Ingezonden brieven

Volkskrantlezers over de verkiezingsuitslag: Stockholmsyndroom en elk voordeel heeft zijn nadeel

Sigrid Kaag proost tijdens de fractievergadering daags na de zetelwinst van D66.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Sigrid Kaag proost tijdens de fractievergadering daags na de zetelwinst van D66.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Stockholmsyndroom

Tien jaar lang is de Nederlandse bevolking gegijzeld door het bewind-Rutte. Ondanks leugens, uitbuiting, verarming, vernedering en pijniging met marktwerking hebben velen toch weer op Rutte gestemd. Daar is maar één verklaring voor: Stockholmsyndroom.

Luc Mieremet, Jipsinghuizen

Programma

Het is evident dat het succes van Mark Rutte en Sigrid Kaag voor een belangrijk deel te danken is aan hun bekendheid, persoonlijkheid en campagnes. Het zou interessant zijn te weten wat de uitslag van de verkiezingen geweest zou zijn als er alleen gestemd had kunnen worden op partijprogramma’s, zonder de poppetjes.

Bart Wallet, Kampen

Bedankt

In dit land heeft niet alleen het verkeer van rechts voorrang… En is iedereen alweer vergeten dat toen er een motie lag om zorgmedewerkers structureel loonsverhoging te geven, de coalitiepartners massaal de zaal uitvluchtten om te voorkomen dat het werd aangenomen. Bedankt, VVD- en D66-stemmers!

Hans van Noord, Utrecht

Stof tot nadenken

Voorzichtig kan ik concluderen dat het Nederlandse volk collectief lak heeft aan al die mensen die door de overheid ten onrechte voor oplichter zijn uitgemaakt. Aanjagers van de toeslagenaffaire (Renske Leijten en Pieter Omtzigt) zijn op achterstand gezet en de verantwoordelijke partijen zijn sterk gestegen. Dat geeft toch wel even stof tot nadenken.

Marten Lenstra, Middelstum

Liberaal

Toch best bijzonder dat juist twee liberale partijen bovenaan eindigen bij een verkiezing tijdens een door de overheid opgelegde lockdown.

Aart Balt, Houten

Angst

Er was geen revolutie, geen oorlog voor nodig om half Nederland naar rechts te laten opschuiven. Na een periode zonder terrassen en om 21 uur naar bed slaat de verveling toe, en in plaats van strijdbaar, worden we collectief bang. Hoe verontwaardigd waren we toen het leek dat Trump zou winnen in Amerika. Wat een oppervlakkigheid bij die Amerikanen met hun verheerlijking van wapens en het witte ras.

Maar, blijkt nu, eigenlijk snappen we hen heel goed. De angst voor nog een saai halfjaar zonder restaurants en cafés en (toch ook, vrees ik) de angst voor ‘die buitenlanders’ (zoals we voor het gemak vluchtelingen uit oorlogssituaties maar even noemen), zit zo diep dat we niet verder konden kijken. De kiezer heeft gesproken.

Tjitske van der Werff, Amsterdam

Voordeel

Elk nadeel heeft zijn voordeel. Nu 50PLUS nog maar één zetel in de Tweede Kamer overhoudt, zal er voor het eerst in het bestaan van de partij geen ruzie binnen de fractie ontstaan.

Marcel Besselink, Uithoorn

Nieuw leiderschap

Als Sigrid Kaag van D66 echt nieuw leiderschap wil, dan stelt zij aan de VVD als voorwaarde voor regeringsdeelname dat een ander dan Mark Rutte de volgende premier wordt.

Puck Wagenaar, Doetinchem

Laatste duwtje

In het slotdebat liet Geert Wilders zich weer eens van zijn meest onbeschofte kant zien door Sigrid Kaag van D66 een aantal keer voor verrader uit te maken. Ik was een zwevende kiezer, maar Wilders gaf mij het laatste duwtje. Mijn stem ging naar redelijkheid, kwaliteit en fatsoen: mevrouw Kaag dus.

Henk van Leeuwen, Den Hoorn

PVV

Het verlies van de PVV verklaard: verrader -1, verrader -2, verrader -3.

Philip van der Kwast, Arnhem

Tweespalt

Meer dan 2,5 miljoen mensen hebben bij de verkiezingen gestemd op partijen die tweespalt zaaien, aanzetten tot xenofobie en daarmee haat zaaien en ook nog oogsten. Een verlies voor de democratie en een oproep aan de andere partijen om tot inkeer te komen. Dit omdat zij, door hun handelen, die 2,5 miljoen mensen hebben laten afglijden naar die verderfelijke partijen.

Bestrijden van die partijen heeft geen zin. Wellicht dat het wegnemen van de voedingsbodem ,waardoor die 2,5 miljoen mensen zo hebben gestemd, een betere oplossing is.

Dick Jan Broer, Katwijk

Nieuw land

Mijn zus en ik willen een nieuw land oprichten. Met veel cultuur en klimaatadaptief. En met mogelijkheden voor iedereen om goed en gelukkig te wonen.

Lianne en Jacqueline Konings, Molenhoek

Haatcampagne

Thierry Baudet moet de linkse media dankbaar zijn voor de haatcampagne tegen hem. Het heeft hem 6 zetels winst gebracht.

Stefan Huizenga, Harlingen

Dodelijk

Is het niet verontrustend dat antisemitische uitlatingen niet meer dodelijk zijn voor politieke partijen en bewegingen?

Wilfried Dierick, Nijmegen

Nieuwe trainer

De grote winnaar van deze verkiezingen is volgens velen Forum voor Democratie. Als je het op een creatieve manier bekijkt, zie je andere getallen. Forum was inderdaad bij de verkiezingen voor de Eerste Kamer de winterkampioen, gestegen van 1,78 procent in 2017 naar 15,87 procent in 2019.

Na de lange winterstop is de partij echter hopeloos in het niets gestort. Het publiek keerde zich tegen de partij, een aantal belangrijke sleutelfiguren verlieten het zinkende schip en ook het bestuur trad gedeeltelijk af. Daardoor heeft Forum sinds 2019 nog slechts een paar punten kunnen halen en is in het rechterrijtje beland.

Door hard ingrijpen van het overgebleven bestuur heeft de partij dan toch nog (met veel moeite en opportunistisch spel) 5,1 procent gehaald en daardoor met veel moeite een degradatie vermeden. Misschien dan toch voor volgend seizoen een nieuwe trainer aanstellen?

Theo Kemmer, Oberursel (Duitsland)

Marcia’s aansporing

18 Maart 2021, precies 1 jaar na de column van Marcia Luyten, die toen al duidelijk maakte dat links zich de kaas van het brood lieten eten door de neo-liberaal Mark Rutte. Helaas moet progressief Nederland, een dag na de Tweede Kamerverkiezingen, constateren dat links deze aansporing noch heeft begrepen, noch in praktijk heeft gebracht.

Neo-liberaal rechts heeft de linkse agenda in woorden gekaapt (verhoging minimumloon, betere zorg, eerlijkere verdeling van rijkdom) en links stond erbij en keek ernaar met de mond vol tanden.

Neo-liberaal rechts Nederland wint de verkiezingen met zelfbenoemd, ander, nieuw leiderschap, en links verliest na vier jaar oppositie voeren, met alleen maar, op zijn best, goede bedoelingen. Of is neo-liberaal rechts zo links geworden, dat sociaaldemocratie overbodig is?

Ik mag het hopen, maar ben niet overtuigd. Links heeft nog een kans, als het zich nu verenigt in één partij, met enthousiasmerend, overtuigend, en charismatisch leiderschap. En als het in haar programma gaat voor duurzame groei, minder ongelijkheid, zorg zonder marktwerking, beter onderwijs, minder mondialisering, en een overheid die staat voor onze cruciale beroepen.

Hans Moonen, Utrecht

Aan de slag

Beste Esther, Jesse, Lilian en Lilianne. Gaan we, na deze ruk naar rechts weer vier jaar navelstaren over ons eigen gelijk? En een kiezer die het maar niet blijft snappen.

Kom op, dames en heer! Steek de koppen bij elkaar en maak een brede progressieve, groene volkspartij met een evenwichtig programma. Pak terug waar we sterk in zijn: gelijke kansen, een duurzame groene toekomst, een gezonde arbeids- en woningmarkt. Met zoveel overlap moet dat niet moeilijk zijn.

Zoek een sterke partijleider(ster), een nieuw gezicht met voldoende statuur en hup, aan de slag, vanaf morgen.

Albert de Bruijn, Tholen

Fuseren of verzuipen

Op links is er één ding duidelijk geworden: het is fuseren of verzuipen.

Roy van der Zwaard, Zwolle

Peilingen bepalen

Deze verkiezingen laten zien dat de peilingen de uitslag bepalen in plaats van voorspellen. Als Maurice de Hond een week eerder de opmars van Sigrid Kaag had gemeld, was zij nu premier. Veel kiezers ter linkerzijde waren bereid hun stem strategisch te geven aan de lijsttrekker die kans had Rutte te verslaan.

Lange tijd bleven de stemmen ter linkerzijde van Rutte volgens de peilingen verdeeld, en wist de zwevende strategische kiezer niet wat te doen. Totdat De Hond opeens de opmars van Kaag voorspelde. En toen ging het hard, met de huidige overwinning als gevolg.

PvdA, GroenLinks en SP liepen leeg naar D66. Maar de finish was al te dichtbij. Mijn theorie wordt bevestigd door het feit dat bij de start van Kaag er geen Kaag-effect was. D66 bleef stabiel. En natuurlijk deed Kaag het goed in de debatten (uitgezonderd die tegen Lilian Marijnissen over Europa), maar Jesse Klaver was ook sterk.

Mijn stelling is: Maurice de Hond heeft Kaag de overwinning gegeven, maar niet het Torentje.

Richard Schimmelpennink van de Berg, Warder

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden