Vrede voor Arabische regimes urgenter dan voor Israël

De Arabische landen kunnen de groeiende invloed van Iran en Turkije in het Midden-Oosten alleen tegengaan door vrede te sluiten met Israël


Het wordt steeds duidelijker dat het vlootdebacle enkele weken geleden voor de kust van Gaza slechts de prelude vormde op het hoofdspektakel, dat ons nog te wachten staat. Iraanse schepen zijn onderweg naar Gaza en de Turken zijn druk bezig een tweede vloot uit te rusten, die dit keer militair begeleid zal worden.
De twee vloten symboliseren de Iraans-Turkse competitie om hegemonie in het Arabische Midden-Oosten van na de Amerikaanse aftocht uit Irak. Waarbij onder het mom van ‘humanitaire hulp’ de Palestijnse kwestie schaamteloos wordt benut.
Halsstarrigheid
Dat maakt het belang van het definitief oplossen van dit vraagstuk urgenter. Dat de Palestijnse kwestie op dergelijke wijze misbruikt kan worden, ligt evenzeer aan de halsstarrigheid van de huidige Israëlische regering als aan de zorgwekkende Palestijnse verdeeldheid.
De Palestijnse Hamas in Gaza kwam de afgelopen jaren steeds meer in de Iraanse invloedsfeer terecht, wat grote zorg veroorzaakte in Arabische hoofdsteden.
Hamas werd hierbij verleid door het succes van de Libanese Hezbollah. De Arabische landen weten dat Hezbollah en Hamas de lange arm van het sjiitische Iran in de regio vertegenwoordigen.
Dat verklaart hun opstelling tijdens de Israëlische oorlog van 2006 tegen Hezbollah en december 2008 tegen Hamas. Heimelijk wensten ze dat Israël erin zou slagen definitief af te rekenen met Hezbollah en Hamas.
Dreiging
De Arabische landen weten dat Israël de enige mogendheid in de regio is die de Iraanse nucleaire dreiging kan en wil voorkomen. Ze weten dat de VS wel het militaire vermogen hebben, maar niet de politieke wil.
De Golfstaten vrezen een heimelijke deal tussen Iran en de VS waarbij het Midden-Oosten in een Iraanse en Amerikaanse invloedssfeer verdeeld zal worden.
Dat is de achtergrond van het optreden van Turkije. In de wedstrijd om de toekomstige hegemonie in de regio stond het 1-0 voor Iran, maar Turkije zorgde met de vloot voor gelijkspel. De Turkse Insani Yardim Vakfi ( IHH), ideologisch nauw verwant aan Hamas, organiseerde de vloot.
Troefkaart
De komst van het Turkse eskader bracht de Arabische landen verder in het nauw. Ze weten dat het werkelijke doel achter de Gazavloot van politieke aard was. De verklaringen van de Turkse minister-president Erdogan, dat Hamas geen terroristische organisatie is, bevestigden dat idee.
In de strijd om de hegemonie is de Palestijnse kwestie de troefkaart geworden.
Dit brengt ons op het vitale belang dat de Arabische landen hechten aan een vreedzame en blijvende oplossing van het Palestijns-Israëlische conflict dat een Arabisch-Israëlisch conflict is.
Het is niet toevallig dat zowel Iran als Turkije zijn kaarten heeft gezet op hetzelfde paard, Hamas, dat op ideologische gronden een duurzame vrede met Israël afwijst. Vrede tussen Israël en de Arabische staten dient op dit moment niet de politieke agenda van de islamitische regeringen in Teheran en Ankara.
Zij die Israël een warm hart toedragen, vrezen vaak dat de Arabische landen geen werkelijke vrede met Israël willen. Dit was inderdaad zonder meer de situatie in de decennia na de oorlog van 1973. Maar de kaarten worden thans opnieuw geschud en de situatie is dramatisch veranderd.
Trots
De steun van de Arabische regimes aan de Palestijnse Autoriteit van Mahmoud Abbas heeft deze regimes in de ogen van de ‘Arabische straat’ in diskrediet gebracht.
Hamas en Hezbollah zijn nu dé verdedigers van de Arabische trots. Dat maakt vrede met Israël voor deze regimes zo mogelijk nog urgenter dan voor Israël.
Vrede geeft de Arabische landen weer lucht, ook om hun legitimiteit te herstellen. Het zet Hamas en Hezbollah buiten spel, waarmee tevens de invloed van buitenlandse spelers als Iran en Turkije zal worden ingeperkt. Het maakt de Arabieren weer baas in eigen huis.
Zo’n vrede zal ook de enige werkelijke garantie zijn voor het waarborgen van het voortbestaan van Israël.
De Arabische landen en Israël hebben belang bij het terugdringen van de Iraanse en Turkse invloed. Voor zowel Israël als de Arabische landen is de tijd aangebroken om hun strijdbijl te begraven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden