Column Ionica Smeets

Waar komt de officiële lengte van de marathon eigenlijk vandaan?

Ionica ziet een getal

Dit weekend is er een marathon in Amersfoort. Twee weken terug stond ik nog in Leiden langs het parcours om de dappere lopers toe te juichen. Tussen het aanmoedigen door dwaalden mijn gedachten af naar een van mijn favoriete triviant-weetjes: waar de officiële lengte van de marathon vandaan komt.

Die 42,195 kilometer komt namelijk níét van een Griekse boodschapper die van het slagveld bij Marathon naar Athene rende om te vertellen dat de Perzen verslagen waren. Het blijft natuurlijk wél een prachtige mythe dat de boodschapper bij aankomst ‘Gegroet, we hebben gewonnen!’ hijgde en vervolgens dood neerviel. De afstand tussen Marathon en Athene is via de kortste weg overigens zo’n 35 kilometer. 

De officiële afstand van de marathon is pas veel later vastgelegd. In de tussentijd werd meestal een afstand van ongeveer 40 kilometer gebruikt, grofweg de afstand tussen Marathon en Athene via de langere, vlakke route. Bij de Olympische Spelen van 1908 in Londen werd die afstand iets verlengd, omdat het parcours beginnen moest voor het Windsor Castle en eindigen bij de koninklijke tribune in het olympisch stadium. De destijds gebruikte afstand van 42,195 kilometer werd in 1921 vastgelegd als dé officiële lengte van de marathon. Die hebben we dus niet te danken aan een Griekse boodschapper, maar aan het Britse koningshuis.

Die officiële afstand is volgens de reglementen de kortste afstand die een renner kan volgen over het parcours. Een hardloper die niet de optimale lijn volgt, legt dus een iets grotere afstand af. Nu is het wiskundig gezien een aardige vraag hoeveel het loont voor renners om de optimale lijn te volgen.

Twee weken terug in Leiden zette Eliud Weru de snelste tijd neer en finishte in 2:15:28. Tweede werd Danel Achenik Derese met een tijd van 2:15:50. Dat scheelt maar 22 seconden. Ik weet niet of Achenik Derese de optimale lijn heeft gelopen, ik kon hem natuurlijk niet de hele marathon langs het parcours volgen. Maar stel nu eens dat hij van die ideale, kortste weg is afgeweken, met hoeveel meter had hij zijn route dan moeten verkorten om te kunnen winnen met precies dezelfde loopsnelheid?

Achenik Derese had een gemiddelde snelheid van 18,6 kilometer per uur. Dat betekent dat hij in 22 seconden zo’n 114 meter aflegt. Was het haalbaar geweest om zijn route zoveel korter te maken? Als hij 115 meter van het ruim 42 kilometer lange parcours had kunnen afsnijden, dan had hij kunnen winnen zonder dat hij harder hoefde te rennen.

Interessant is dat het bij dit soort wedstrijden lastig is om de afstand precies goed te krijgen. Bij officiële wedstrijden mag het parcours maximaal 0,1 procent van de officiële afstand afwijken – iets meer dan 42 meter op een hele marathon. De totale afstand voor de marathon ligt dus ergens tussen de 42,153 en de 42,237 kilometer. Een cruciaal verschil voor iemand die een persoonlijk record wil neerzetten. Ik hoop voor wie dit weekend de marathon in Amersfoort loopt, dat zij de kortst mogelijke versie krijgen (al zegt dit vermoedelijk ook veel over mijn houding tegenover hardlopen).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.