Vertrouwde onverschilligheid

Als straf voor de vlotte voortgang van zaken in Caïro, op weg naar Gaza, valt mijn mobiele telefoon pardoes in het toilet.

Ik vis het ding eruit, demonteer het en leg het in de zon waar een laag smog voor hangt te drogen. Een dag laten drogen in een bak met rijst. Rijst heeft de eigenschap vocht te onttrekken. Ik heb geen rijst bij de hand.

Kadir van Lohuizen, fotograaf, en ik zijn gisteren aangekomen. Hij komt net uit Houston waar hij de slachtoffers van de orkaan Katrina heeft gefotografeerd: een familie uit een groep van 300 duizend ontheemden die niet meer terug kunnen naar New Orleans. Op de dag dat Obama ingezworen werd, ontbeet hij bij ze.

De hoteleigenaar kan een wagen naar Gaza voor ons regelen. Het is nu twee keer zo duur als vorige week. 'Maar je hebt airconditioning en de chauffeur rijdt goed.' Als we 's avonds terugkomen van het diner zit hij bevroren in zijn stoel alsof hij compleet wil samenvallen met het stuk hout.

Paranoia

Ons contact in Gaza stuurt een verontrustende email. Ons eerste contact met hem was positief. Hij werkt voor Duitsers en keek er naar uit ons te ontmoeten. Nu weet hij het niet meer zeker. Er gaat een orkaan van paranoia door de Gazastrook. Tijdens de aanval op Gaza en nu erna wordt er afgerekend met collaborateurs met Israël. Maar wie zijn de collaborateurs en hoe herken je ze? Er komen nu onschuldige mensen onder vuur te liggen die niets anders willen doen dan de wereld hun verhaal van de afgelopen periode vertellen.

Tijdens de oorlog in Libanon in 2006 waarschuwde Hezbollah dat er afgerekend zou worden met samenzweerders met Israël maar dat bleek, op een dreigement na, van niet veel betekenis te zijn. Gaza is een ander verhaal want het gebied is kleiner, de facties staan elkaar naar het leven en de vernietiging van de afgelopen heeft mensen kwetsbaar gemaakt. Precies het juiste vacuüm voor Hamas, de partij die zichzelf tot winnaar heeft uitgeroepen, om de in hun ogen al te uitgesproken individuen te terroriseren.

Vertrouwde onverschilligheid

Je weet dat het gaat gebeuren en je hoopt dat de betrokkenen er zo luchtig mogelijk mee omgaan. Na een paar dagen, wanneer de rust is terug gekeerd, de schade is opgenomen en de mensen bij zinnen zijn gekomen maakt de paranoia weer plaats voor de vertrouwde onverschilligheid die elke samenleving die onder druk staat ademruimte geeft. In dit geval is er iets anders aan de hand. Een fall out van de oorlog.

Je zou ook kunnen zeggen dat de oorlog in Gaza, bij gebrek aan echte revoluties, tot een revolutionair moment is uitgeroepen door Hamas waarin naast slachtoffers, nu ook de verliezers moeten worden geteld.

Verliezers

En de verliezers zijn die bewoners van Gaza die niets te verliezen hadden behalve hun weigering om toe te geven aan de dictatuur van de partij. De onafhankelijke stemmen. Zij die bruggen naar de buitenwereld slaan. Na het bombardement van Israel staan die bruggen onder druk.

We gaan naar het perscentrum aan de Nijl om ons visum op te halen. Mijn naam is er in hanenpoten opgekrabbeld – een hand duidelijk niet gewend om Westers schrift te schrijven. Ik kom een schrijver uit Libanon tegen. 'Ik reis 's nachts. In de ochtend heb je de meeste kans om binnen te komen.' Als ik terugkom in het hotel vertelt ons contact in Rafah dat we te laat zijn om vandaag nog binnen te komen. Kadir en ik kijken elkaar aan. We gaan het toch proberen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden