat hij wél ‘begrijpt dat het mensen pijn doet’. Langzaam begon ik te begrijpen waarom het nieuws was geworden. In het land waar de revolutie per millimeter voortschrijdt, is dit een majeure verandering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden