Commentaar IS-strijder

Vroeg of laat ontkomt Nederland er niet aan IS-strijders terug te nemen en te berechten

IS-strijders op bergen in beslag genomen sigaretten in Raqqa, op een foto uit 2014. Beeld REUTERS

Het is alleszins begrijpelijk dat de Nederlandse regering geen zin heeft om de voormalige IS-strijder Yago R. op te halen uit zijn Koerdische gevangenis. Waarom zou Nederland iemand te hulp moeten schieten die willens en wetens is afgereisd naar een kalifaat waar barbaarse misdaden werden gepleegd en vanwaaruit bloedige aanslagen in Europa zijn beraamd? Yago R. hoopt op mededogen van een rechtsstaat die hij zelf heeft verworpen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de meeste Nederlanders er geen moeite mee hebben als hij tot in lengte van dagen wegkwijnt in zijn Koerdische cel.

Helaas liggen de zaken niet zo simpel. Er is geen zicht op berechting ter plaatse of berechting door een internationaal tribunaal. Dat betekent dat de Koerden worden opgezadeld met IS-strijders uit Nederland en andere landen. De Koerden hebben toch al de kastanjes uit het vuur moeten halen in de strijd tegen IS. Zij vochten op de grond tegen de terreurbeweging, met alle risico’s van dien, waar het Westen vertrouwde op vliegtuigen, drones en andere hoogtechnologische apparatuur. Nederland laat zijn Koerdische bondgenoten in de steek als het niet zijn verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen staatsburgers die zich bij IS hebben aangesloten.

Natuurlijk is het uiterst onbevredigend dat een IS-strijder als R. slechts tot zes jaar celstraf kan worden veroordeeld, omdat alleen deelname aan een terreurorganisatie kan worden bewezen. Elke voormalige IS’er zal zich voordoen als een naïeve meeloper, waardoor hij slechts een lichte straf krijgt.

Dat maakt het terughalen van strijders als Yago R. eigenlijk onverteerbaar. Alleen is het alternatief nog erger. Het is moreel verwerpelijk om de Koerden permanent op te zadelen met Nederlandse staatsburgers. Bovendien is het gevaarlijk: als de Koerden er genoeg van krijgen en strijders vrij ­laten is Nederland nog verder van huis. De strijders verdwijnen uit zicht en vormen daardoor een nog groter veiligheidsrisico.

Voorlopig doet de Nederlandse regering niets, maar uiteindelijk zal dat struisvogelpolitiek blijken. Het probleem zal blijven terugkeren en Nederland zal weinig andere keuze hebben dan de IS-strijders weer op te nemen en te berechten.

Naar Nederland halen of berechten in Irak of Syrië?

Een ideale oplossing voor de zaak-Yago R. is er niet

Eigenlijk zouden IS-strijders moeten worden berecht in Syrië en Irak, zeggen experts, maar daar zitten wel erg veel haken en ogen aan. ‘Een internationaal tribunaal, geflankeerd door lokale rechtbanken, zou nog de minst slechte oplossing zijn.’

Gevangengenomen Arnhemse IS-strijder Yago R.: ‘IS bood het hele pakketje’

De bij verstek veroordeelde Nederlandse IS-strijder Yago R. gaf zich onlangs met zijn vrouw over aan de rand van de laatste snipper kalifaat. Hij wordt gevangen gehouden door Syrische Koerden en doet zijn verhaal in dit interview. ‘We vroegen ons constant af: komen we hier nog wel levend uit?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden