Commentaar Stikstofbeleid

Vreemde, dwingende ogen van het Europees Hof nodig voor beperken stikstofuitstoot

Verkeer op de A27. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Groei kent grenzen, zegt de rechter met het in de prullenbak gooien van het stikstofbeleid van het kabinet.

Snelwegen die de Ring van Utrecht vormen, mogen van de Raad van State voorlopig niet worden verbreed, want het kan wegens stikstofuitstoot schadelijk zijn voor nabijgelegen kwetsbare natuur. Circa 300 van zulke grote projecten kunnen om die reden worden uitgesteld of stopgezet. Het gaat daarbij om wegenbouw, industrie, woningbouw, windenergie en zelfs dijkversterking.

De streep die de hoogste bestuursrechter zet door de verbreding van de A27 en de A12 ten oosten van Utrecht, is het logische, eerste, gevolg van de draai om de oren die het kabinet eind mei van de Raad van State kreeg. Die had vorig jaar het Europese Hof van Justitie om een oordeel gevraagd over het van 2015 daterende Programma Aanpak Stikstof (PAS). Daarmee mochten bouwers en boeren een halve eenheid stikstof extra uitstoten, indien ze beloofden die uitstoot elders of later met een eenheid te reduceren.

‘Te vrijblijvend’, zei het Europese Hof, want waar de extra uitstoot onomstotelijk vaststaat, is de uitstootreductie slechts een niet op wetenschappelijk bewijs gestoelde aanname. De Raad van State nam het oordeel over en honderden juridische vergunningsprocedures kwamen stil te liggen. Voor nog eens 3.300 projecten met beperkte stikstofuitstoot, waarvoor aanvankelijk alleen een meldingsplicht gold, moet alsnog toestemming worden gevraagd.

De mest van de intensieve veehouderij zorgde voor maximale stikstofuitstoot in Nederland. Het PAS moest het tij keren met ‘creatief boekhouden’, zoals oud-PvdA-leider Diederik Samsom het in deze krant noemde. ‘Ikzelf werkte er enthousiast aan mee.’ Reductie van de veestapel ligt zeer voor de hand om de uitstoot terug te dringen, maar het kabinet wijst dat in het regeerakkoord af.

Nederland is dichtbevolkt en hoort bij de landen met de hoogste stikstofuitstoot per vierkante kilometer. ‘Den Haag’ kon zelf niet bedenken dat daaraan paal en perk gesteld moet worden, maar had daarvoor de vreemde, dwingende ogen van het Europese Hof nodig. Nu moeten ambtenaren overuren maken om de zaak te herstellen.

Kabinet en parlement moeten daaruit de les trekken dat groei grenzen kent. Die les kan met de voorgenomen groei van Schiphol al snel in praktijk worden gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden