Column Laat het stoppen

‘Verkansie’? Wat is er mis met vakantie?

We hoeven niet alles zomaar goed te keuren, er zijn zaken waartegen we ons kunnen, nee móéten verzetten. Nadia Ezzeroili over ‘verkansie’. 

Een van mijn favoriete woorden uit de Nederlandse taal is ‘vakantie’, een afgeleide van het woord ‘vacatio’ uit het Latijn. In de eerste plaats hou ik van het woord omdat het niet Nederlands klinkt. En omdat het woord allerlei positieve gedachten aan parasolletjes, karaffen wijn en olijvenbomen oproept. Maar op sociale media wordt het woord tegenwoordig vaker wel dan niet als ‘verkansie’ geschreven – als een soort ironische knipoog naar..., ja, naar wat eigenlijk?

De eerste keer dat ik het woord tegenkwam, moet een paar jaar geleden geweest zijn. Aanvankelijk dacht ik dat het om een taalfout ging. Maar dat kon eigenlijk niet. Degene die het twitterde schrijft doorgaans foutloos Nederlands en dubbelcheckt zelfs zijn Whats­App-berichtjes. Toen ik het steeds vaker voorbij zag komen in tweets en onderschriften bij foto’s op Instagram, realiseerde ik me dat de lelijke verbastering reeds een hippe term is.

Zo twitterde iemand in 2018: ‘Heb die uk een wegwerpcamera gegeven en elke keer als ze een foto maakt zegt ze ‘hij zit erin hoor!’ #verkansie’. In 2017 schreef een ander: ‘Kinderen in Gaza ­‘spelen’ in zomerkamp de bestorming vd Tempelberg & t vermoorden van Israëlische troepen #verkansie’. En op Instagram schreef iemand onlangs nog onder een foto van een zwam: ‘Fall is here #paddestoelen #herfst #gras #wandeling #friesland #verkansie.’

Een zoektocht met Google leert dat ‘verkansie’ vooral populair is op sites als dumpert.nl en geenstijl.nl. In 2003 publiceerde GeenStijl voor het eerst een bericht met het woord in de titel (‘Op verkansie? Veel plezier dan!’). Dat lijkt overeen te komen met enkele statistieken van Google: in 2004, een jaar nadat ‘verkansie’ ingeburgerd raakte op het shockblog, is een enorme piek te zien in het aantal keren dat mensen verward de betekenis van ‘verkansie’ googleden.

Helemaal zeker weet ik het niet, maar ‘verkansie’ begon dus vermoedelijk als een knipoog naar GeenStijl, dat al bekend staat om een kleurrijk vocabulaire met woorden als ‘deaud’, ‘pliesie, en ‘reaguurder’. Dat wil niet zeggen dat we het dan ook maar moeten accepteren, nu ‘verkansie’ werkelijk door iedereen en zijn moeder als jolige verbastering wordt gebruikt.

Tot voor kort viel me namelijk iets op aan de ‘verkansie’-gebruikers: ze zijn overwegend wit en brave, hoogopgeleide millennials. Maar een maand geleden plaatste een goede vriend – allochtone achtergrond, opgegroeid in een achterstandswijk en nog steeds behept met een straatmentaliteit – plots een foto van zijn koffers op Instagram met als onderschrift: #verkansie.

Ik heb hem ermee geconfronteerd. Ik wilde weten waarom hij ook ‘verkansie’ is gaan gebruiken. Weet u wat zijn (eerlijke) antwoord – inclusief smalende lach ­– was? Dat hij het schreef bij zijn koffers uit een soort humble brag, een bescheiden opschepperig grapje.

Hiermee stipt hij een irritant bijkomend verschijnsel aan van ‘verkansie’: het woord suggereert een bepaalde blaséhouding zodra je vakantie is begonnen. Dat de gewone wereld de pot op kan. Of zoals iemand twee jaar geleden twitterde, met zowel het woord ‘vakantie’ als ‘verkansie’ in zijn tweetje over een Sire-campagne over jongetjes die gewoon jongetjes mogen zijn: ‘Weet je wat zo lekker is aan vakantie? Dat ik geen flauw idee heb wat er met #sire is en het mij ook geen flikker kan schelen. #verkansie’

Stoer, maar dat je een vakantie – geschreven als ‘verkansie’ – nodig hebt om een je-ne-sais-quoimentaliteit uit te stralen, is dan wel weer zielig.

De rubriek ‘Laat het stoppen’ wordt afwisselend geschreven door Emma Curvers, Julien Althuisius, Nadia Ezzeroili en Peter ­Pannekoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden