ColumnHeleen Mees

Voor de aanhangers van Trump is de Amerikaanse Burgeroorlog nooit echt geëindigd

null Beeld
Redactie

Dit jaar begon met taferelen die deden denken aan de bestorming van de Bastille in 1789 in Parijs. Alleen was dit keer niet Parijs het strijdtoneel maar Washington DC, waar aanhangers van president Trump probeerden te verhinderen dat Joe Biden formeel als winnaar van de presidentverkiezingen werd aangewezen. Markeert de bestorming van het Capitool het begin van een revolutie, zoals de bestorming van de Bastille het begin van de Franse Revolutie markeerde?

Hoewel er sinds 6 januari geen serieuze ordeverstoringen in DC meer hebben plaatsgevonden, zijn de tegenstellingen tussen de Republikeinen en de Democraten in de Verenigde Staten inmiddels zo extreem dat er openlijk wordt gezinspeeld op een opsplitsing. De Republikeinse Senator Ted Cruz zei vorige maand dat als de Democraten het Hooggerechtshof zouden uitbreiden of van Washington DC een staat zouden maken, hij er voorstander van zou zijn om Texas af te splitsen van de VS.

Volgens de voormalige voorzitter van de National Intelligence Council, Greg Treverton, is het niet de vraag óf er een burgeroorlog komt in de VS, maar of deze zal worden uitgevochten met rechtszaken, door middel van afsplitsingen of met wapens. Volgens Barbara Walter, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Californië, zijn de VS dichter bij een burgeroorlog dan algemeen wordt aangenomen. Van de drie fasen van een burgeroorlog zouden de VS de eerste twee al hebben doorlopen, namelijk de fasen van pre-opstand en beginnend-conflict.

Comité

Het comité dat onderzoek doet naar de gebeurtenissen van 6 januari, bestaande uit elf Democraten en twee Republikeinen uit het Huis van Afgevaardigden, kijkt of er bewijs is van crimineel gedrag van de betrokkenen, onder wie Donald Trump. Als het 6 januari-comité concludeert dat er voldoende strafrechtelijk bewijs is, kan het comité personen bij het ministerie van Justitie voordragen voor strafrechtelijke vervolging, hoewel de minister van Justitie uiteindelijk de afweging moet maken of er daadwerkelijk strafvervolging wordt ingesteld.

Volgens Liz Cheney, een van de twee Republikeinse Afgevaardigden in het comité, heeft Trump, door op 6 januari niets te doen om het geweld in het Capitool te stoppen, zich mogelijk schuldig gemaakt aan obstructie van een officiële procedure van het Congres, namelijk het tellen van de kiesmannen. Terwijl Trump-aanhangers het Capitool bestormden, smeekten Fox News-presentatoren Trumps stafchef, Mark Meadows, om het geweld te stoppen. Zelfs Trumps eigen zoon, Donald J. Trump Jr., zei tegen Meadows dat Trump een speech vanuit de Oval Office moest houden om het geweld te veroordelen.

Meadows gaf de tekstberichten en e-mails die hij op 6 januari ontving uit eigen beweging aan het comité, maar heeft sindsdien zijn medewerking aan het onderzoek opgezegd. Trump en consorten weigeren iedere vorm van medewerking aan het comité met als doel tijd te rekken. Het Hooggerechtshof kan hen dwingen om mee te werken aan het onderzoek, maar dat kan jaren duren. Als de Republikeinen bij de tussentijdse verkiezingen in november 2022 een meerderheid behalen in het Huis van Afgevaardigden, zullen zij het 6 januaricomité onmiddellijk opheffen.

Uitstel van executie

De Republikeinen hebben een goede kans om de tussentijdse verkiezingen in 2022 en mogelijk ook de presidentsverkiezingen in 2024 te winnen. De Amerikaanse democratie lijkt dan gered. In werkelijkheid gaat het om uitstel van executie. De Amerikaanse Burgeroorlog, die 160 jaar geleden het einde van de slavernij inluidde en van de VS een ondeelbare natie maakte met gelijke rechten voor iedere burger, is voor de aanhangers van Trump nooit echt geëindigd. Zodra de Republikeinen verkiezingen dreigen te verliezen, zal de strijd weer oplaaien.

Heleen Mees is econoom. Zij schrijft elke week een wisselcolumn met Marcia Luyten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden