Lezersbrieven Maandag 2 september

Verkeerde interpretaties van het begin, verloop en einde van WO2 moeten we met kracht verwerpen

De ingezonden lezersbrieven van maandag 2 september. 

Hitler inspecteert Duitse soldaten die Polen binnentrekken op 1 september 1939. Beeld EPA

Brief van de dag

Gisteren was het precies het 80 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, wellicht de grootste tragedie aller tijden. Het is niet alleen een gelegenheid om de miljoenen mensen te herdenken die zijn omgekomen in de strijd tegen het nazisme, maar ook om stil te staan bij de vraag hoe die oorlog eigenlijk is begonnen.

Zonder enige twijfel draagt het Hitler-regime, gedreven door ideeën van raciale superioriteit en het recht het lot van andere naties te bepalen, de grootste verantwoordelijkheid voor deze catastrofe. Maar we moeten ook andere belangrijke factoren niet vergeten die tot de oorlog leidden: het falen van de internationale gemeenschap om collectieve veiligheidsmaatregelen te nemen, het denken in termen van een ‘cordon sanitaire’, en het egoïstische en kortzichtige beleid van de westerse machten om Hitler te paaien. Het Akkoord van München, getekend in maart 1938, blijft een beschamend voorbeeld van een poging de eigen veiligheid te waarborgen ten koste van anderen.

Helaas negeerden Parijs en Londen, in hun poging Hitlers agressie naar het oosten te dirigeren, het Sovjet-voorstel om een collectief veiligheidsysteem op te zetten. In die omstandigheden had de Sovjet-Unie geen andere optie de eigen nationale veiligheid te waarborgen dan een non-agressieverdrag met Duitsland sluiten. Het was een gedwongen en moeilijke beslissing, die het mogelijk maakte voor de Sovjet-Unie zich beter voor te bereiden op de toekomstige oorlog.

Het is verwerpelijk nu claims te horen dat de Sovjet-Unie, die de belangrijkste rol speelde bij het verslaan van nazi-Duitsland en de levens van 27 miljoen van haar burgers offerde, gedeeltelijk de schuld krijgt voor het uitbreken van de oorlog. Archiefdocumenten tonen duidelijk aan dat mijn land alle mogelijke moeite deed een coalitie te vormen tegen de agressor en onderhandelingen nastreefde met Groot-Brittannië en Frankrijk tot augustus 1939. Londen en Parijs zagen deze gesprekken echter als een manier om druk uit te oefenen op Berlijn en waren geenzins bereid tot serieuze afspraken. Ze dachten naïef dat de oorlog aan hen voorbij zou gaan dankzij het non-agressiepact dat zij met Duitsland hadden getekend na München. Bovendien wisten de Sovjet-leiders dat de Britten in het geheim parallelle gesprekken met Duitsland voerden (een ‘tweede München’ over de bezetting van Polen) en maakten zij zich grote zorgen over de vorming van een eventuele gezamenlijk anti-Sovjet-front.

In zekere zin was het ‘Molotov-Ribbentrop Verdrag’ een direct gevolg van het ‘verraad van München’.

In de context van de huidige internationale spanningen moeten we lessen trekken uit deze tragische periode in onze gezamenlijke geschiedenis en ons best doen om wederzijds vertrouwen en begrip te herstellen, vrede en veiligheid in de wereld te handhaven. We moeten de dialoog hervatten over een inclusieve veiligheidsstructuur in het Euro-Atlantische gebied gebaseerd op universeel erkende beginselen en normen van het internationaal recht. En ten slotte: we moeten met kracht verkeerde interpretaties van het begin, verloop en einde van de Tweede Wereldoorlog verwerpen.

Alexander Shulgin, de Russische ambassadeur in Den Haag.

Afkomst

Het rapport over Amsterdam als vrijstaat voor criminaliteit en drugs is als een bom ingeslagen. Steeds luider klinkt de roep om op te treden tegen business én gebruiker.

Ik vind het goed hoor, om de consument bewust te maken van de weg die zijn waar heeft afgelegd alvorens hij die consumeert. Maar gelijke monniken gelijke kappen. Dan wil ik ook graag een voorlichter van Wakker Dier naast het schap met kiloknallers, een virtuele verkoper die, als je online een nieuw mobieltje koopt, uitlegt dat arbeiders in Azië dat onder mensonterende omstandigheden in elkaar hebben gezet, en een uitleg bij de apotheek over de dierproeven die voorafgingen aan de ontwikkeling van de medicijnen.

Marijke de Vries, Delft

Ivo van Hove

De hartenkreet van Ivo van Hove (O&D, 30 augustus) heeft me echt ontroerd. De afbraak van de cultuur in ons land is voornamelijk te danken aan Halbe Zijlstra die als staatssecretaris geen enkele ruimte liet voor die nutteloze kunstenaars die maar teerden op onze zakken.

Ivo van Hove bewijst hoezeer ze nodig zijn: schrijvers die weten te zeggen waar wijzelf geen woorden voor hebben; schilders die ons doen beschouwen; musici die ons meevoeren, weg van de dagelijkse werkelijkheid. Zijlstra’s kaalslag heeft ertoe geleid dat veel kunstenaars ternauwernood een gezin kunnen onderhouden. Ik word heel boos als wordt gezegd dat ze er dan maar een baantje bij moeten nemen. Men beseft niet dat ware kunst een persoon volledig opeist en dat alleen het publiek er rijker van wordt.

Netty van Lookeren Campagne, Amsterdam

Bakfietsgeneratie

Met steeds groter wordende bezorgdheid las ik het artikel over de bakfietsgeneratie (VK Magazine, 31 augustus) . Mijn kleinkinderen worden niet in zo’n bakfiets vervoerd en dat is verontrustend, want kennelijk is dit een garantie voor succes in het onderwijs. Alle geportretteerden zijn vwo-leerlingen of masterstudenten; een vmbo’er zit er niet tussen. Er bekruipt mij een enorm elitair Amsterdam-Zuid-gevoel. Omdat de jongeren ook nog eens perfect gestyled zijn, is de echtheid voor mij ver te zoeken is.

Martijn Schuurman, Apeldoorn

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden