Opinie

'Volksvertegenwoordigers bedrogen de grondwet met pro-EU-motie'

In 1980 werd de motie Brinkhorst aangenomen die voorschreef dat de Nederlandse grondwet Europese integratie niet mag belemmeren. 'Een gotspe', vindt Alex Sassen van Elsloo. Sterker nog: bedrog van de grondwet.

Premier Rutte in Brussel Beeld anp

Op een wat gure dag in maart 1980 werd er een stukje papier ingediend wat eufemistisch omschreven kan worden als het verbuigen van de Nederlandse grondwet. Dit stukje papier was een motie, de zo geheten motie Brinkhorst, die stelde dat 'de bepalingen van de Grondwet in geval van twijfel zó dienen te worden uitgelegd, dat het Europese integratieproces daardoor niet wordt belemmerd'.

Trouw
Lees de bewoording nog een keer en laat het even inzinken. Brinkhorst (D66), gesteund door Van den Broek (CDA) en Nijpels (VVD) dienden deze motie in. Zij zijn volksvertegenwoordigers die bij de aanvaarding van hun ambt trouw beloofden aan de grondwet. Met deze motie hebben zij dus niet alleen het impliciete vertrouwen van het volk veronachtzaamd, maar ook de grondwet bedrogen alsof zij een niets betekenende vrouw was.

Dat deze volksvertegenwoordigers de grondwet niet keihard hebben gebroken is geen argument. Het is net als Bill Clinton die zegt geen geslachtsgemeenschap heeft gehad met 'that woman', want het was een oraal onderzoek en dat valt niet onder geslachtsgemeenschap. Yeah right. Waar het omgaat is de tendens en denkwijze (leidend tot actie): bij conflict of twijfel moet onze grondwet ten faveure van de EU geïnterpreteerd worden.

Dat twee van deze 'volksvertegenwoordigers', namelijk Brinkhorst en Van den Broek, ieder een dochter hebben die getrouwd is met een Oranje zal wel toeval zijn, want de tijden van strategische uithuwelijking zijn toch voorbij, nietwaar. Zo niet, dan zou het huwelijk van prins Willem-Alexander met Máxima Zorreguieta toch in een ander daglicht komen te staan. Wat in ieder geval wel duidelijk is, is dat zowel Brinkhorst en van den Broek hierna een mooie baan hebben gekregen bij de EU. Brinkhorst als Europees parlementslid, en van den Broek als Europese Commissaris.

Nu twijfel ik niet aan de oprechtheid van hun (naar mijn mening misplaatste) motieven, maar ik acht het verstandig als er een wet zou komen die Kamerleden dan wel regeringsleden zou verbieden om posities bij de EU te aanvaarden. Onze grondwet stelt immers ook dat er geen cadeaus en dergelijke in ontvangst genomen mogen worden in ruil voor gunsten. Om enige twijfel weg te nemen en vooral om een meer objectieve houding van onze volksvertegenwoordigers jegens de EU te bewerkstelligen, zou een dergelijke wet zeer welkom zijn.

Gevaarlijk
Terugkomend op de motie Brinkhorst. De SGP en de ChristenUnie hebben nu een motie ingediend om deze motie uit 1980 te schrappen (herroepen). Dit is een goed initiatief, maar onze minister van Buitenlandse Zaken, Timmermans, stelt dat dit gevaarlijk zou zijn. Deze herroeping zou immers mensen het idee kunnen geven dat we ons niet aan de EU-afspraken zullen gaan houden. Ofwel, het duidelijk zeggen dat de Nederlandse grondwet geïnterpreteerd moet worden door Nederlandse volksvertegenwoordigers met een Nederlands uitgangspunt, zal mensen het verkeerde idee geven. Stel je voor dat die mensen het idee krijgen dat we onszelf zien als soevereine staat!

Beide moties leggen ook de ongekende zwakte van onze grondwet bloot. Wij hebben zoals Duitsland geen constitutioneel hof dat formele wetten kan toetsen aan de grondwet (toetsingsrecht). Alleen de Tweede Kamer mag zoiets doen. Zeer oubollig en naast Finland zijn wij het enige land in de EU dat deze constructie nog heeft.

Dat de motie Brinkhorst uit 1980 ooit het parlement heeft kunnen passeren is een gotspe. Dat onze volksvertegenwoordigers, met hun ongevraagde EU-drang, ons overal ingerommeld hebben en denken dat ze dit kunnen blijven doen, is een gevaarlijk spel te noemen. Op het BurgerforumEU waar ik medeoprichter van ben, zijn er al 50.000 handtekeningen van kiezers die de sluipende machtsoverdracht van Nederland aan de EU per direct willen stopzetten. En als de politici vinden dat er dan toch een machtsoverdracht moet plaatsvinden, dan moet deze worden voorgelegd in een referendum.

Als u waarde hecht aan het zelfbeschikkingsrecht (kort door de bocht: baas in eigen huis), dan is zo'n motie als die van Brinkhorst echt iets om u zorgen over te maken.

Alex Sassen van Elsloo is journalist en medeoprichter van de petitie BurgerforemEU.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden