Vrijheidsoffer

Baten preventief fouilleren wegen vaak op tegen de lasten.

de Volkskrant


De Amsterdamse politie gaat preventief fouilleren in het stadsdeel West, na een aantal incidenten met vuurwapens. In de lokale politiek ligt preventief fouilleren gevoelig. GroenLinks is principieel tegen, D66 en SP hebben grote bezwaren.

Preventief fouilleren is geen middel dat lichtvaardig moet worden ingezet. Het is een grove methode: een grote groep burgers wordt als verdachte behandeld zonder dat zij daartoe aanleiding heeft gegeven. Daar staat tegenover dat de onvrede over de criminaliteit in bepaalde wijken groot is. Die onvrede wordt versterkt door gewapende incidenten. De criminaliteit komt erdoor in een hogere versnelling.

Aan de orde is een afweging tussen vrijheid en veiligheid. Een grote meerderheid van de Amsterdammers kiest voor veiligheid: 78 procent is voorstander van wapencontroles in buurten met een hoge criminaliteit, 60 procent heeft er ook geen bezwaar tegen als in de hele stad preventief zou worden gefouilleerd. Die afweging is begrijpelijk. Het vrijheidsoffer is beperkt. Volgens principiële tegenstanders wordt de integriteit van het lichaam aangetast, maar zo erg is het ook weer niet om af en toe gefouilleerd te worden. Bovendien is – het gevoel van – onveiligheid ook een vorm van onvrijheid.

Alles afwegende is er daarom geen bezwaar tegen preventief fouilleren, mits het middel effectief is. Daar lijkt het wel op. Volgens cijfers van de gemeente is het aantal wapenincidenten in gebieden waar gefouilleerd werd flink gedaald, terwijl het juist licht steeg in gebieden waar niet gefouilleerd wordt. Over de juiste interpretatie van de cijfers wordt gestreden, maar vooralsnog lijkt preventief fouilleren effect te sorteren.

Uiteraard moeten gemeente en politie de verhouding tussen doel en middel goed in de gaten houden. Preventief fouilleren moet steeds worden afgewogen tegen alternatieven, zoals gericht speurwerk. Bovendien moet gewaakt worden voor wildgroei. Als Amsterdam een soort luchthaven wordt, waar burgers om de haverklap worden doorzocht, zal de publieke steun voor preventief fouilleren snel afnemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden