Opinie Brieven

Vrouwen kunnen wel degelijk schaken

De ingezonden lezersbrieven van donderdag 9 augustus.

Eveline Eijkmans tijdens een schaakpartij. Beeld Foto uit privéalbum Eveline Eijkmans

Brief van de dag: brieven van schaker aan schaker

Door de column van Max Pam (Ten Eerste, 4 augustus) moest ik terugdenken aan mijn enkele jaren geleden overleden achternicht Eveline Eijkmans. Haar vader Martien Eijkmans overleed tijdens Kerst 1942 nadat hij enkele dagen daarvoor door de Duitse bezetter was vrijgelaten uit gijzelaarskamp Haaren.

Martien had Eveline al schaken geleerd voordat ze kon lezen en schrijven. Na de oorlog werkte Eveline als missiezuster in Madagaskar waar ze de bevolking een eigen soort schaken leerde op in het zand getekende schaakborden. Daarna reisde ze naar Bahia in Brazilië waar ze van de bisschop van Bahia won. ‘Maar hij kon niet tegen zijn verlies’, schreef ze later.

Na verloop van tijd trad ze als non uit de orde en nam ze haar intrek op een woonboot in Amsterdam. Ze werd lid van een schaakclub, bestudeerde de theorie, speelde het Hoogoventoernooi en schreef de door Pam genoemde grillige schaakmeester Hein Donner nadat hij in een van zijn columns had beweerd dat vrouwen niet konden schaken. Deze opmerking kon volgens Eveline niet door de beugel en dat liet ze in niet mis te verstane brieven blijken.

De brieven werden na verloop van tijd persoonlijker. De verwerking van haar vaders dood speelde een steeds grotere rol in haar leven, maar het schaken hielp haar om tot rust te komen, schreef ze aan Donner.

Eveline werd de tweede vrouwelijke schaaklerares van Nederland en speelde in een simultaansessie tegen wereldkampioen Karpov die er na 23 zetten niet meer uitkwam en remise aanbood. Deze geweldige prestatie vervulde Eveline met trots.

Ze schreef haar laatste brief aan Donner in januari 1988. Hij overleed op 27 november 1988 en bleek alle brieven van Eveline bewaard te hebben. Zijn familie stuurde ze na zijn overlijden respectvol naar haar terug.

Na het lezen van de column dwaalde ik door Evelines brieven en werd opnieuw gegrepen door haar sprankelende ironische schrijfstijl. Ik kan mij voorstellen dat Donner zich kostelijk met haar brieven (steevast ondertekend met zuster Godelieve) heeft vermaakt.

Frans Derks, Brielle

Brief van Eveline Eijkmans aan Hein Donner.

Droogteplan

Goed artikel van Alfred de Jager (O&D, 8 augustus). De kaalslag van het Nederlandse landschap is al eeuwen aan de gang. Zo werden alle grote eiken al voor de scheepvaart, oorlogen en gebouwen van de Gouden Eeuw opgezaagd. Tot aan het kolentijdperk werd gekookt en gestookt met brandhout.

Elke Nederlander zou bij geboorte een eik en beuk moeten adopteren. Goed voor de vochthuishouding, schaduw en eikeltjes voor de varkens.

Sjoerd NienhuysHilversum

Neptijdschriften

Misschien wordt het tijd om de roman Lijmen/Het been van Willem Elsschot te (her)lezen?

Marlies NafzgerDen Haag

Water besparen

Een paar tips voor R. Smit (Brieven, 6 augustus) om water te besparen, mocht de nood aan de man komen.

1: Ga bij het douchen boven een emmer staan en vang zo het douchewater op waarmee de wc kan worden doorgespoeld.

2: Het algemene gezegde ten tijde van de laatste droogteperiode in Zuid-Afrika was: ‘When it’s yellow let it mellow, when it’s brown flush it down.’

3: Overal stonden bij de wc’s flesjes met ontsmettingsmiddel om je handen te reinigen, zodat je ze niet meer hoefde te wassen.

Zo zullen er nog wel meerdere manieren zijn om water te besparen, maar op ons familiebezoek in Zuid-Afrika hadden we hier het meest mee te maken.

De Zuid-Afrikanen zijn over het algemeen een zeer op sport gesteld volk en wij kregen dan ook de indruk dat ze er echt een wedstrijd van maakten wie het minste water gebruikte.

J. van Veen-GaastraWassenaar

Vegetarische lunch

Interessant artikel en heel goed streven om minder vlees te serveren in het kader van meer duurzaamheid (Economie, 7 augustus).

Mijn vraag is alleen: waar blijven de koeien, geiten en buffels die de kaas leveren en de kippen die de eieren produceren voor de vegeta­rische maaltijden? Worden ze vernietigd of worden ze opgegeten? Een betere wereld begint zeker bij jezelf.

Anna Pehar(vindt groente en vlees allebei heel lekker), Numansdorp

Troost

Het gebeurt me niet vaak dat ik, als ik ‘s ochtends vroeg de krant lees in de trein op weg naar mijn werk, een traan uit mijn ooghoek weg moet pinken.

Dat was wel het geval bij het lezen van de column van Erdal Balci (O&D, 7 augustus). Dank Erdal Balci, dank voor de traan en dank voor de troost die deze traan biedt.

Mark EgginkArnhem

Rookverbod

‘De vrijheid van het individu houdt op waar het anderen kwaad berokkent’, merkt Aleid Truijens op in haar column (Ten Eerste, 6 augustus), waarin zij zich een tegenstander toont van een rookverbod in de buitenlucht.

Met die (terechte) stelling ondergraaft zij haar eigen pleidooi op een overtuigende manier: men kan moeilijk ontkennen dat onvrijwillig en nauwelijks te vermijden passief meeroken schadelijk is voor ándermans gezondheid, of het nu ouderen, volwassenen, jongeren, kinderen of baby’s betreft.

Alleen al daarom verdient het Rotterdamse initiatief steun en waardering.

Etienne DenneboomAmsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden