VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Den Haag

VVD-dineetje: ‘Een vorm van afpersing’, of gewoon gezellig meedoen?

Het was een dieptebommetje dat niet afging. Misschien omdat het zo keurig verpakt zat in een opiniestuk in NRC Handelsblad, dat eigenlijk over iets heel anders leek te gaan: de deplorabele staat van de Tweede Kamerfractie van de VVD.

Auteur van het stuk: voormalig VVD-Kamerlid Ton Elias, die zichzelf tot zijn woede niet terugvond op de kandidatenlijst voor 2017. ‘Tinnen soldaatjes’, dat vindt hij van de huidige VVD-fractie. ‘Ja- en amenknikkers’ zijn het, tekenend voor wat er bij de VVD als geheel misgaat: ‘Te weinig eigen profiel, alle heil van de lijsttrekker.’

Je kon er een poging van Elias in zien om zich naast Hans Wiegel te hijsen, die er als ‘orakel uit Ljouwert’ ook aardigheid in heeft zijn partij vanuit de flank een por te geven. Maar daar gaat het hier niet om. Het bommetje was de anekdote die Elias opdiste om de gedweeheid van de huidige lichting VVD’ers zichtbaar te maken.  Kamerleden moesten, zo schreef hij, verplicht opdraven bij een sponsordiner en daarbij ook nog eens flink in de buidel tasten om de campagnekas te spekken. Daarover zeuren zou niet bevorderlijk zijn voor de verdere carrière. Wie zich verzette – denk hier aan Elias zelf – is nu geen Kamerlid meer.

Huffnagel met Rutte: schatplichtig.Beeld Foto HH

Navraag leert dat het hier gaat om een avond in het Italiaanse restaurant La Galleria aan het Gevers Deynootplein in Scheveningen, dat Frits Huffnagel de avond organiseerde en aan elkaar praatte, dat trendwatcher Adjiedj Bakas voor gespreksstof moest zorgen en dat de Kamerleden geacht werden langs de tafels met ondernemers en notabelen te circuleren.

Pikante kwestie bij de partij die steevast aanvoerder is van de jaarlijkse Politieke Integriteitsindex. Het zou immers betekenen dat je voor een mooie plek op de kandidatenlijst bereid moet zijn de portemonnee te trekken.

Wie hem dat had ingewreven? Elias is glashelder: dat was Huffnagel zelf, net als hij een iconische VVD’er met een opmerkelijke loopbaan. Huffnagel zette als wethouder I Amsterdam in de markt, moest wegens een declaratieaffaire aftreden, maakte als wethouder citymarketing in Den Haag een doorstart, maakte Mark Rutte schatplichtig door diens campagne tegen Rita Verdonk te leiden en is nu bezig dat alles te verzilveren met een  firma in marketing, lobby en aanverwanten die Castro Communicatie heet. Nee, niet vernoemd naar Fidel, maar naar de homowijk van San Francisco.

Ton Elias: verrotte partijcultuur.Beeld Foto VVD

Huffnagel noemt zichzelf ‘de vrolijkste liberaal van Nederland’. Geeft hij een feestje, dan komen er BN’ers uit alle hoeken. In januari, toen Castro 1 jaar bestond, had Huffnagel een dubbelslag met Rutte én Femke Halsema als feestredenaar. 

Diezelfde Huffnagel was het die Elias – volgens Elias – op terloopse wijze duidelijk maakte dat nee zeggen tegen zo’n sponsordiner geen optie was als je door wilde in de partij. ‘Een vorm van afpersing’, vindt Elias, die weigerde te betalen en zich bij toenmalig lokaal voorzitter Henry Keizer bekloeg over een verrotte partijcultuur. Zoiets moet je over hebben voor de partij, was het antwoord van Keizer geweest. Elias, ferm: ‘De partij mag geen macht over een Kamerlid uitoefenen.’

Huffnagel op zijn beurt noemt wat Elias schrijft ‘grote onzin’. Hij ontkent hem onder druk te hebben gezet. ‘Ik verkeerde niet in die positie.’ Van een verplichting was volgens hem ook geen sprake. ‘Dat kan ook helemaal niet. We hebben bij de VVD geen afdrachtregeling zoals de SP.’ Wel beaamt hij dat de partij graag ‘ziet dat  je wat terugdoet’.  

Van de Kamerleden die ook aanzaten aan het bewuste diner, heeft alleen Anne Mulder geen last van schroom. Hij vertelt dat dergelijke sponsoring bij de VVD gebruikelijk is. Zo hoort hij bij de Haagse Club van 100 (voorzitter: Huffnagel), een VVD-gezelschap waarvan het lidmaatschap je minimaal 1.000 euro kost. Verplicht is zoiets niet, zegt Mulder. Wel wordt het zeer gewaardeerd als je meedoet. En ja, daarbij kan sprake zijn van enige aandrang.

Anne Mulder: geen prima donna’s.Beeld Foto VVD

Resteert de kwestie van de fractie vol ja-knikkers. Mulder: ‘Ton was de fractiesecretaris, het was zijn taak de leden in het gareel te houden. Dat is hem dan zeker te goed gelukt. Als hij wat hij nu vertelt indertijd met ons had gedeeld, was hij een held geweest.’

Mulder ziet voordelen in fractiediscipline. ‘Anders dan in 2016 lekt het nu niet. Er is ook geen openbare muiterij zoals met Verdonk en er zijn geen prima donna’s. Je scherpste discussies moet je intern voeren.’

Twee weken geleden had het VVD-hoofdbestuur zijn eerste vergadering over de kandidatenlijst, die naar verwachting dit najaar openbaar  wordt gemaakt. Reken maar dat interne discipline op de agenda staat. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden