Versimpel je leven door vijf dagen per week te werken

Beeld de Volkskrant

Iedereen die in Nederland ook maar waagt te opperen dat mensen eens wat meer uren moeten werken, weet zeker dat zijn (of haar) hoofd eraf wordt gebeten. Dat ondervond meest recent Frank Kalshoven nadat hij had geopperd dat, in plaats van een algemene loonsverhoging, het meer voor de hand lag dat leerkrachten die ontevreden zijn met hun inkomen eens wat meer uren zouden moeten werken. Zoals Kalshoven vlug even voorrekende, ziet een leerkracht die van 60 procent voltijds gaat werken, zijn of haar inkomen met maar liefst tweederde toenemen. Volgens Kalshoven is het basisonderwijs een extreme deeltijdsector.

Net zoals het basisonderwijs een extreme deeltijdsector is, is Nederland een extreem deeltijdland. Gemiddeld werken Nederlanders 30 uur per week, dat is maar liefst 7 uur onder het OESO-gemiddelde.

Dit wordt voornamelijk verklaard doordat Nederlandse vrouwen weinig uren per week werken, namelijk 24 uur terwijl het OESO-gemiddelde maar liefst 10 uur hoger ligt. Maar ook Nederlandse mannen laten zich niet onbetuigd. Die werken gemiddeld 35 uur per week terwijl het OESO-gemiddelde voor mannen op ruim 40 uur ligt.

Het was niet altijd zo. Begin jaren '80 werkten Nederlandse mannen nog ruim 41 uur per week, net onder het OESO-gemiddelde voor mannen in die tijd. Nederlandse vrouwen werkten destijds gemiddeld 30 uur per week, slechts 5 uur onder het OESO-gemiddelde, terwijl de arbeidsparticipatie flink lager lag. Hoewel Nederlanders steeds minder uren per week werken, klagen ze volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau steeds vaker dat ze het druk hebben.

Een studie van Harvard Business School wijst uit dat het om een wereldwijd fenomeen gaat. Het kan dus niet eenvoudig aan de toenemende arbeidsparticipatie van vrouwen worden toegeschreven. Ook in landen waar die van oudsher al hoog was, doet het verschijnsel zich voor. De stijgende welvaart van de afgelopen decennia heeft een nieuwe vorm van armoede gecreëerd: tijdarmoede. Overal in de westerse wereld rapporteren mensen met hogere inkomens meer tijdschaarste.

De ervaren tijdsdruk leidt op zijn beurt tot een lager welzijnsniveau, hetgeen zich onder meer uit in een verminderde geluksbeleving, toegenomen angst en slapeloosheid.

Waren in de jaren '80 laagopgeleiden nog het drukst, sinds de jaren '90 zijn dat de hoogopgeleiden. Het tekort aan tijd ontstaat niet omdat mensen zoveel meer moeten doen, maar vooral omdat ze meer kunnen doen. Ik herinner me nog hoe, begin jaren '80, Meta de Vries in het radioprogramma Juist op zondag aan een uurtje genoeg had om de hele uitgaansagenda voor heel Nederland door te nemen. Een flinke boswandeling of een uitstapje naar Paleis het Loo vormde het hoogtepunt van zo'n uitzending.

Inmiddels is het in Nederland elke dag Koningsdag. Het land is vergeven van de festivals, culinaire markten en beurzen. Kinderen gaan niet alleen meer naar voetbal en muziekles, maar doen ook aan tennis, hockey en kitesurfen. Iedere zichzelf respecterende volwassene loopt tegenwoordig een marathon of doet een tough mudder race. Men gaat aan decadentie ten onder.

Gelukkig liggen de oplossingen voor de hand. De eerste oplossing is je leven versimpelen. Negeer alle verlokkingen en leef als in de tijd van Meta de Vries' Juist op zondag. De tweede oplossing is tijd kopen door allerhande werkzaamheden uit te besteden. Dat is de oplossing die de onderzoekers van Harvard propageren. Volgens hen blijkt uit onderzoek onder ruim 6.000 respondenten in onder meer Nederland dat geld uitgeven om meer tijd te kopen tot een hoger welbevinden leidt. Opmerkelijk genoeg kopen ook degenen die het zich gemakkelijk kunnen veroorloven (miljonairs) te weinig tijd in om optimaal gelukkig te zijn.

Het beste is natuurlijk een combinatie van beide. Versimpel je leven door vijf dagen per week te werken. Geef het extra inkomen uit aan dingen waarmee je tijd bespaart; een schoonmaakster, kant-en-klaarmaaltijden en een oppas die de kinderen ook naar muziekles en sportvereniging brengt. Dat scheelt veel overdracht en out-of-office-reply stress en is overzichtelijker dan het deeltijdgeneuzel waarin Nederland zich momenteel verliest. Nog even en kinderen kunnen nog maar vier dagen per week naar school. Niet omdat er een tekort aan leerkrachten is maar omdat leerkrachten het vertikken meer dan drie dagen per week te werken. We zullen zien hoeveel stress dat oplevert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden