bericht uit Moskou

Voor Siberiërs zijn invliegende Moskovieten en stuntelende buitenlanders een circusattractie

De verkopers in Winkelcentrum Extreem moeten weten waar je naartoe gaat. Aan ‘Siberië’ alleen hebben ze niets. Beeld Yuri Kozyrev

Als Moskovieten een uitstapje willen maken naar het oosten of noorden van hun land, moeten ze eerst langs Winkelcentrum Extreem. Het centrum in een buitenwijk van de hoofdstad bestaat uit drie verdiepingen waarbij de vuistregel geldt: hoe hoger, hoe extremer.

De openingszin van de verkopers is er niet ‘waar kan ik u mee helpen’, maar ‘waar gaat u naartoe en wanneer’. Met die informatie weten de verkopers wat je nodig hebt om levend terug te keren. Je moet wel specifiek zijn, weet ik sinds mijn eerste bezoek enkele jaren geleden. Aan ‘Siberië’ hebben ze niks. ‘Natuurlijk gaat u naar Siberië, maar waar in Siberië?’, zei de verkoper. Toen ik de stad en maand noemde, stuurde hij me regelrecht naar de bovenste verdieping. Dat bleek de verdieping met laarzen die voorzien zijn van ruimtevaarttechnologie. Ik kwam thuis met een bivakmuts, een broek van eendendons, laarzen met ‘Nasa-gel’ en ‘instant heatpacks’: zakjes met zoutmengels die door een chemische reactie korte tijd gloeiend heet kunnen worden.

Dat was in de winter. Maar ook in de zomer ontkom je niet aan Winkelcentrum Extreem. Voor een recente reis naar het stadje Tsjerski (de verkoper vond ‘de provincie Jakoetië’ te vaag, aangezien die vijf keer groter is dan Frankrijk) belandde ik opnieuw op de bovenste verdieping. Dat had ik al verwacht. Een bevriende fotojournalist was onlangs zwaar gehavend teruggekeerd uit een dunbevolkt taigabos. Zijn rechtervoet was zo opgezwollen dat zijn schoenmaat was gegroeid van 42 naar 46. Ook zijn gezicht zat vol zwellingen. Hij was slachtoffer geworden van Siberische muggenwolken. Maar dat was deels zijn eigen fout: hij was niet langs Extreem geweest.

‘Tsjerski’, vroeg de verkoper op de derde verdieping met opgetrokken wenkbrauwen. Hij begon te vertellen over de insecten die hij daar meegemaakt had, als dienstplichtige in het Rode Leger. Het verhaal eindigde op een operatietafel.

Hij verkocht me een ‘anti-steekjas’, een hoed met daaraan een klamboe voor je hoofd en verschillende muggenzalfjes. En handschoenen. ‘Anders kun je geen aantekeningen maken.’ En oordoppen. ‘Anders word je gek van het gezoem.’

Voor de zekerheid kocht ik in een ander winkeltje ook ‘een integraalklamboepak’: een uniform van gaas dat om je hele lichaam gaat. Bij het passen van het pak zag ik wat klanten al grijnzen. In Tsjerski begreep ik pas waarom: aan zo’n pak heb je niks, want het kleeft aan je kleren zodat de muggen er alsnog doorheen prikken. Een aanbieding waar alleen angsthazen intrappen.

Ook mee: rubberlaarzen tot aan je middel, want een ontdooid Jakoetië is een moeras. En zonnebrandcrème. De temperatuur in Tsjerski lag deze zomer boven de 30 graden, ook al ligt het stadje in de poolcirkel.

Daar bleken de omstandigheden erger dan mij was verteld. ‘Wolken van muggen’ bleken één oneindige wolk van muggen. Toen ik Nikita Zimov, een lokale inwoner, vroeg naar zijn verhouding met de muggen, omschreef hij die als ‘ingewikkeld’. Siberiërs klagen niet. De omstandigheden zijn nu eenmaal zoals ze zijn, beter stel je je erop in. Voor hen zijn invliegende Moskovieten en buitenlanders met hun gestuntel en gepiep een circusattractie.

Het enige waar de bezoekers om kunnen lachen, zijn de kleuren die gedragen worden in de dunbevolkte bossen waar je elkaar niet wilt kwijtraken. De broeken, anti-muggenjacks, jassen: ze zijn altijd van groenbruine camouflagekleuren. Nikita: ‘Je moet elkaar gewoon niet kwijtraken.’ 

Als het aan deze Russische wetenschappers ligt, heerst in Siberië straks weer een ijstijd

De Russische Nikita runt een gigantisch wetenschappelijk experiment in het noordoosten van Siberië. Het doel: het ecosysteem van het koude Pleistoceen terugbrengen. Wie weet zelfs mét mammoeten. Lees het verhaal waarvoor correspondent Tom Vennink naar Siberië én winkelcentrum Extreem toog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden