Column Arnon Grunberg

Voor het joodse nieuwjaar ging ik naar een anarchistische pop-upsynagoge in Brooklyn

In mijn jeugd ging ik elke zaterdag en alle joodse feestdagen naar een synagoge in de Gerard Doustraat in Amsterdam. Tot mijn 15de, rond die tijd ontwikkelde ik andere interessen.

Een paar decennia deed ik het zonder, toen begon mijn vriendin belangstelling te tonen voor de synagoge en ging ik een paar keer met haar mee naar New Yorkse gebedshuizen, waar de beklemming van het Europese jodendom grotendeels afwezig was. Wel waren ook daar verloren zielen die zich tegoed deden aan de hapjes en de wijn na afloop. Ook het gebedshuis is een omweg naar drank, en druivensap voor de geheelonthouder.

Een kennis in New York – eigenlijk een kennis van mijn vriendin, die was achtergebleven in Europa – stelde voor om voor het joodse nieuwjaar mee te gaan naar een anarchistische pop-upsynagoge in Brooklyn. Het fenomeen van de pop-upsynagoge vond ik sympathiek, ik zei ja.

De pop-upsynagoge was neergestreken in een hotel, de gebeden waren vernieuwd, er werd hier en daar iets in het Arabisch gezegd en God was hier geen onvermijdelijkheid maar een toegift. Zoals in restaurants het tussengerecht als een toegift kan worden beschouwd die je ook kunt overslaan. Een van de nieuwe gebeden was geschreven door Rodger Kamenetz, ik citeer: ‘Om de naam van de heilige correct verkeerd uit te spreken heb je de hersenen van een dichter nodig en wiskundige schoonheid, die Dante de nummers noemde.’ De dichtersavond en het religieuze ritueel liepen in elkaar over. Godsdienst is: poëzie met consequenties.

Om de menselijke behoefte aan een gemeenschap gestand te doen moesten de aanwezigen de mensen om hen heen in de ogen kijken.

Ik keek een Finse dame in de ogen. Na afloop nam ik afscheid van mijn kennis en haastte me naar huis. Je moet niet ingehaald willen worden door je eigen jeugd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.