ColumnAleid Truijens

Voor welk probleem is curriculum.nu eigenlijk de oplossing?

Enkele leerlingen op een Amsterdamse middelbare school zijn een petitie begonnen: hun leraar Nederlands, die binnenkort met pensioen gaat, moet blijven! Niet alleen omdat hij hun favoriet is – ook de mijne – maar vooral omdat Nederlands verschrikkelijk saai is. Bij hem valt er weleens wat te lachen. Door zijn literatuurlessen zijn sommigen zelfs gaan lezen. Boeken! De fanclub bestaat geheel uit meisjes – natuurlijk. Jongens vinden doorgaans álle vakken en leraren stom.

De leraar vertikt het; hij vertrekt. Ook hij vindt zijn vak er niet leuker op geworden. De nadruk op bloedeloos tekstverklaren en samenvatten op het eindexamen bederft veel. Schrijven, lezen en daarover praten zijn bijzaak geworden. Toch is deze leraar zelden op de website van curriculum.nu te vinden, en zijn jongere collega’s evenmin. Ze hebben geen tijd om die voorstellen voor een nieuw curriculum voor basis- en voortgezet onderwijs, lange lappen wollige tekst, door te ploegen. Ze horen het straks wel; ze geven er wel een eigen draai aan. Ze hebben andere zorgen: de afnemende taal- en rekenvaardigheid van hun brugklassers, het onvermogen van leerlingen om zich langer dan twee minuten te concentreren. De leerlingen hebben helemaal geen weet van curriculum.nu. Behalve de goedgebekte scholieren van het Laks, bestuurdertjes in de dop, die op filmpjes Kamerleden smeken in te stemmen met deze prachtige plannen. Geheel vrijwillig gemaakt, uiteraard. Wie betaalt deze propaganda?

Leerlingen gaan niet over het curriculum. Maar wie dan wel? De schoolbestuurders, die curriculum.nu hebben opgezet? Het handjevol leraren, door hen uitgenodigd? Of de overheid, als verantwoordelijke? Moet je leraren zo’n gedetailleerd programma voorschrijven? 

Terwijl ik dit schrijf debatteert de Tweede Kamer over curriculum.nu. Dat platform is voortgekomen uit de landelijke ideeëntrommel #onderwijs2032. Het was geen verrassing dat die open uitnodiging leidde tot een kakofonie aan wensen, ge-elleboog van belangengroepen, onderwijsprofeten op zoek naar gelovigen en vakgebieden die vechten voor hun leven. Daarvan draagt curriculum.nu nog de sporen. Delen van het huidige curriculum kunnen een opfrisbeurt gebruiken. Maar het hele curriculum in één keer op de schop, moet dat nou? Het is vragen om mislukking. Voor welk nijpend probleem is curriculum.nu eigenlijk de oplossing? Zoals Jan Jimkes, oud-conrector en klokkenluider bij de commissie Dijsselbloem in 2007, stelt: ‘Het was onverantwoord om zonder grondige analyse van het probleem met een zo omvangrijk proces als curriculum.nu te beginnen.’ Het probleem van ongemotiveerde leerlingen heeft alles met de kwaliteiten van de leraar te maken. Zoals Frits van Oostrom ooit zei: wij hebben ‘te dikke’ lesmethoden en ‘te dunne’ leraren. 

De voorstellen van curriculum.nu zijn ook te ‘dik’. Jimkes is voorstander van een Permanent Curriculum College, dat bijstuurt waar nodig. Daar moeten wetenschappers, vakdidactici en curriculumexperts in zitten. Een wijs voorstel, na het debacle met de Tweede Fase. Zo’n college moet onafhankelijk zijn, en niet ideologisch gedreven. Soortgelijke kritiek klonk in het Kamerdebat. Ze kwam van de SP en van coalitiepartners D66 en CDA. Minister Slob, die de vernieuwing wil doordrukken – want ze heeft al zoveel tijd en geld gekost; slecht argument - zal moeten inbinden. 

De pech voor curriculum.nu is dat er immense problemen zijn in het onderwijs, los van het lerarentekort, waarvoor deze plannen géén oplossing bieden: de afnemende leerprestaties, te zien in Pisa-onderzoeken, de laaggeletterdheid van een kwart van de leerlingen, en het meest beschamende: de toenemende kansenongelijkheid. Ons onderwijs doet niet wat het moet doen: alle kinderen de kans bieden om te worden wie ze willen zijn en hun de beste werktuigen daartoe geven. Dáár ligt de grote opdracht voor de komende tijd.  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden