Column Erdal Balci

Voetbal is liefde maar dat weten Ziyech en Mazraoui nog niet

De stervoetballers die het Marokkaanse nationale elftal verkiezen boven Oranje moeten er nog achter komen dat het voetbal hetzelfde is als het leven. Ze wanen zich nu de nieuwe Simba’s en rennen, zoals de welp in The Lion King deed, naar het territorium van de vader om dat land regen, victorie, redding en leven te brengen. Maar in werkelijkheid heeft het verhaal van Hakim Ziyech, Noussair Mazraoui en Sofyan Amrabat veel meer weg van de tragedie die de Egyptische president Gamal Abdel Nasser ten deel viel.

Nasser diende zich in de jaren vijftig van de vorige eeuw aan als de ‘grote redder’. Hij was de man die de Arabieren zou gaan verenigen en een streep zou halen door de armoede en de onderontwikkeldheid van dat volk. Zoals de Nederlands-Marokkaanse voetballers, die hun neus ophalen voor Oranje en liever als de leeuwen van de Atlas door het leven gaan, omarmd worden door de onderdanen van de Marokkaanse koning, zo werd Nasser in de hele Arabische wereld geknuffeld en gekoesterd. De liefde voor de held ging zo ver dat de Syrische machthebbers de Egyptenaar verzochten om de twee landen te verenigen en ook hun leider te worden.

De Amerikaanse schrijver F. Scott Fritzgerald schreef over helden: ‘Show me a hero and I’ll write you a tragedy.’ Mij lijkt de grootste tragedie dat de mens in een situatie belandt waarin de roep naar een held urgent is. De omhelzing van Nasser toonde niet alleen de uitzichtloosheid, maar ook de gemakzucht van de massa die hunkerde naar welvaart en aanzien, maar die niet bereid was daarvoor de noodzakelijke strijd te leveren. Hoeveel makkelijker is het immers niet om alle culturele, religieuze en historische last op de schouders van een held te hijsen.

Eerst trok Syrië zich terug van de Unie omdat Nasser zich als de grote baas gedroeg, daarna kreeg Egypte in de Zesdaagse Oorlog een enorm pak slaag van de Israëliërs, die wel door een democratisch proces waren gegaan en zich met al hun onafhankelijke instituten hadden voorbereid op een aanval op hun land. De heldenstatus van Nasser was aan diggelen geslagen, de deceptie was immens, de tragedie compleet.

De Marokkaanse voetbalbond doet de laatste jaren niet anders dan in Europa uitblinkende voetballers met Marokkaanse wortels in lichtsnelheid selecteren voor hun nationale team. Ze doen dat met zoveel bezieling dat hun ploeg op het WK in Rusland uitsluitend uit jongens bestond die in de verschillende Europese steden geboren en getogen zijn. De Marokkanen houden zich blijkbaar geen moment bezig met de ethische vraagstukken die hun gedrag in het leven roept en verschillen daarmee niet van de Arabieren die in Nasser de verlosser zagen.

Maatschappelijke vooruitgang komt dankzij dappere mensen die generatieslang klassenstrijd voeren, met gevaar voor eigen leven in massaprotesten meelopen, werken aan de ontwikkeling van een volksbewustzijn en hun bijdrage leveren aan het ontstaan van vrije individuen.

Topvoetbal komt tot bloei in de handen van diezelfde mensen. Zij zijn bereid geld te besteden aan een goede infrastructuur. Ze rijden hun kinderen naar iedere training. Ze vinden het niet erg om in de regen de jongens en de meisjes aan te moedigen en de gastarbeiderszoon van wie de ouders nooit komen kijken bij een blessure naar het ziekenhuis te rijden en de hand van het jochie vast te houden terwijl de wond wordt gehecht (het litteken aan mijn onderbeen is trouwens nog steeds zichtbaar).

Onze jongens die liever het groengele tenue van Marokko bezweten, zullen ongetwijfeld successen behalen voor het land van hun vaders, maar in de ogen van de onderdanen van koning Mohammed de Zesde zullen ze altijd de ‘sprookjesfiguren’ blijven die even overkwamen om voor wat blijdschap te zorgen. Ze zijn de ‘Nassers’ die vroeg of laat van een koude kermis thuis zullen komen.

Ooit zullen ze er achter komen dat het bij voetbal niet alleen om winnen of verliezen gaat. Voetbal is vooral ome Gijs die warme thee brengt naar de kleedkamer. Voetbal is de jongen met het Downsyndroom die niet in slaap kan vallen omdat hij bang is dat zijn favoriete jongens gaan verliezen. Voetbal is de vrijwilliger die patatjes bakt, de man met de hernia die het gras maait. Voetbal is een volk dat al jaren om Cruijff rouwt. Voetbal is liefde. Voetbal is Amsterdam dat op het bericht van het ontwaken van Appie Nouri wacht om een rivier van tranen van vreugde te huilen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.