Opinie Vmbo

Vmbo-docent hoort meer waardering te krijgen

Een nieuwe naam voor het vmbo lost het tekort aan vakmensen niet op. Verandering begint met meer respect voor de praktisch geschoolden. 

Twee leerlingen van het vmbo in Dronten laten zien hoe ze met een draaibank werken. Een docent kijkt toe. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Een klokkenluider heeft het grote geheim van de school in Maastricht naar buiten gebracht. Het is een zootje op die school, in alle opzichten: lesuitval, sjoemelen met cijfers, spijbelen. Ouders, leerlingen, inspectie en politici rollen over elkaar heen om aan te geven dat ze al lang wisten hoe erg het mis was. Maar niemand deed er iets aan. Dat klopt. Niemand deed er iets aan. Want protesterende ouders hebben we niet gezien. En veel leerlingen vonden het wel best dat ze geen les hadden. De inspectie had al rapporten met de kwalificatie ‘zwak’ afgegeven, dus die kon er ook niets meer aan doen. De politiek verzandt in een discussie of de naam nog wel toepasselijk is.

Opmerkelijk is het stilzwijgen van raden van bestuur, schooldirecties en leraren. Wellicht op basis van aannames ‘dat het een mooi baantje is om zo’n grote school te mogen besturen’. Of dat het ‘een aardige salarisschaal’ is als je in de staf zit met een LD-schaal.

Het werkvolk op de vloer, de gewone leraren, ploetert in stilte voort. Want de klassen zijn te groot, de formele eisen redelijk absurd en de veranderingen niet bij te benen. Wellicht snapt iemand dat je in het vmbo niet met 28 leerlingen in een kooklokaal kunt werken met snijmachines, heet water en zo meer. Of dat praktijklessen lassen in acht lescabines met één leerkracht als begeleider vragen om moeilijkheden is. Terwijl we toch zoiets hebben als een arbodienst.

Een docent met ruim dertig jaar onderwijservaring vertelde me gedwongen te worden voor de achtste keer een cursus ‘Effectieve leerlingbegeleiding’ te volgen. Inderdaad naast het invullen van alle rapportages. Helaas kon geen tijd en ruimte worden ingeruimd om over de planning en de invulling van het rooster van het komende jaar te praten. De cursus was ‘verplicht’. Wie verzuimde kon op maatregelen rekenen, zo dreigde ‘de hogere legerleiding’. Net als bij het achterwege laten van het verplichte naamkaartje met je voornaam. Doel? ‘De afstand tot de leerling te verkleinen.’ Deze docent, met haar excellente staat van dienst, zei inmiddels zelfs bang te zijn om te protesteren tegen de workshops en de je-en-jou-benadering: ‘Want je staat tegenwoordig zo op straat.’

Dat is het opgewarmde klimaat waarin we zijn terechtgekomen. Omstandigheden waarin de maatschappij schreeuwt om vakmensen die huizen bouwen, elektrische systemen aanleggen, zonnepanelen plaatsen en huisautomatisering regelen voor het vergrijzende deel van de natie. Ze zijn er niet wegens een tekort aan leraren en leerlingen.

Dat verandert niet met het zoeken naar een nieuwe naam voor de vorm van onderwijs. Dat verandert pas als we eraan werken dat praktisch geschoolde mensen hetzelfde respect verdienen als de theoretische.

Dat verandert pas als leerkrachten in het vmbo structureel minstens dezelfde waardering en status krijgen als hun intellectuele collega’s in andere (hogere) takken van het onderwijs.

En misschien is ook duidelijk te maken dat je bij veel technische of praktische beroepen helemaal geen vieze handen meer hoeft te maken en dat de baanzekerheid zeer groot is.

Het onderwijs loopt altijd wat achter bij de maatschappelijke ontwikkelingen. Deels begrijpelijk, want die moeten opgenomen worden in een beetje verantwoord lesprogramma. Liefst direct volgend op het moment van verschijnen. Daarin ligt een stevige opdracht besloten. Misschien kan de zomervakantie worden benut om daar eens een paar stevige nieuwe praktische en concrete doelen voor het vmbo te formuleren. Bijvoorbeeld met als thema ‘Praktisch kiezen’.

Chris Wolters is freelance redacteur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden