Column Sheila Sitalsing

Voor Sanders Dekkers plan hebben de Amerikanen een fijn woord: brain fart

Het is een eeuwigheid geleden, dacht ik gisterochtend, maar toen ik het ging nazoeken bleek het vorig jaar mei te zijn geweest: een relletje over uitspraken die Fred Teeven, oud-staatssecretaris voor Volk en Vaderland, in weekblad De Groene Amsterdammer had gedaan. Teeven was iets te huiselijk aan het reflecteren geslagen op zijn tijd bij het ministerie van Veiligheid & Justitie in het vorige VVD-PvdA-kabinet, en in het bijzonder op zijn bezuinigingen op de gesubsidieerde rechtsbijstand. Hij wilde eigenlijk minimumstraffen invoeren, maar dat mocht niet van de PvdA, en ‘toen heb ik me toegelegd op de bezuiniging op de advocatuur. Het is een andere manier om hetzelfde effect te bereiken. Als je een advocaat niet te veel tijd geeft om aan een verdachte te besteden, dan wordt het ook niet zoveel, die verdediging.’

Advocaten boos. Weldenkend Nederland in rep en roer. Teeven woedend op De Groene, want ‘verkeerd geciteerd’; er zou ‘een aanklacht’ tegen het weekblad volgen, waar niets meer van vernomen is. En Stef Blok, toen minister van V&J, vond de uitspraken ‘schokkend en schadelijk’, en pertinent niet waar bovendien.

Gisterochtend stonden er weer huiselijke reflecties op de rechtsbijstand van een VVD-bewindsman op Justitie in een krant. NRC Handelsblad had een notitie toegespeeld gekregen waarin een denkrichting staat voor plannen die Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming, later dit najaar aan de Tweede Kamer zou willen voorleggen.

Het idee: geen gesubsidieerde advocaat meer voor mensen met weinig geld die gaan scheiden, een ontslag willen aanvechten of een ander civielrechtelijk conflict hebben. Of die ruzie met de gemeente hebben, of in een andere bestuursrechtelijke kwestie verwikkeld zijn. Zoiets kan ‘de markt’ heel gaaf oplossen, want in het kader van de eigen verantwoordelijkheid en het ophouden van de eigen broek en het invechten in de samenleving en het ontwikkelen van het probleemoplossend vermogen kunnen mensen leren van gave, commerciële rechtsbijstandsverzekeraars. Die doen er namelijk alles aan om een dure gang naar de rechter te voorkomen, door bemiddeling bijvoorbeeld. Zoals Achmea, waar Sander Dekker stomtoevallig onlangs een kek filmpje liet opnemen met hemzelf tussen de mensen van Achmea Rechtsbijstand. Dat leverde die tent zoveel gratis reclame op, dat de reclameafdeling daar de rest van het jaar niet meer hoeft te werken.

‘Recht slechts voor rijken’, brieste de Twittergemeenschap. Strijdig met grondrechten, strijdig met het Regeerakkoord (waarin staat dat geen enkel rechtsgebied wordt uitgesloten bij snijden in de rechtsbijstand), gaat niet gebeuren, lieten de coalitiegenoten van CDA en D66 stellig weten. Een reactie die de vraag oproept of Dekker weleens iets leest, een Regeerakkoord bijvoorbeeld, en of het bevorderlijk is voor de sfeer als je krankzinnige plannetjes publiekelijk worden afgeschoten door je eigen vrinden.

Voor dit soort oprispingen hebben de Amerikanen een mooi woord: brain fart, hersenwind. Klaas Dijkhoff liet er laatst ook eentje, toen hij straf voor criminelen afhankelijk wilde maken van postcodegebieden. Ook toen stonden de coalitievrinden publiekelijk te roepen dat ze het bezopen vonden.

Bij de Dekkers thuis zal na het afschieten van zijn concept ongetwijfeld het ‘Mag je dan niet eens meer hardop nadenken in dit land?’ hebben weerklonken. Ja dat mag. Graag zelfs, want niets toont zo goed iemands ware aard als zijn hersenwinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden