DE FLEXIBELE OPINIEMAKERThomas Hogeling

Vraag mensen die zich baseren op feiten vooral eerst naar hun mening

De flexibele opiniemaker verdedigt wekelijks een opinie waar op dat moment behoefte aan is. Ditmaal: meningen zijn belangrijker dan feiten.

Feiten overtuigen niet. Dat blijkt uit talloze onderzoeken. Mijn favoriete geval betreft de doodstraf. Voorstanders en tegenstanders werd gevraagd te reageren op twee (overigens fictieve) onderzoeken. De eerste studie concludeerde dat de doodstraf effectief is tegen misdaad, het andere onderzoek concludeerde van niet.

Je zou verwachten dat dit twijfel zaait, maar integendeel: beide groepen waren naderhand nog overtuigder van hun eigen gelijk. De proefpersonen geloofden simpelweg de informatie die paste bij hun standpunt, de rest werd onbetrouwbaar geacht.

We zoeken feiten bij onze mening. Daar kunnen we niets aan doen, zo werkt ons brein. Je ziet dat goed in voetbalstadions. Als de scheidsrechter fluit in het nadeel van de thuisploeg is iedereen verontwaardigd, behalve het tribunevak voor mensen die vinden dat de uitploeg moet winnen. Dat is niet te verklaren door de feiten, want iedereen ziet dezelfde wedstrijd. Toch dreunen supporters moeiteloos de feiten op waaruit blijkt dat hun ploeg moet winnen. Buitenspel. Meer balbezit. Onterechte strafschop. Dat kan allemaal kloppen, maar we weten waar die feiten vandaan komen.

Voetbalsupporters, vaak zelfs buiten het stadion gehuld in clubtenue, zijn transparant in hun mening. Anderen doen geheimzinniger. Je baas vindt dat je geen loonsverhoging verdient en zoekt daar het feit bij dat het salarishuis dat niet toestaat. Mijn buurvrouw vindt dat de gigantische opblaaszebra op mijn balkon weg moet en zoekt daar het feit bij dat ik geen vergunning heb voor opblaasbare objecten met een inhoud boven de 36 duizend liter. De Telegraaf vindt dat Halsema weg moet als burgemeester en zoekt daar gek genoeg het feit bij dat ze een anti-slavernij-button droeg.

Vertrouw niemand die zegt zich uitsluitend te baseren op feiten. Vraag eerst naar de mening, dan weet je een stuk beter waar al die feiten plots vandaan komen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden