Vrouwen aan de top

Vrouwen stuiten op hun weg naar de top nog steeds op een ondoordringbaar glazen plafond, zo bleek donderdag uit een onderzoek van de Volkskrant onder 29 beeldbepalende Nederlandse bedrijven.

de Volkskrant


Het percentage vrouwen in managementposities is weliswaar gestegen – van 24,5 procent naar 26,3 procent – maar het onderliggende beeld is weinig positief. Veel van de getelde topvrouwen zijn werkzaam in het buitenland, waar een minder vrouwonvriendelijke bedrijfscultuur bestaat, en in sommige sectoren zoals de industrie blijft sprake van een hardnekkige achterstand.

Verontrustender echter is de gebrekkige rapportage van de onderzochte bedrijven. Van tien van de 29 bedrijven, waaronder de NS, Schiphol, Unilever en Ahold, waren geen gegevens beschikbaar. Dat is opmerkelijk omdat de meeste van hen vorig jaar het handvest Talent naar de Top hebben ondertekend, waarmee ze beloven bij te dragen aan de verhoging van het aantal topvrouwen. Het openbaar maken van gegevens daarover in het jaarverslag is een van de eisen van dit manifest.

Het onderzoek toont eens temeer aan dat verbetering van de arbeidspositie van vrouwen vooral met de mond wordt beleden. In de praktijk stuiten de mooie voornemens op moeilijk te doorbreken bedrijfsculturen en nog altijd breed gedeelde opvattingen over werkende moeders; die horen eigenlijk thuis achter de theepot bij hun kroost. Die moederschapscultuur die vrouwen opzadelt met een permanent schuldgevoel wanneer zij werk proberen te combineren met het ouderschap, wordt bovendien vooral door vrouwen onderling in stand gehouden.

Alle pogingen van de overheid of het bedrijfsleven zelf om meer vrouwen te laten doorstromen naar de top, stranden steeds op dezelfde hardnekkige vooroordelen. Werkgevers zeggen dat ze geen geschikte – oftewel écht ambitieuze – vrouwen kunnen vinden, ambitieuze vrouwen op hun beurt zeggen dat ze hun vinger wel degelijk opsteken, maar stelselmatig worden overgeslagen.

De onderzoeksresultaten geven toch vooral de vrouwen gelijk; ondanks alle mooie beloften worden ze vaak over het hoofd gezien. Onlangs nog kon minister Bos met veel moeite ‘geschikte’ vrouwelijke kandidaten vinden om commissaris te worden bij de financiële instellingen die staatssteun hebben ontvangen.

Uit diverse onderzoeken, zoals onlangs nog van het Sociaal en Cultureel Planbureau, blijkt dat vrouwen wel degelijk ambitieus zijn, maar dat werkgevers onvoldoende aandacht hebben voor de carrières van hun vrouwelijke werknemers. Ze worden niet ontmoedigd om (te) lang ouderschapsverlof te nemen waarmee ze hun carrière schaden, noch aangemoedigd hun deeltijdfuncties uit te breiden en zo hun perspectieven te vergroten. Bij mannen gebeurt dit wel.

Het old boys network in Nederland houdt zichzelf op deze manier in stand. Deze hardnekkige bedrijfs- en moederschapscultuur houdt het old boys network in Nederland springlevend. Zolang mannen de dienst uitmaken in de bestuurskamer en in de sollicitatiecommissies komt er geen vrouw tussen.

Dat verandert niet met mooie beloften of het vaststellen van quota voor het aantal topvrouwen, zoals in Noorwegen is gebeurd. Dat verandert pas als werkgevers vrouwelijke werknemers op de werkvloer net zo serieus behandelen als hun mannelijke collega’s en vrouwen ophouden elkaar aan te praten dat ze ontaarde moeders zijn als ze een carrière ambiëren.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden