Verwardheid is primair de verantwoordelijkheid van de ggz

De ingezonden brieven van zaterdag 7 april.

Dakloze in het Amsterdamse Vondelpark, 2003. Beeld Broek, Joost van den

Brief van de dag: De ggz en verwarde personen

Wat een gegoochel met cijfers en wat een vreemde conclusies worden er getrokken in het artikel over de ggz (Voor­pagina, 6 april).

De politie meldt dat het aantal meldingen over verwarde personen de afgelopen jaren is toegenomen van 50.000 tot meer dan 80.000 en de ggz ziet deze toename niet terug in de cijfers. Bij de ggz kwam de crisisdienst zelfs minder in actie en daaruit wordt dan geconcludeerd dat de stijging van het aantal verwarde personen niet door bezuini­gingen bij de ggz komt. Dat lijkt me wat kort door de bocht.

Ik heb jarenlang in een daklozenopvang gewerkt en ook daar kwamen steeds meer verwarde personen binnen die niet meer bij de ggz terecht konden, omdat daar vanwege de bezuinigen veel afdelingen gesloten werden. Wij zaten daardoor opgescheept met zwaardere problematieken dan we daarvoor ­gewend waren.

Een van de vele voorbeelden daarvan is dat er een dakloze binnenkwam met een oud signaleringsplan van de ggz waarin stond dat we de man in geval van nood met zeven mensen moesten fixeren en opsluiten in een isoleercel. Ten eerste hadden wij geen isoleercel en ten tweede waren er bij ons hooguit drie personeelsleden in dienst.

Als we dan bij grote onrust de ggz belden voor ondersteuning van de crisisdienst kregen we vaak nul op het rekest en waren we genoodzaakt de politie in te schakelen om de situatie te tackelen, terwijl de politie vaak ook niet wist hoe ze met verwarde personen om moest gaan.

Het kan dus inderdaad kloppen dat de ggz de toename van het aantal verwarde personen niet in hun cijfers terugziet. Dat komt dan vooral doordat andere ­instanties – verslavingszorg, daklozenopvang, justitie, wijkteams en woningcorporaties – hun cliënten hebben overgenomen.

De ggz lijkt dit ook toe te geven door zich af te vragen of verwardheid wel altijd door een psychiatrische crisis komt. Dat is een bijzondere manier van je afvragen waar je verantwoordelijkheid ligt. Verwardheid kan veroorzaakt worden door wat dan ook, maar het speelt ­altijd in het hoofd – de geest – en is dus primair de verantwoordelijkheid van de geestelijke gezondheidszorg.

De ggz schetst nu een mooi verhaal, maar als je problemen door een ander laat oplossen kun je niet zomaar concluderen dat de problemen niet bestaan of niet mede door jou zijn ontstaan.

Rutger van Eijken, Eindhoven 
docent sociale studies en hulpverlener

Het is nog erger met de warmtepomp

Eindelijk een transitieartikel in de Volkskrant dat de spijker op zijn kop slaat. Arie en Martin Kroon (O&D, 5 april) hebben volkomen gelijk dat een warmtepomp de stroomvraag verdubbelt. Het is nog veel erger. De warmtepomp zal deze stroom hoofdzakelijk in de vier koude wintermaanden november tot en met­ ­februari nodig hebben. Dat verdriedubbelt de stroomvraag voor de warmtepomp in deze periode van het jaar.

Ook een elektrische auto vraagt zo’n 3.500 kWh voor 15.000 km per jaar. Huishouden, warmtepomp en e-auto samen gaan dus in de wintermaanden vijf keer zoveel duurzame stroom vragen. Er zullen vijf grote ‘1 miljoen-huishoudens-windparken’ nodig zijn om 1 miljoen toekomstige woningen van duurzame stroom te voorzien. Daarbij zullen zwaardere kabels tot aan de deur nodig zijn om al deze winterse stroom bij de woning te krijgen. En hierna zijn er nog 6,5 miljoen Nederlandse woningen te verduurzamen.

Wouter Bourgonje, Drachten

Gas is zo gek nog niet

Eindelijk een gedegen en deskundig artikel over deze kwestie, en broodnodig ­tegengas in de warmtepomp-gekte. Het advies om na 2020 de verkoop van cv-/ HR-ketels te verbieden, is absurd. On­begrijpelijk ook, dat een wetenschapper als Samsom hierin meegaat.

Een land als Noorwegen met een kleine bevolking en ruim voldoende groene waterkracht, kan het zich veroorloven om volledig te draaien op elektrische verwarming. In Nederland is dat, al of niet met een warmtepomp, voorlopig onmogelijk, tenzij de bevolking gedecimeerd wordt. Dus zullen we nog vele jaren afhankelijk blijven van aardgas. Niet eens de slechtste keuze wat CO2 betreft, en het hoeft heus niet uit Groningen te komen.

Blijft de politiek volharden om straks gasketels te verbieden, dan schaf ik nog in 2020 een nieuwe HR-ketel aan.

Op die manier kan ik nog minstens 15 jaar vooruit met een kleine investering, een verbruik van 700/1000 m3 gas per jaar, in een hoekwoning zonder vloerverwarming of houtkachel.

Niko van Dijk, Lelystad

Gegons

Tot nu toe las ik met plezier alle artikelen over hoe we van het gas af moeten. Maar sinds het artikel over wat ons dat gaat kosten (Ten Eerste, 31 maart), maak ik me behoorlijk zorgen. Niet over die kosten, maar over de ‘kakofonie van geluid’, waarvoor de Vereniging Eigen Huis ons waarschuwt. Elke waterpomp is namelijk verbonden met een ventilator aan de buitenkant van het huis en zo’n ventilator maakt geluid. Kan het straks nog stil zijn in mijn wijk?

Ik neem al twintig jaar natuurgeluiden op en deed dat onder andere voor de films De Nieuwe Wildernis en Wild. Soms hoef ik daar amper voor op pad. Een perfecte opname van bruine kikkers bijvoorbeeld, heb ik op een rustig moment in mijn eigen wijk gemaakt. Ik ben bang dat zoiets straks niet meer kan. Dat de vele natuurgeluiden die ook de stad rijk is, continu worden vervuild door het ­gegons van ventilatoren.

Henk Meeuwsen, Wageningen

Reacties graag

Ik denk dat veel ‘onwetende’ burgers het op prijs stellen als de heren Samsom, Terpstra en Wiebes in uw krant reageren op het artikel van de heren Kroon & Kroon over de warmtepomp. Een overtuigend artikel dat mij doet afzien van een warmtepomp. Met grote interesse zie ik de reactie van met name milieuactivist Samsom tegemoet.

Karel de Zeeuw, Roosendaal

Groningen of gas?

Heeft minister Wiebes het beste met de Groningers voor? Op de dag dat hij aankondigde in 2030 (!) te stoppen met de gaswinning, gaf hij de NAM vergunning voor fracking bij Pieterzijl. Afgelopen donderdag was daar een informatiebijeenkomst. Geen Wiebes om zijn goede bedoelingen met de Groningers uit te leggen. Sterker nog: er waren ambtenaren van het ministerie van Economische Zaken om het belang van de gaswinning te onderstrepen. Geen ambtenaren van Sociale Zaken, geen ambtenaren van Volksgezondheid. Wilt u het nóg duidelijker hebben? Waar gaat het Wiebes om, om de Groningers of om het gas?

Marleen Diepeveen, Briltil

Karikatuur

De media worden steeds meer een vergaarbak van karikaturen. Om op te kunnen vallen, moet je overdrijven. Juist in de hoek waar je de redding verwacht, wordt vrolijk meegedaan. Zo wordt Mark Zuckerberg door hoogleraar Cees van Riel weggezet als ‘autistische techneut’ en ‘schooljongen’ die moet worden vervangen door een echte ceo (Ten eerste, 6 april).

Even wat kengetallen: oprichting 2004, 2 miljard gebruikers en een winst in 2017 van 15,9 miljard dollar.

Hans Kellerhuis, Utrecht

Wat is meervoud van ‘data’?

Het is nu officieel, de gekte van ‘data’ als enkelvoud. Het nieuws van donderdag

5 april op de NOS: ‘Aanstaande maandag komt een hulpmiddel online waarmee gebruikers kunnen zien of ook hun data is buitgemaakt.’

‘Data’ is Latijn voor ‘gegevens’. Het is het meervoud van ‘datum’, ‘het ge­gevene’, ‘datgene wat gegeven is’. ‘De data is...’ kan ik niet verteren. Ik denk dat dat komt omdat ik de uitgang herken als meervoud. Ook bij de NOS zullen ze vinden dat sommige data wel degelijk meervoud zijn. ‘Kunt u mij misschien enkele data geven?’

Als ‘data’ enkelvoud is, heeft het geen meervoud. Het is dan een singulare ­tantum geworden. Is het zoiets als ‘zand’ (concreet) of meer iets als ‘muziek’ (abstract)? Het eerste, denk ik. Net als ­‘water’. Dan is het leuk dat er toch ook ‘wateren’ zijn. Een singulare tantum met een meervoud. Ik stel voor: ‘data’s’. ‘De data’s van heel veel mensen zijn gestolen!’ Dan misschien maar liever ‘data’. ‘De originele data van mijn onderzoek kunnen gedownload worden.’ Dus ‘data’ als meervoud van ‘data’. Jammer van ­‘datum’ als in ‘Dit is een onweerlegbaar datum’.

Richard V. de Mulder, em. hoogleraar Informatica en Recht, Erasmus ­Universiteit

De wraak van de grutto

Toch heeft het wel iets rechtvaardigs. Nadat grutto, kieviet en tureluur bijna voltallig door de intensieve veeteelt naar een paar weidevogelreservaatjes zijn verdrongen, kunnen we daar straks ook mooi de laatste Nederlandse koeien bij plaatsen.

Gé van den Bovenkamp, Zwolle

Wij kunnen planeet niet redden

Ook Krijn Poppe (Ten eerste, 4 april) ­bedient zich van de veel gehoorde mantra ‘wil Nederland de klimaatdoelen van Parijs halen, dan...’ Kennelijk heeft onze regering zich gecommitteerd aan iets waarvan de impact toen niet werd overzien, maar dat ons nu een hoop narigheid blijkt te gaan bezorgen. Dan heb ik het natuurlijk over de burger die niet alleen de gepeperde rekening mag betalen, maar ook land en zee ziet verrommelen met windmolens en zonnepanelen en die straks ook nog lawaaiige warmtepompen op zijn dak moet verdragen.

Als al die maatregelen genomen zijn, hebben wij dan de planeet gered? Nee dus. Het maakt voor de planeet helemaal niets uit wat wij doen. Nederland omvat slechts 2,5 procent van de wereldbevolking en komt daarmee op de 66ste plaats in de ranglijst. Tegen de landen hoger op de lijst zou ik willen zeggen: gaat u voor, dan volgen wij wel als we aan de beurt zijn. Zoals bekend betalen early adopters de hoofdprijs en krijgen bovendien de kinderziekten voor de kiezen.

Volgens het kabinet willen wij graag voorop lopen. Dat mag dan in het belang zijn van het bedrijfsleven, maar het is niet in het belang van de bevolking.

Als er één onderwerp is waarover een referendum moet worden gehouden, dan is het dit wel. Maar dat schaft onze regering met grote haast af.

Reynier Pronk, Heemstede

Anticiperend handhaven

De term ‘anticiperend handhaven’ (Ten eerste, 3 april) is echt een aanwinst in de politieke newspeak. Het blijkt dat de ­Inspectiedienst voor de Leefbaarheid en Transport deze geheel nieuwe soort handhaving als haar kerntaak ziet, daarin gesteund door de minister.

Het blijkt tevens dat dit betekent dat deze dienst overbodig is: er wordt namelijk niet gehandhaafd en er wordt hooguit geanticipeerd op de versoepeling van regels die vervolgens ook niet gehandhaafd worden.

De uiteindelijke boodschap: Schiphol kan te allen tijde elke afspraak en elke ­regel aan zijn laars lappen, met dank aan overheid en inspectie.

Dolf Hartveldt, Wassenaar

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.