ColumnSheila Sitalsing

Voor al die systemen die op persoonlijke drama’s zijn uitgelopen is één eindverantwoordelijke

null Beeld

En het geschiedde in die dagen dat we werden belazerd. Ze – de ‘ze’ die het land meebesturen – hadden de ontzetting genoteerd na het afbranden van het vluchtelingenkamp Moria op Lesbos. Het was een schande en godweetwatnogmeer dat in Europa mensen rondzwierven en in de drek sliepen, vonden ook de hoogmogenden.

(Vóór de brand sliepen die mensen ook in de drek, maar dan achter de hekken van Moria, en toen werd het door de hoogmogenden geen schande gevonden, maar ‘opvang’. Wat het leven evenwel leert: als iemand in gunstige zin van mening verandert, is het niet handig om de hele tijd ‘ja maar vroeger vond je dit dus níét, he?’ te jengelen.)

Een schande dus. En Nederland zou zijn rechtvaardige deel leveren; het zou ruimhartig inschikken voor de brandslachtoffers. Of nou ja, voor de ‘meest kwetsbaren’, waarmee bedoeld werd geen alleengaande mannen of jongens, al waren die misschien ook hulpbehoevend.

Honderd extra opgevangen migranten zouden het worden. Of nou ja, niet extra, want die honderd gingen van een vluchtelingenquotum af. En zo rekenden ze verder, want er mocht niet de indruk ontstaan dat hier iets is veranderd.

In dat laatste zijn ze – de ‘ze’ van het asielbeleid – glansrijk geslaagd, zo bleek deze week. Er komen voor de Kerst vijftig vluchtelingen uit Griekenland naar Nederland, de helft daarvan is nooit in Moria geweest, de andere helft heeft ‘op enig moment’ in Moria verbleven, maar niet ten tijde van de brand.

Nul brandslachtoffers. Het Nederlands Dagblad documenteerde het heel precies. De krant vervult voorbeeldig zijn rol als geweten van de ChristenUnie, de partij die meeregeert én begaan is met allen voor wie geen plek is in de herberg, hetgeen keer op keer een ingewikkelde combinatie blijkt.

De cynische truc is geen incident. Het is de logische uitkomst van een systeem dat begint met het uitgangspunt dat ‘niemand ze wil hebben’ (zoals de titel luidt van het vluchtelingenboek van Linda Polman, dat begint in 1938, wanneer er wordt vergaderd over de vraag wie de vluchtende Joden wil hebben: niemand). De Turkije-deal is daar een logisch gevolg van, Moria is daar een logisch gevolg van, de brand in Moria is daar een logisch gevolg van, het in de drek laten liggen van de brandslachtoffers van Mora is daar een logisch gevolg van. De vluchtelingenfuik in Griekenland is geen ramp, maar het gevolg van een systeem dat door mensenhanden is gebouwd, ook door de ‘ze’ die het voor het zeggen hebben in dit land.

Net zoals de toeslagenaffaire geen ramp was, maar het gevolg van een door ijverige mensenhanden gekleid systeem. Een zorgvuldig opgebouwd systeem van bizarre politieke compromissen en onuitvoerbare wetgeving, uitgeklede uitvoeringsinstanties, een verschrikkelijk mensbeeld, een gebrek aan zelfcorrigerend vermogen en het bewust onder de pet houden van informatie teneinde de misdaad te verdoezelen.

Net zoals het feit dat mensen met een bijstandsuitkering oude treinstellen moesten schuren en daar ziek van werden geen ramp was, maar het gevolg van een systeem waarin mensen met pech elke dag krijgen ingewreven dat dit hun eigen schuld is.

Net zoals de toegenomen dakloosheid geen ongeluk is. Of de vastgelopen jeugdzorg. Allemaal logische gevolgen.

Er is de laatste dagen veel gesproken over wie wel of niet moeten aftreden of terugtreden vanwege de toeslagenaffaire. Een begrijpelijke, want overzichtelijke vraag.

Hoe verder je uitzoomt, hoe eenvoudiger het antwoord op die vraag wordt. Voor al die systemen die op persoonlijke drama’s zijn uitgelopen is één eindverantwoordelijke. Hij zit in het Torentje en hij rekent erop dat hij er in maart gewoon nog een keer in wordt gestemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden