Vrouw nasissen op straat: 'Wat is er mis met 'Hey beautiful?'

Scherpste opinies

Meer dan honderd keer werd de Amerikaanse actrice Shoshana lastiggevallen toen ze tien uur lang door New York City liep in spijkerbroek, zwart T-shirt en gympen. Met een verborgen camera legde ze de opmerkingen van mannen vast, variërend van 'hey beautiful, have a good day' tot 'damn' en 'am I too ugly for you?' De video ging viral en doet het debat over straatintimidatie oplaaien. Welke opmerkingen zijn onschuldig en wanneer gaan ze te ver? De scherpste opinies op een rij.

Het is niet het eerste filmpje dat de ongemakkelijke waarheid vastlegt hoe vaak vrouwen op straat worden lastiggevallen. In de film Femme dans la Rue, opgenomen met een verborgen camera in de straten van Brussel, gaan de opmerkingen nog veel verder. Daar krijgt de vrouw in kwestie 'hoer', 'teef' en 'lekker kontje' te horen bij het langslopen. 'De straat behoort niet aan u toe', zegt een Belgische vrouw over het gevoel dat de opmerkingen haar geven. 'Ik heb het gevoel niet vrij te zijn.' De filmmaakster praat ook met de mannen in kwestie. 'Als niemand u ziet staan dan voelt u zich toch slecht? In plaats van te zeggen: Bedankt, dankzij u voel ik me een vrouw', aldus een van hen.

Ook in Nederland speelt de discussie. De Amsterdamse VVD vindt dat het op straat naroepen, uitschelden en seksueel intimideren van vrouwen strafbaar moet worden gesteld, en sinds juli bestaat een burgerinitiatief die hetzelfde nastreeft. Wanneer is naroepen (cat calling, zoals ze het in de VS noemen) onschuldig en wanneer niet?

Straatflirten, ga er maar lekker mee door jongens

Door Liesbeth Wytzes.
Gepubliceerd op 29 oktober, Elsevier.

Voor iedere vrouw komt er een moment dat er niet meer geroepen wordt, schrijft Liesbeth Wytzes in Elsevier. 'Stel je nu toch eens voor dat je op straat loopt en niemand, niemand zegt iets tegen je! Je bestaat niet meer voor de bouwvakker! Hij kijkt nog wel, misschien, maar hij zegt niets. Hij wendt zich af en gaat door met zijn werk. Fluit niet. Roept niet. Je bent niet meer dan een luchtverplaatsing geworden.'

Tot die tijd, wees blij dat een man iets leuks tegen je zegt, lijkt Wytzes te zeggen. 'Wat is er mis met 'Hey beautiful', wees blij dat ze het zeggen! - als het moment komt waarop je die straataandacht niet meer krijgt, dan voel je je pas echt slecht. Dan ben je namelijk onzichtbaar geworden en kun je je nog zo leuk aankleden, het maakt niet uit.'

Maar wat als het gaat om iets niet zo leuks? Er is een verschil tussen 'Hey beautiful' en het roepen van hoer. Het tweede, namelijk beledigd worden op straat, is naar en vervelend, het eerste is leuk. 'Dit gedrag van mannen is een vorm van communicatie, het is niets anders dan flirten, en in verreweg de meeste gevallen aardig en complimenteus bedoeld en ook niet beledigend of seksistisch. Die mannen willen je echt niet allemaal bespringen, ze zijn gewoon aan het werk.'

En waar zijn de blanke mannen in dit verhaal?

Door Hanna Rosin.
Gepubliceerd op 29 oktober, Slate.

De video maakt een duidelijk punt: mannen voelen zich vrij om de aandacht van een vrouw op te eisen en raken geïrriteerd als ze niet reageert ('Iemand erkent dat je mooi bent, je zou dankjewel moeten zeggen'), en vrouwen kunnen niet op dezelfde gemakkelijke manier in de openbare ruimte vertoeven zoals mannen dat kunnen, schrijft Hanna Rosin. Maar onbedoeld maakt de video nog een geheel ander punt, namelijk dat de mannen die naroepen en sissen meestal donkere mannen en latino's zijn die 's middags rondhangen op straat in kleding die niet suggereert dat ze op hun lunchpauze zijn. Is dit de realiteit of is er iets mis gegaan tijdens het monteren van de film?

De maker van de film Rob Bliss is hierop aangesproken en verdedigt zichzelf door te zeggen dat er ook zeker blanke mannen waren die van zich lieten horen, maar dat dit toevallig vaak in het voorbijgaan gebeurde (waardoor de camera het niet goed kon opnemen) of dat er net een sirene doorheen blèrde. 'Het eindproduct', schrijft hij, 'is niet een perfecte weergave van alles wat er gebeurd is.'

Tsja, wat moeten we er dan mee? 'Als het punt van deze video is om mannen over de dagelijkse realiteit van vrouwen op straat te leren, dan is deze video niet geslaagd,' akdus Rosin. De mannen op kantoor kunnen bij het zien van deze video met een gerust hart constateren dat het niet over hen gaat, want zij hebben geen tijd om gedurende de dag op straat rond te hangen en zijn waarschijnlijk niet in staat om het woord 'Mami' uit te spreken. Misschien dat zij zich schuldig maken aan veel ergere vormen van intimidatie op straat, maar nee, dit is niet hun zonde.

Rosin tipt een andere, misschien wel betere video over hetzelfde onderwerp, van Jessica Williams van The Daily Show. Zij behandelt alle mogelijke categorieën mannen die vrouwen naroepen in New York City: de bouwvakkers, de losers van Wall Street, de beveiligingsmannen. Het laat zien: het gebeurt door alle soorten mannen, op alle soorten plekken in de stad.

(Tekst loopt door na de video)

Vrouwen, nageroepen worden op straat is vleiend, deal with it.

Door Doree Lewak.
Gepubliceerd op 18 augustus, New York Post.

De meeste vrouwen schijnen het te haten, maar auteur Doree Lewak krijgt vlinders in haar buik als ze langs een stel bouwvakkers loopt. De opmerkingen geven haar een goed gevoel. Zie hier een mening die niet door veel vrouwen wordt gedeeld. In het artikel verdedigt zij zich direct tegen eventuele kritiek: 'Oh, ga nou niet rollen met die schijnheilige ogen, jonge vrouwen van Vassar: ik mag naroepen verwelkomen, maar ik houd mijn hoofd hoog.' De auteur wil maar zeggen: 'Genieten van mannelijke aandacht maakt je nog geen verrader van je eigen geslacht. Feminisme gaat om self-empowerment toch?'

De auteur memoreert de eerste keer dat twee bouwvakkers haar nariepen: je bent hot! Ze was 20 jaar en onderweg naar haar stage in New York City. 'Ik was in de zevende hemel. Wat een contrast met die terughoudende studentenjongens die nooit zeiden hoe ze zich voelden. Dit was een heerlijke nieuwe wereld, waar de jongens je vertellen zoals zij het zien.'

Er is natuurlijk wel een verschil tussen goede en foute opmerkingen. 'Je bent mooi' kan, want onschuldig, 'ik houd van je tepels' niet, want obsceen.

Door Gaya Branderhorst.
Gepubliceerd 10 juni 2014, de Volkskrant.

Lijnrecht hier tegenover staat het opiniestuk van Gaya Brandenhorst in de Volkskrant. Volgens haar heeft het nafluiten en naroepen van vrouwen niets te maken met 'het spel der aantrekkingskracht tussen heteroseksuele mannen en vrouwen'. Het is niet iets onschuldigs, het is straatintimidatie. 'Want wanneer vrouwen te kennen geven niet gediend te zijn van deze 'toenaderingspoging', lopen zij een wezenlijk risico: Een scheldpartij ('Hoerrrr!'), aanranding, of in elkaar geslagen worden. Het is bedreiging, een herinnering aan je 'plek': je kunt rondlopen, studeren en werken, maar je blijft een vrouw. En dus hebben wij wat over je te zeggen.'

Toch worden de vrouwen niet direct als slachtoffer gezien. 'Misschien nog wel het pijnlijkst is het gebrek aan morele steun die deze grote groep vrouwen krijgt van haar zogenaamd wel geëmancipeerde omgeving. Vraag jij haar wanneer ze zegt dat ze nagesist werd: 'Wat had je aan?' Laat jij na collega's te corrigeren wanneer ze een vrouwelijke collega uitgebreid becommentariëren op haar lichaam? Dan ben je deel van het probleem.'

Beeld thinkstock

Straatgesis laat mij koud

Door Harriet Duurvoort
Gepubliceerd op 23 maart, de Volkskrant.

In haar column beschrijft Harriet Duurvoort hoe ze in Rotterdam-Zuid te maken krijgt met 'sissende trossen havenstedelijk-Curaçaose straatjeugd, blowend en over auto's gedrapeerd'. Zij voorzien de langslopende vrouwen van commentaar 'Oooh, buurvrouw' of 'Zooo, buurvrouw.'

Reden om een blokje om te lopen? Nee. 'Noem het Caribische straatwijsheid, maar in tegenstelling tot veel feministen laat straatgesis mij koud, omdat het twee sterke emoties oproept die elkaar volstrekt neutraliseren - verschrikkelijke irritatie, maar, vooruit, ook de bevestiging dat ik er op mijn leeftijd kennelijk nog wezen mag, waarvan ik dan maar erkentelijk akte neem.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.