Column Sylvia Witteman

Voor mannen die niet lezen heb ik altijd een roman klaar liggen

Mannen lezen niet. Ja, af en toe een (auto)biografie van een voetballer, een stripverhaal (liefst eentje waar vrouwen met karikaturale bolle borsten in afgebeeld staan) of een kookboek met weinig tekst en veel foto’s van vlees op een barbecue (en dan kijken ze alleen nog de plaatjes, want een man laat zich toch zeker niet door een andere vent vertellen hoe hij vlees moet roosteren?), maar dat is het dan ook wel. Romans lusten ze niet, en dan zeker geen romans van vrouwen.

Voor zulke mannen heb ik altijd een boek gereed liggen van Nora Ephron. Zij is verschrikkelijk grappig, en dan vooral in haar beschrijving van tragische gebeurtenissen; bijvoorbeeld hoe het is om verlaten te worden door je man als je 7 maanden zwanger bent.

Heartburn (1983) heet het boek, een moeilijk te vertalen woordspeling, want ‘heartburn’ betekent ‘brandend maagzuur’ (elke vrouw die ooit zwanger geweest is welbekend) maar het impliceert ook een verschroeid hart (elke vrouw die ooit verlaten is welbekend). Het verhaal is autobiografisch: pikant detail is dat Ephron getrouwd was met Carl Bernstein, de journalist die samen met Bob Woodward het Watergateschandaal blootlegde en Nixon ten val bracht.

Ephron voert Bernstein, met een vernisje van fictie, op onder de naam Mark Feldman, een verwend moederskindje, een ‘Jewish Prince’, die nooit zijn sokken kan vinden en te lui is om zelf even de boter te pakken. Hij zal vragen waar de boter is (uiteraard in de ijskast, waar hij hem vervolgens niet kan vinden, vanwege ‘het effect van een ijskastlampje op het mannelijke hoornvlies: blindheid’), of hij vraagt ‘is er ook boter?’ (‘we weten allemaal wiens schuld het is als er geen boter is, nietwaar?’) en als hij in een bijzonder vindingrijke bui is zal hij ‘doen alsof hij jou nodig heeft, met je ongelooflijke wijsheid, beoordelingsvermogen en creativiteit, en vragen: ‘Wat denk jij, zou boter hier lekker bij zijn?’, wijzend op zijn droge toast’.

Met zo’n man kun je beter niet getrouwd zijn, maar ja, verder is het zo’n geestige, attente man, en Ephron (in het boek heet ze Rachel Samstat) een leuke, lieve vrouw die van lekker koken houdt; echt een gezellig huwelijk van twee geslaagde, typisch New Yorkse, neurotische Joodse intellectuelen die vrolijk kibbelen maar eigenlijk heel veel van elkaar houden, met een zoontje van 2 en een baby op komst.

En dan blijkt ‘Mark’ dus een ander te hebben, een lange, magere vrouw (‘Mark is in staat seks te hebben met luxaflex’) voor wie hij dure sieraden koopt terwijl het geld op is en zijn hoogzwangere vrouw zit te wachten midden in een verbouwing. Deze ijselijkheden beschrijft Ephron allemaal met humor en tussendoor vertelt ze joodse moppen, geeft recepten die helpen bij liefdesverdriet (aardappelpuree met heel veel boter, voor één persoon) en lepelt allerlei even geestige als gruwelijke anekdotes op; bijvoorbeeld over haar moeder die zich dood had gedronken en al met een laken over haar gezicht werd afgevoerd door de verpleegster, maar toen toch weer wakker werd. En rechtop ging zitten en ‘tada!’ riep. En nog een paar weken rechtop bleef zitten roken en kruiswoordpuzzels invullen totdat ze uiteindelijk écht doodging.

Natuurlijk krijgt Mark spijt, natuurlijk belooft hij beterschap, natuurlijk komt Rachel bij hem terug, en baart na een moeizame bevalling de Baby Die Alles Goed Moet Maken. Natuurlijk zet Mark vervolgens zijn verhouding met die andere vrouw voort, en zelfs dát beschrijft Ephron grappig.

Voor de hardleerse mannen die desondanks geen zin hebben om Heartburn te gaan lezen: het is verfilmd, met Meryl Streep en Jack Nicholson in de hoofdrol. Waar wachten jullie nog op?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden