Media inChina

Via deze ‘journalist’ publiceert de Communistische Partij haar visie over internationale relaties

Waarom schrijft de mysterieuze commentator van het Volksdagblad zo veel deze maand? Een belangrijke vraag voor serieuze Chinawatchers, legt onze correspondent Leen Vervaeke uit. 

Een krantenlezer in de Chinese stad Guiyang.Beeld Corbis via Getty Images

Commentator Zhong Sheng van de Chinese staatskrant Volksdagblad heeft het maar druk de laatste tijd. Normaal publiceert hij zo’n twee stukken per maand, maar deze junimaand zit hij al aan zes commentaren. Telkens stevige lappen tekst, minstens 1.700 karakters, prominent bovenaan op pagina 3.

Er is dan ook veel gebeurd de afgelopen tijd, en Zhong Sheng kan niet laten daarop te reageren. Hij heeft Amerikaanse politici gewaarschuwd te stoppen met hun leugens over China. Hij heeft het Verenigd Koninkrijk aangemaand zich niet te bemoeien met Hongkong. En hij heeft de rest van de wereld nog eens uit de doeken gedaan hoe goed China de corona-epidemie heeft aangepakt: ‘In de toekomst zullen historici China’s strijd tegen het coronavirus waarschijnlijk als model zien voor de rest van de wereld.’

Pseudoniem

Dat zou allemaal slechts verstrooiing zijn, ware het niet dat Zhong Sheng geen persoon is, maar een pseudoniem waaronder de Communistische Partij van China haar visie uiteenzet over internationale relaties. De Chinese partijleiding is notoir ondoorzichtig, maar licht in Zhong Shengs hoofdcommentaren een tipje van de sluier op. Je kunt Zhong Sheng zien als ‘de stem van Xi, één of twee stappen verwijderd’, aldus John Fitzgerald, China-expert van de denktank Australian Strategic ­Policy Institute.

Het geestige – voor wie van Chinese taalspelletjes houdt – is dat Zhong Sheng gewoon een Chinese persoonsnaam kan zijn, maar klankmatig ook ‘de stem van China’ kan betekenen. Het Mandarijn zit vol met homofonen: karakters die anders geschreven worden, maar hetzelfde klinken. Daar maken Chinese staatsmedia gebruik van om fictieve commentatoren te bedenken, met namen die klinken als een overheidsafdeling en daarvan de visie verkondigen. De CCP is bepaald niet vies van raadsels.

Zo is ook journalist Zhong ­Zuwen geen persoon, maar een ­bedenksel van het Organisatie ­Departement van het Centraal Comité van de CCP, dat zich bezighoudt met partij-ideologie. Zheng Qingyuan schrijft over politieke hervormingen en zou naar verluidt de mening verkondigen van het politburo. Guo Jiping geeft de partijvisie weer over internationale zaken, maar op een hoger niveau dan Zhong Sheng. Zijn stukken verschijnen één of twee keer per jaar, altijd op de voorpagina.

Over hoe deze stukken tot stand komen, is weinig bekend. Maar duidelijk is dat de auteurs niet over één nacht ijs gaan. In een oud artikel over Ren Zhongping – een fictieve journalist die het redactiestandpunt van het Volksdagblad vertolkt – is te lezen hoe één stuk het werk is van tien auteurs. Ze overleggen uitgebreid met experts en schrijven meerdere versies. Stukken die de overheid extra wil benadrukken, worden met een journalistieke prijs beloond.

Wegwijzers

Het klinkt nogal omslachtig, maar in een land waar de politiek even transparant is als een mistig berglandschap, vormen de stukken van Zhong Sheng en co belangrijke wegwijzers. Deze commentaren ‘hebben zich ontwikkeld tot een gezaghebbende bron van CCP-standpunten’, aldus ­David Gitter en Leah Fang in hun artikel Pseudonyms with Chinese Characteristics. ‘Serieuze Chinawatchers kunnen er hun antenne maar beter op afstemmen.’

Ze hebben een punt. Kijk naar Zhong Shengs commentaar eind april over Australië, waarin hij het land van racisme beschuldigt. Nog geen twee weken later blokkeerde de Chinese overheid de import van Australische biefstuk en gerst. In zijn laatste stukken haalt Zhong Sheng zwaar uit naar de Amerikaanse overheid, maar probeert hij de Amerikaanse bevolking te paaien. De Amerikaanse politiek doet er goed aan te luisteren. Niet naar Zhong Sheng, maar naar de stem van China zelf.

Leen Vervaeke is correspondent in Beijing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden