Opinie Debat boa's

Waar is de agressie waar de boa over klaagt?

Amsterdamse boa’s willen snorfietsers niet beboeten. Politiedeskundige Jaap Timmer snapt hun angst niet.

Boa's moeten in Amsterdam vanaf volgende maand boetes gaan uitschrijven aan snorfietsers die op het fietspad rijden, maar ze hebben aangekondigd dat niet te zullen doen. Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

In Amsterdam moeten snorfietsers binnen de ring sinds maandag het fietspad af en de rijbaan op, met een helm op het hoofd. De eerste maand krijgen overtreders een waarschuwing als ze toch nog op het fietspad rijden, de volgende maand wordt het een boete. Maar: de vijfhonderd buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) in Amsterdam die deze moeten uitschrijven, hebben al aangekondigd dit niet te zullen doen. Zij liggen overhoop met de politie, want zij ­eisen meer middelen om zich te verdedigen tegen de agressie die zij in hun werk over zich heen krijgen. De vakbond BOA ACP heeft zich achter de eisen geschaard; de kwestie speelt ook in andere steden.

Jaap Timmer, socioloog aan de Vrije Universiteit en gespecialiseerd in politie- en veiligheidsvraagstukken en met name het gebruik van ­geweld, begrijpt de behoefte van de boa’s aan wapenstokken en peppersprays niet zo goed.

Is het niet logisch dat boa’s zich willen kunnen verweren tegen de agressie die een helmplicht en een boete van 95 euro vanzelfsprekend zullen oproepen? Onlangs zou er weer een boa door geweld in het ziekenhuis zijn ­beland.

‘Het probleem is dat de boa’s en de bond steeds roepen dat de agressie op straat toeneemt alsook de ­geweldsdelicten, maar dat de feiten bij die stelling ontbreken. Men praat elkaar na, is mijn indruk, ik mis de cijfermatige onderbouwing. Het zou daarbij ook heel opmerkelijk zijn als die agressie juist tegen deze beroepsgroep toenam, want we zien de laatste vijf, tien jaar dat belediging en agressie tegen dienstverleners juist afneemt. Dat is een trend die wél met cijfers wordt onderbouwd. Dat klopt ook met de maatschappelijke trend waarin er minder geweldsincidenten zijn en waarin ook de criminaliteit daalt. Ik laat me dus graag overtuigen door de boa’s, maar kom dan met cijfers. Nu signaleer ik vooral een escalatie van gepiep.’

De klacht is ook dat op het ­moment dat boa’s zich moeten terugtrekken ten gunste van de politie, die er vervolgens niet is.

‘Ook dat is niet waar. De politie is heel vaak snel ter plaatse. En er is volop politie op straat, de politie­capaciteit is de laatste jaren alleen maar gegroeid. Maar de politie ­concentreert zich meer op het strafrecht en op complexere problematiek en daarom zijn er meer boa’s aangesteld, en die hebben beperktere ­bevoegdheden.’

Maar waarom mag een boa geen wapenstok dragen, of boeien en pepperspray bij zich hebben?

‘We hebben het geweldsmonopolie van staatswege nu eenmaal vastgelegd en dat is uitbesteed aan de krijgsmacht en, via het strafrecht, aan de politie. De boa moet hand­haven en mag boetes uitschrijven, maar verder niet. Bij agressie moet hij of zij zich terugtrekken. Het is goed dat de buitengewone opsporingsambtenaren voor handhaving in de openbare ruimte geen wapens dragen, dat doen sociale en fiscale opsporingsambtenaren evenmin. Je moet er niet aan denken dat iedereen vanwege de agressie die hij in zijn beroep meemaakt, met schietijzers gaat rondlopen.’

Niettemin is het goed voorstelbaar dat een boa door een boze scooterrijder de huid wordt vol gescholden, of anderszins. Je zult er maar achteraan moeten rijden, om een boete op te ­leggen.

‘Maar dat moet een boa niet doen. Die kan een kenteken noteren of ergens op de uitkijk staan. En wie als boa meer ambitie heeft, kan beter zijn best doen om door te stromen naar de politie. Het vergt immers een langere opleiding en regelmatige oefening om met wapens om te gaan. Daar is de politie voor opgeleid, om in bepaalde situaties geweld te gebruiken – en dan gaat het meestal niet om zelfverdediging, maar om het gebruik van geweld ter aanhouding. Je moet er niet aan denken dat alle boa’s ook zo’n intensieve training moeten krijgen. Het lukt het politieapparaat zelf al nauwelijks om iedere agent voldoende getraind te houden. Dat is nog eens een praktisch probleem.’

Waarschijnlijk geloven mensen dat niet, dat de criminaliteit daalt.

‘Toch is het zo. De samenleving wordt veiliger, dat zeggen criminologen, het Openbaar Ministerie en hoofdcommissarissen van politie. En ga dan niet weer zeggen dat de cijfers niet goed zijn, of de administratie niet klopt, want je kunt het ook afleiden uit de cijfers van verzekeraars. Verzekeraars vergoeden de schade bij inbraak, mits je aangifte hebt gedaan. Ook die cijfers van schade als gevolg van braak zijn in een aantal regio’s duidelijk verminderd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden