Column Aleid Truijens

Verleid leraren met woningen en betere arbeidsvoorwaarden

Onze straat was volgens mijn vader een ‘lerarenstraat’. Een lommerrijke straat in Amsterdam-Zuid, in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Mooie, ruime appartementen, maar geen rijkeluisbuurt – toen. De vaders waren leraar of hadden een keurige kantoorbaan, zoals die van mij (moeders waren zelden iets). Ook woonden er opvallend veel dominees en musici. Word maar leraar, zei mijn vader, dan zit je altijd goed. Zelf had hij dat ook gewild, studeren en lesgeven, maar door de oorlog liep het anders.

In mijn oude straat, in die hele buurt, wonen allang geen leraren meer. Er is geen woning te koop onder het miljoen of onder de 4.000 euro te huur. Op een handvol betaalbare huurhuizen na, in bezit van een deftige woningcorporatie die de deuren dicht houdt voor nieuwkomers, zijn de woningen eigendom van medisch specialisten, voetballers, advocaten, huisjesmelkende beleggers of mensen met een berg eigen geld. Mijn zolderkamer heet nu in makelaarstaal ‘kap-etage’, het platje waar ik lag te zonnen ‘fantastisch dakterras’.

Mijn man en ik, hoogopgeleide tweeverdieners, leraar en ex-leraar, zouden samen nog niet de helft van de woning waarin ik opgroeide kunnen kopen of huren. Destijds kon één niet riant verdienende kostwinner makkelijk de huur betalen. ‘We’ zijn stinkend rijk geworden, lees ik altijd. Het BNP steeg als een dolle. Maar daarvan profiteert niet iedereen.

Een leraar kan nu niet eens in de beroerdste wijken van Amsterdam een woning kopen of huren van één salaris. Als dat niet snel verandert, zal het lerarentekort razendsnel groeien. Waarom worden er in de grote steden  niet acuut een paar duizend betaalbare, goede woningen vrijgemaakt voor leraren? Dan komen ze echt wel.

Dapper van Lodewijk Asscher dat hij volhoudt: zijn PvdA dreigt tegen de onderwijsbegroting en het Belastingplan te stemmen als het kabinet geen extra geld vrijmaakt voor leraren en huurwoningen. Vergeefs, want GroenLinks, dat eerder parmantig een tegenbegroting ondertekende waarin die eisen werden opgenomen, haakt nu af en steunt opzichtig en schijnheilig het kabinet. Is geld besteden aan de bestrijding van een onderwijscrisis, geld dat gewoon beschikbaar is, ‘scorebordpolitiek’ of een ‘politiek spelletje’? Hoezo? Is Jesse Klavers imago belangrijker dan behoorlijk onderwijs aan kinderen? In elk geval weet het kwart miljoen leraren nu dat GroenLinks niets voor hen doet. En D66 evenmin. Terecht dat ze weer gaan staken.

Nood breekt wet. Geld lost alleen iets op als het doelgericht en creatief wordt ingezet. Geef niet zomaar een zak geld aan schoolbesturen. De subsidies voor zij-instromers hebben gewerkt; het aantal mensen dat koos voor een nieuwe carrière in het onderwijs verdubbelde, van 450 naar ruim 1.000. Met een betere werving en een goede begeleiding van gretige, ambitieuze nieuwkomers kan dit aantal nog makkelijk omhoog.

Je zult leraren moeten verleiden. Waarom zou je niet de vele parttimers in het basisonderwijs (60 procent, van wie het merendeel drie dagen of minder werkt) verlokken tot één dag meer werken? Zet bijvoorbeeld een premie op grote aanstellingen, geef die leraren met voorrang een woning en zorg voor flexibele werktijden en kinderopvang. Waarom niet?

Minder versnippering scheelt ook in werkdruk. Uit een onderzoek van de Algemene Onderwijsbond bleek dat vooral leraren met kleine parttimebanen ontevreden zijn, omdat zij veel moeten overleggen en overdragen, en buiten werktijd vergaderen. Een cultuur van vier of vijf dagen werken trekt wellicht ook kostwinners (m/v) aan voor wie het leraarschap geen ‘baantje erbij’ is.

Woningen en betere arbeidsvoorwaarden voor wie uren wil maken, dat moet toch te doen zijn? Wie begint die campagne? Liefst vandaag nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden