VerslaggeverscolumnMargriet Oostveen in Zeewolde

Vier miljoen huishoudens krijgen een blad tegen coronavaccins in de bus, deze man zit erachter

null Beeld

De complotchristen woont in een nieuwbouwwoning aan de rand van Zeewolde. Achter de oprit met zwarte Mercedes ligt zijn werkkamer, daar schrijft hij zijn angstaanjagende teksten tegen corona-vaccins, die deze weken onder vier miljoen Nederlanders worden verspreid.

Jaap Dieleman: de man achter het curieuze reli-complotblad Eyeopener. De noordelijke provincies vonden het al in de brievenbus, de rest van het land volgt komend weekend. Vooral de enorme oplage en distributeur zijn opmerkelijk, blijkt als ik later nog wat rondbel. De distributeur bezorgde ook de overheidsfolders over het donorregister. En met de oplage laat Eyeopener die andere complotkrant De Andere Krant, afgelopen voorjaar verspreid in een oplage van 1,1 miljoen exemplaren, ver achter zich.

Jaap Dieleman Beeld
Jaap Dieleman

Ik kom lukraak langs. Dielemans vrouw Antje doet wat verlegen de voordeur open en gaat haar man eerst vragen of dat mag. Aan de muren van gang en woonkamer hangen schilderijen van hemelse watervallen. In zijn kantoor boekenkasten vol religieuze lectuur. Antje brengt thee en een stroopwafel.

Eyeopener leunt zwaar op een bekende corona-complottheorie (de pandemie is bedacht door ‘geheime genootschappen’ om ‘de wereldorde omver te werpen’) maar dan overgoten met Bijbelteksten plus hel en verdoemenis rond de corona-vaccins: ‘Uiteindelijk zal iedereen gedwongen worden en als je weigert, zal je gedood worden’.

Jaap Dieleman vindt het onaangenaam dat ik hem complotdenker noem, volgens hem een truc van de mainstreammedia. Dieleman verdiept zich al langer in het einde der tijden en nu valt alles op zijn plek. Dat het allemaal al in de Bijbel stond, daar kan hij ook niets aan doen. Jaap Dieleman voelt zich alleen maar verplicht te waarschuwen, ‘net als Noach’.

India

Hij is directeur van de Stichting De Heilbode en Abba Child Care in India, en fondsenwerver voor, aldus zijn website, een familie ‘in een hutje’ op Ambon, een ‘weduwe in Noord-Albanië’ en een ‘arme zigeunerfamilie in Kosovo’. Dieleman is ook rondreizend predikant en auteur van ruim twintig boeken met titels als Stel je de hemel eens voor en Gods hart voor wezen en weduwen.

Het bezorgen van zijn miljoenenoplage kost hem voorlopig 600.000 euro, zegt hij, rotatiedrukwerk, zoals reclameblaadjes en vijf vrachtwagens om alles te verspreiden. Het geld komt volgens hem van vaste sponsoren van zijn stichting en van mensen die doneerden na een oproep in zijn eerste oplage.

Ik vraag of hij het verdienmodel kent van Citizen Go en Civitas Christiana, twee conservatieve katholieke clubs die via petities tegen zwarte piet, abortus, euthanasie en wat al niet maar al te graag wat cultuuroorlogen opstoken om zo geld in te zamelen – is dat soms ook zíjn werkwijze? Jaap Dieleman zegt ze niet te kennen. De Andere Krant kent hij wel, ‘maar dat is meer de rebellerende kant, tegen het gezag, ik ben het profetische geluid.’

Zijn teksten over het vaccin en de cover heeft hij na de eerste oplage enigszins moeten aanpassen, ‘anders wilde de distributeur het niet verspreiden. Van nature ben ik een vrij stellige jongen, dus ik heb de volgende oplage wat meer in vragende vorm geschreven’.

De distributeur is Spotta, het bedrijf dat stapels reclamefolders door brievenbussen gooit, van Gamma tot Albert Heijn. Ik bel later die dag met Thomas Hopman, Spotta’s commercieel directeur. Die bevestigt dat het om vier miljoen exemplaren van Eyeopener gaat, in twee weekends verspreid, en dat er via hun marketingbureau is gesproken over wat wijzigingen.

Anti-vaccinatiemail

Ik vraag of Spotta dan verder geen moeite met anti-vaccinatiemail heeft. Nee, zegt Hopman, Spotta stelt altijd uitsluitend de eis ‘geen erotiek en geen geweld’, anders kunnen ze wel aan de gang blijven: ze verzorgden ook ‘die hele grote mails van de overheid over de aanpassing van de donorwet’ en ‘we doen voor de verkiezingen ook veel voor politieke partijen, plus we werken ook veel voor kerkgenootschappen op de bible belt.’

Een citaat uit de nieuwe, aangepaste Eyeopener: ‘Er zijn nog veel meer schaduwkanten aan dit vaccin (…) wie blijft weigeren, zal uiteindelijk onthoofd worden, als je ten minste Gods Woord gelooft’.

Maar dat is dus ook maar een mening.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden