Verliefdheid ontwikkelen tot liefdevolle vriendschap

De ingezonden lezersbrieven van dinsdag 5 april.

'Romantiek afwijzen, is nee zeggen tegen het leven.' Beeld null
'Romantiek afwijzen, is nee zeggen tegen het leven.'

Brief van de dag: Verliefdheid gun je toch iedereen?

Romantiek leidt tot mislukking van relaties, zegt Alain de Botton (Sir Edmund, 3 april). Romantiek wil perfectie en die bestaat niet. Romantiek is bezitterig, wil zich de geliefde toe-eigenen. En wil de geliefde op een voetstuk en daarmee vastzetten. Het gaat meer over degene die lief heeft dan over de geliefde. Allemaal waar. En niet nieuw. De oude Grieken maakten het onderscheid tussen romantische verliefdheid (eros) en diepe, liefdevolle vriendschap (philia), en de kunst om het eerste om te zetten in het tweede. Moet je nu vanwege het risico van mislukken de romantiek afwijzen? Romantische verliefdheid gun je iedereen toch minstens eens in het leven. Zij is ook nodig als vorm van verstandsverbijstering om de dwaasheid van een vaste relatie aan te gaan. Als je bij je verstand blijft, ga je zo iets riskants toch niet aan? De uitdaging is om de verliefdheid te ontwikkelen tot liefdevolle vriendschap. Het hele leven zit vol risico. Romantiek afwijzen is 'nee' zeggen tegen het leven. Het is een vorm van nihilisme. Je inzetten om iets tot stand te brengen, als ondernemer, kunstenaar, wetenschapper, of als leraar, ouder, of wat dan ook, is risico lopen dat het mislukt. Is dat een reden er niet aan te beginnen? Wat dan? Zitten sudderen in leven zonder risico en onzekerheid, en zonder exuberantie, opwinding, prestatie, realisatie? Wat een onzin. Het goede leven is imperfectie in beweging. Naar perfectie streven in de wetenschap dat je die nooit bereikt, en toch niet bij de pakken neerzitten. Dat is de uitdaging, opwinding en bloei van het leven. Het is dan zaak om in opvoeding en cultuur dit te leren. De imperfecties van relaties leren kennen en ze toch aandurven. Teleurstelling ervaren en te boven komen. Leren de imperfecties van relaties te onderkennen en ze toch te verbeteren. En intussen genieten van de verliefdheid en de spanning van de uitdaging. Literatuur vormt daarvoor het laboratorium.

Bart Nooteboom publiceerde onlangs het boek Beyond nihilism: Imperfection on the Move (Amazon, Createspace).

Referendum

Terecht wordt de vraag gesteld of het referendum wel zo'n handig instrument is om de mening van burgers te peilen over het Associatieakkoord van de Europese Unie met Oekraïne.

Het onderwerp is veelzijdig en complex, Oekraïne ligt ver van ons bed. Een referendum, indien al gewenst, leent zich meer voor uitspraken over zaken in de buurt of in de regio.

Velen hebben hun standpunt al bepaald, grote groepen mensen echter nog niet. Het stembiljet geeft als opties alleen 'voor' of 'tegen' aan. Het is echter goed eraan te herinneren dat men ook 'blanco' kan stemmen, door namelijk geen keuze te maken en het stembiljet, dichtgevouwen, in de stembus te doen.

Blanco stemmen geeft aan dat men geen standpunt inneemt. Dat is in het geval van het akkoord met Oekraïne niet onbegrijpelijk, het onderwerp is immers ingewikkeld. Blanco stemmen is beter dan thuisblijven. De blanco stem is namelijk een geldige stem, thuisblijven getuigt van onverschilligheid.

Om het Associatieakkoord af te wijzen dient een meerderheid van de kiesgerechtigden zich 'tegen' uit te spreken. Dat wordt lastiger als er ook een percentage kiezers is dat geen keuze heeft gemaakt.

Jaap de Zwaan, lector Europese Integratie aan de Haagse Hogeschool

Slaven

De voorzitter van het Landelijk Platform Slavernij (Vonk, 2 april) stelt voor om in het vervolg alleen nog over 'tot slaaf gemaakten' te spreken en te schrijven en niet langer het woord 'slaven' te gebruiken. 'Niemand is immers als slaaf geboren.'

Dat laatste is apert onwaar. Overal in de wereld kwamen kinderen als slaaf ter wereld als hun moeder die status ook had. Dat was de eerste bron van slaven. Daarnaast vormen gevangenen, schuldenaren en wetsovertreders een tweede bron.

Welke achtergrond de slaven hadden die in Azië en Afrika aan de Europeanen werden geleverd, is onbekend, maar we kunnen aannemen dat beide groepen voor verkoop in aanmerking kwamen.

Met het begrip 'tot slaaf gemaakten' kunnen slechts die slaven worden aangeduid die maar een deel van het leven slaaf waren. We kunnen dus niet zonder het woord slaaf als we ook de aanzienlijke groep willen benoemen die de status van slaaf had geërfd.

Piet Emmer, Leiden

Kogelvrij

Zelfs Jannine van den Berg, de hoogste politievrouw van Nederland, gebruikt het woord 'kogelvrij' onjuist (Ten eerste, 2 april). Men mag hopen dat bij de aanschaf van een dergelijk vest er nog geen kogels in zitten. Een 'waterproof' horloge is niet watervrij maar op z'n best (beperkt) waterdicht. En 'bulletproof' is hopelijk en hoogstens enigszins kogelwerend.

Hans Benist, Ter Aar

Buurtzorg

Je zou bijna denken dat Hans Buijing van brancheorganisatie BTN jaloers is op Jos de Blok van Buurtzorg Nederland, getuige zijn rare en ongenuanceerde uitspraken (Ten eerste, 4 april). Buijing zou het als branchevertegenwoordiger juist een goede zaak moeten vinden dat zoveel patiënten blij zijn met Buurtzorg. Ik heb ervaring met Buurtzorg. Altijd dezelfde wijkverpleegkundige die exact op tijd driemaal per dag kwam. Ze ging zelfs vóór het ontslag van mijn echtgenoot naar het ziekenhuis om zich goed te laten informeren over de verpleegkundige behandeling die hij nodig had. Goed voorbeeld doet volgen, mijnheer Buijing!

Nel Tijburg, Monnickendam

Allerminst leeg

Met plezier heb ik het artikel 'Juist in de leegte schuilt onze kracht' van Peter Giesen gelezen (Vonk, 2 april). Een stuk met een rustige cadans en zonder de krachttermen en ongenuanceerdheid die tegenwoordig te vaak in opiniestukken over de problemen van onze tijd te lezen zijn. Een allerminst 'leeg' artikel. Hulde.

Mark Elissen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden