ColumnHeleen Mees

Voor Joe Biden zijn de wittebroodsweken voorbij

null Beeld

Was het aanvankelijk eenvoudig voor president Biden zich te onderscheiden van zijn voorganger, onder meer door ervoor te zorgen dat iedereen die zich wilde laten vaccineren dat in een mum van tijd ook kon, inmiddels vindt Biden een aantal horden op zijn weg. Net als in Europa grijpt de deltavariant in de VS om zich heen. Het aantal besmettingen is ruim honderdduizend per dag – niet zo hoog als bij Bidens aantreden, maar wel tien keer zo hoog als in juni. Twee staten in de VS, Florida en Texas, zijn verantwoordelijk voor 40 procent van het totaal aantal besmettingen hoewel ze maar 15 procent van de inwoners hebben.

Het is geen toeval dat in Florida en Texas de meerderheid van de kiezers Republikeins stemt. De pandemie is in de VS uitgegroeid tot een onderwerp van politieke polarisatie. In juli was 95 procent van de Democraten gevaccineerd tegenover slechts 50 procent van de Republikeinen. Hoewel hijzelf als een van de eerste het vaccin kreeg, vertikt Donald Trump het om zijn aanhangers op te roepen zich te laten vaccineren. Al zijn verzoenende woorden ten spijt, Biden kan weinig uitrichten tegen de lage vaccinatiebereidheid onder Republikeinen. Groepsimmuniteit dreigt erdoor uit het zicht te raken.

Wat Biden wel valt aan te rekenen, is dat hij in zijn eerste dagen als president de indruk wekte dat migranten onder zijn presidentschap met open armen zouden worden ontvangen. Biden gaf niet alleen de 11 miljoen illegale migranten die al voor 2021 in de VS waren uitzicht op een Amerikaans staatsburgerschap. Ook schrapte Biden de bepaling dat nieuwe migranten de beslissing op hun asielaanvraag in Mexico moeten afwachten, zoals Trump had verordonneerd. In de eerste zes maanden van 2021 werden twee keer zoveel migranten, onder wie een groot aantal onbegeleide kinderen, onderschept aan de Amerikaans-Mexicaanse grens als een jaar daarvoor.

De toestroom van migranten was zo groot dat vicepresident Harris in juni naar Zuid-Amerika moest afreizen om de mensen daar op het hart te drukken niet naar de VS te komen. Hoewel de progressieven in de Democratische Partij, zoals Alexandria Ocasio-Cortez, voorstander zijn van een ruimhartig migratiebeleid, keurt 55 procent van de Amerikanen Bidens immigratiebeleid af. Alleen de vurige wens zich van zijn voorganger te onderscheiden, kan dit eigen doelpunt van Biden verklaren.

Bidens ‘Build Back Better’-plan is wel geslaagd. In de eerste maanden van Bidens presidentschap werden het reddingsplan en het banenplan, met grootschalige inkomensoverdrachten aan de sociale middenklasse, al door het Congres goedgekeurd. Het infrastructuurplan, dat voorziet in investeringen ter waarde van 1.000 miljard dollar, is door het Congres aangenomen. Volgens Biden is voor 90 procent van de banen die het infrastructuurplan zal creëren geen universitaire opleiding vereist. Het plan is dus een banenmotor voor de middenklasse.

Anders dan het reddingsplan en het banenplan, is het infrastructuurplan met steun van zowel Democraten als Republikeinen aangenomen. Zelfs Mitch McConnell, de leider van de Republikeinen in de Senaat, heeft vóór het infrastructuurplan gestemd. Het is een belangrijk succes voor Biden omdat het bewijst dat als Democraten en Republikeinen samenwerken, zij grote dingen kunnen bereiken ondanks de politieke polarisatie in het land.

Het succes komt bovendien op een cruciaal moment voor Biden. Fervente Trump-aanhangers zijn ervan overtuigd dat Trump op vrijdag 13 augustus weer als president zal worden geïnstalleerd. Op internetplatforms worden de samenzweringstheorieën dat de Democraten de verkiezingen hebben gestolen en Trump de echte winnaar is zo vaak gedeeld dat het ministerie van Binnenlandse Veiligheid afgelopen zaterdag waarschuwde voor nieuwe uitbarstingen van politiek geweld. Donald Trump leverde vernietigende kritiek op Mitch McConnell, omdat hij vóór het infrastructuurplan had gestemd. Volgens Trump is het infrastructuurplan een geschenk aan de Democraten.

Maar Mitch McConnell, die er jarenlang eer in legde de politieke agenda van president Obama te saboteren, zal zich hebben gerealiseerd dat hij nu een signaal moet afgeven aan zijn achterban. Bidens wittebroodsweken mogen dan voorbij zijn, maar hij is de rechtmatig gekozen president.

Heleen Mees is econoom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden