ColumnMax Pam

Vermoedelijk is het in werkelijkheid erger dan in The Crown

null Beeld

De tweede aflevering in het vierde seizoen van de prachtige Netflix-serie The Crown behoort tot het huiveringwekkendste drama dat ooit op de televisie is verschenen. Als Shakespeare nu had geleefd, zou hij het ongeveer zo gedaan hebben. Peter Morgan, de scenarioschrijver van de serie, moet als een groot kunstenaar worden beschouwd.

De tweede aflevering heet The Balmoral Test en speelt zich af op kasteel Balmoral, de Schotse zomerresidentie van het Britse koningshuis. Ik heb er wel eens voor gestaan – een soort Bommelstein met vele torens, opgetrokken uit grijs natuursteen. Niet ver daar vandaan wordt de mooiste whisky ter wereld gestookt, liefhebbers van Macallan hoef ik niets te vertellen. Ook ligt in de buurt een landgoed waar de fazanten met honderden over de weg lopen, omdat de eigenaar heeft bepaald dat de vogels niet mogen worden afgeschoten.

In augustus trekken de royals en familie naar Balmoral om daar te wandelen en te jagen, en om ’s avonds bij de open haard spelletjes te spelen. Het is traditie dat daarbij de Britse premier en zijn echtgenoot voor een weekend worden uitgenodigd. In dit geval zijn dat Margaret Thatcher, de eerste vrouwelijke prime minister van het Verenigd Koninkrijk, die samen met haar echtgenoot Dennis aanschuift.

Wat zich vervolgens op Balmoral afspeelt, is fascinerend. Tussen de jachtpartijen en spelletjesavonden door ergert Thatcher zich groen en geel aan de leeg- hoofdigheid van de Windsors. Ze voeren in haar ogen niets uit wat de moeite waard is, hun gesprekken zijn onbenullig en tegenover buitenstaanders gedragen zij zich zo geborneerd dat Thatcher besluit om voortijdig het kasteel te verlaten en terug te rijden naar Downingstreet 10. Een affront, natuurlijk.

Ondanks de reactie van Thatcher, die iedere kijker meteen begrijpt en ondanks de impact van de clash tussen de twee regerende grootmachten, had ik het gevoel dat de ‘IJzeren Lady’ toch nog tekort werd gedaan. In werkelijkheid sprak Thatcher niet zo traag en lijzig, zoals actrice Gillian Anderson het doet voorkomen. Thatcher kon een behoorlijk hoge borst opzetten en bezat bovendien een vreemd soort humor, die ook niet helemaal goed uit de verf komt. Ronald Reagan noemde haar niet voor niets ‘de enige Europese leider met ballen’.

Dat is zo’n beetje mijn enige kritiek, maar die raakt wel aan het bezwaar of je in een tv-serie op deze manier kunt omspringen met nog levende figuren. Dat je met naam en toenaam wordt gebruikt als dramapersonage, lijkt mij niet erg aangenaam.

Het is een oude waarheid dat elk drama begint met een leugen en dat je bedriegers en bedrogenen nodig hebt om een verhaal gaande te houden. Na afloop van elke aflevering stelde ik mij voor hoe de Britse koninklijke familie naar zichzelf had gekeken. Vast niet met veel instemming, want met bijna alle personages is op het menselijke vlak iets mis.

Prins Charles, die werkelijk enorm lijkt op de echte prins Charles, is een verschrikkelijke eikel die zwelgt in zelfbeklag en voor wie niets in zijn geklaag laag genoeg is. Zijn minnares Camilla Parker Bowles, hertogin van het lieflijke Cornwall, is een dikkig monster dat het die sukkel van een Charles voortdurend lastig maakt. Lady Di verkeert altijd in paniek, of anders is zij wel depressief.

Elizabeth II, de kroon om wie alles draait, heeft maar één ambitie: het in stand houden van de kroon. Daarvoor wil zij graag veel aan menselijkheid inleveren. Vergeleken bij haar valt haar echtgenoot prins Philip nog mee. Algemeen wordt Philip omschreven als iemand die zich in het werkelijke leven qua botheid door niemand laat overtreffen, maar in deze serie speelt hij – ik vermoed als goedmakertje – juist een verzoenende rol.

Kortom, het personeel daargelaten, zijn alle koninklijke personages onuitstaanbaar en weerzinwekkend, wat juist tegen de achtergrond van de imperiale pracht en praal ontzaglijk sterk werkt. Vermoedelijk is het in werkelijkheid allemaal nog veel erger dan in de serie (niemand schijnt zo goed ingevoerd te zijn als scenarioschrijver Peter Morgan), wat niet wegneemt dat het een terecht verzoek is van Oliver Dowden, de Britse minister van Cultuur, Netflix te vragen elke aflevering te voorzien van een disclaimer waarin staat dat het fictie is wat de kijker te zien krijgt.

De vraag rijst of het in alle Europese monarchieën zo toegaat en of wij iets soortgelijks kunnen verwachten wanneer de Oranjes aan de beurt zijn. In LuckyTV heb ik leden van ons koningshuis, slechts gekleed in peniskokers, door de wateren van Nieuw-Guinea zien peddelen, maar wat Netflix zich heeft gepermitteerd gaat aanzienlijk verder. De Britten hebben een stiff upper lip, maar ik voorzie veel ophef als de Oranjes door Netflix onder handen zouden worden genomen. De aflevering The Argentina Test, over Máxima’s vader, wordt ongetwijfeld ook huiveringwekkend televisiedrama.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden