Opinie Zorg

Verpleegkundigen in het ziekenhuis staat het water aan de lippen

In het ziekenhuis hangen spandoeken en wordt actie gevoerd. De zorg is net als het onderwijs in last, betogen Jesse de Metz en Peter van der Voort van het OLVG in Amsterdam.

Werknemers van het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis ( OLVG ) in Amsterdam protesteren voor de ingang van het ziekenhuis. Beeld ANP

Vandaag worden er in ons ziekenhuis zondagsdiensten gedraaid op diverse afdelingen. Verpleegkundigen voelen te weinig waardering en toenemende werkdruk. Als medisch specialisten aan het bed zien wij een parallel met het onderwijs, waarin al jaren hetzelfde patroon te zien is, met leegloop van leraren uit het klaslokaal als gevolg.

Met ons eigen kroost op school onderschrijven wij het belang van voldoende en goed gekwalificeerd personeel in het onderwijs. Het is terecht dat daarvoor veel aandacht is en wij willen dat geenszins bagatelliseren. Maar ónze zorgen beginnen bij de deuren van onze eigen afdeling: de Intensive Care, de afdeling voor de ernstigste zieke patiënten. En die zorg zit hem niet in de medische kant van ons vak, dat beheersen we en daarop kunnen wij sturen. Nee, die zit hem in hoe we dagelijks topzorg kunnen (blijven) leveren.

Lege bedden

In toenemende mate moeten wij op onze afdeling bedden sluiten omdat er schrijnend tekort is aan IC-verpleegkundigen: we hebben lege IC-bedden op onze afdeling en niet omdat er geen patiënten zijn, maar omdat er geen verpleegkundigen beschikbaar zijn om de nog op te ­nemen patiënt te verzorgen. En dat heeft invloed.

De spanning op onze afdeling loopt dagelijks op omdat artsen en verpleegkundigen uit alle macht proberen de patiënten die worden aangeboden tóch nog op te kunnen nemen. Het is slechts deels voorspelbaar hoeveel patiënten per dag moeten worden opgenomen en wie in aanmerking komt voor opname, kan zelden wachten. Dit leidt tot een dagelijkse worsteling met krapte.

Overplaatsen

Kunnen we patiënten overplaatsen naar een ander ziekenhuis? Dat is ongewenst, want ernstig zieke patiënten willen we meteen kunnen opnemen. Bovendien is het in de praktijk ook vrijwel onmogelijk, want het probleem dat wij schetsen speelt landelijk. Pijnlijk voor patiënten en voor doktoren, erg pijnlijk ook voor de verpleegkundigen die met man en macht proberen topzorg te blijven leveren. Zij werken extra hard vanwege een structureel tekort aan handen aan het bed, ze lopen gaten in roosters dicht en draaien extra diensten.

De toenemende werkdruk maakt dat verpleegkundigen steeds minder toekomen aan wat hun vak zo mooi maakt: dat beetje extra voor patiënten kunnen leveren, zoals een goed gesprek of persoonlijke zorg, of in een werkgroep proberen onze zorg inhoudelijk te verbeteren. Onze zorg ja, want we kunnen als dokteren nog zo hard streven naar een excellente gezondheidszorg, zonder verpleegkundigen worden geen wonden verschoond, bloeddrukken gemeten, operaties mogelijk gemaakt, pijnstillers gegeven, chemotherapie toegediend, patiënten gewassen en families begeleid.

Onderwaardering

Hier is kortom sprake van een parallelle wereld van onderwijs en zorg. Het leerkrachtentekort vindt zijn oorsprong in structurele onderwaardering en voor verpleegkundigen geldt hetzelfde. Voor een loon dat achterloopt bij de maatschappelijke ontwikkeling en waarvan ook de niet-financiële waardering ten tijde van economische bloei tekortschiet, zullen jongeren niet kiezen voor dat vak – en haken ouderen af. Bovendien hebben onze verpleegkundigen een fysiek zwaar vak en ze werken structureel in avond- en nachtdiensten.

Om als twintiger te kiezen voor nachtenlang doorwerken met de verantwoordelijkheid voor mensenlevens moeten we als maatschappij meer bieden dan de veronderstelling dat ze vast en zeker een roeping hebben. En om als zestiger met alle er­varing, wijsheid en rugklachten ­’s nachts naar het ziekenhuis te blijven komen, lijkt ons het gevoel maatschappelijk en financieel te worden gewaardeerd niet meer dan redelijk, sterker, hoogst noodzakelijk.

Vacatures

In het onderwijs zijn de kinderen, en op lange termijn de samenleving, de dupe. In de zorg lopen wij allemaal op korte termijn risico. Voor leerkrachten zijn er 15 duizend en in de zorg momenteel 38 duizend vacatures. Ze zijn veelal niet op te vullen door historici of juristen ‘even om te scholen’. Onze verpleegkundigen zijn getraind tot superspecialisten binnen hun vak. Zij kiezen voor het nemen van verantwoordelijkheid. Wij dienen dat te waarderen, te koesteren en ze dat ook te laten voelen.

Jesse de Metz en Peter van der Voort zijn verbonden aan de Intensive Care van het Onze Lieve Vrouwen Gasthuis in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden