OpinieMeelezers

Volkskrantlezers over vereenvoudigen spelling: ‘Onze taal heeft nu eenmaal meer klanken dan tekens’

In de rubriek Meelezers reageert de redactie op wat er leeft onder lezers. Deze week: de spelling van de Nederlandse taal.

null Beeld Martijn Beekman
Beeld Martijn Beekman

Laten we de laaggeletterdheid in Nederland aanpakken met een sterk vereenvoudigde, fonetische spelling. Die steen gooide Niek van Dijk vorige week in de vijver met zijn Brief van de dag. Waarom schrijven we die ingewikkelde Nederlandse taal niet zoals je haar hoort?

Zijn oproep vormde het startschot voor een fel – en soms ook komisch – debat. Zo schreef Maria Rademakers dat communicatie tussen Leienaars en Hagenezen lastig zou worden. En Harry Heijes uit Annen gaf Van Dijk repliek in fonetisch ‘Grunnegs’. Lezers bleken heel wat op hun lever te hebben, enkelen stuurden ironisch bedoelde reacties. Met bijvoorbeeld een volledig fonetisch geschreven pleidooi ‘foor ut instelun fan un komisie’. Of een knipoog naar het rekenonderwijs: waarom ook niet meteen 1 + 1 = 3 goed rekenen?

Maar er was ook serieuze kritiek. Volgens Ochrid Hogen Esch uit Amsterdam is Van Dijks voorbeeld ‘sgreifweisu’ zelf al niet duidelijk. ‘Het is zeer afhankelijk van de uitspraak en die kan ook in ons kleine landje nogal verschillen. Afgezien daarvan: ik moest een paar keer met de ogen knipperen en een bril opzetten voor ik begreep wat er bedoeld werd. Het herkenningsmechanisme werkte niet.’

Ben Hamerling uit Beuningen legt uit waar de schoen wringt. ‘Onze taal heeft meer klanken dan tekens. We beschikken over 26 lettertekens en daar moeten we ruim 40 klanken mee uitbeelden.’ Er is een alternatief. ‘Het internationaal fonetisch alfabet, dat je bijvoorbeeld in een Engels woordenboek toegepast ziet om de uitspraak van een woord uit te beelden.’ Maar of zo’n systeem de laaggeletterde echt zal helpen? Hamerling vermoedt van niet.

Na de kritiek meldde Van Dijk zich opnieuw. Hij zou de ingezonden voorbeelden prima begrijpen, zo stelde hij, als hij ze hardop zou voorlezen. ‘Dát was de kern van mijn pleidooi: als het begrepen wordt, reken het dan niet fout.’ Immers, zelfs de finalisten in het Nationaal Dictee spellen niet foutloos. ‘Dat komt omdat onze spelling nodeloos ingewikkeld en inconsequent is.’

Maar zelfs wie de spelling vereenvoudigt, heeft het probleem van laaggeletterdheid niet opgelost, merkt Harrie van Pelt uit Zutphen op. ‘Brieven van de overheid niet kunnen lezen, betreft meestal niet een probleem van technisch lezen, maar van begrijpend lezen, namelijk als er moeilijke woorden worden gebruikt.’ De fonetische spelling blijft dus voorlopig beperkt tot ingezonden brieven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden